II SA/Bd 1361/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-01-05

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Anna Klotz, Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał stronę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeśli uniemożliwiła ona przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i nie wykazała, że przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywała się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% ustalonych alimentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo uznały stronę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Umożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego jest przesłanką do wszczęcia postępowania w tej sprawie, a brak wykazania przez dłużnika, że przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% ustalonych alimentów, uzasadnia wydanie decyzji negatywnej. Okoliczność ewentualnego zniesienia obowiązku alimentacyjnego po okresie objętym postępowaniem nie miała wpływu na ocenę prawidłowości decyzji organów, zwłaszcza w sytuacji braku przedstawienia stosownego wyroku przez stronę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w okresie świadczeniowym 2014/2015. Organ I instancji uznał skarżącego za dłużnika z uwagi na uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz brak wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego w okresie styczeń-czerwiec 2015 r. Skarżący zarzucił niezasadność decyzji, wskazując na zniesienie obowiązku alimentacyjnego. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Prezydent Miasta B. działając na podstawie art. 2 pkt 9, art. 5 ust. 3, ust. 3a i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r., poz. 859) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), uznał J. K. – zwanego dalej skarżącym za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w okresie świadczeniowym 2014/2015. W uzasadnieniu organ podał, że: - decyzją nr [...] z [...] r. przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla dziecka M. K. na okres od 1.10.2014 r. do 30.09.2015 r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 3 ust. 5 i art. 8b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o podjęcie wobec skarżącego, jako dłużnika alimentacyjnego, działań poprzez przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odebranie oświadczenia majątkowego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1. złożenia oświadczenia majątkowego, 2. zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3. bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu (informacja ROPS "B." z 30.06.2015 r.), organ wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie. Stosownie do art. 5 ust. 3a powołanej ustawy decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 marca 2001 r. sygn. akt [...] zobowiązano skarżącego do płacenia alimentów na rzecz M. K. w kwocie [...] zł miesięcznie. Na podstawie zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia 22 lipca 2015 r. ustalono, że w okresie ostatnich 6 miesięcy tj. od stycznia 2015 r. do czerwca 2015 r. nie wyegzekwowano od skarżącego żadnych kwot tytułem zasądzonych alimentów. Tym samym skarżący nie wywiązał się przez okres ostatnich 6 miesięcy, w każdym miesiącu, z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem odwołanie złożył skarżący wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Skarżący wskazał, że ustalenia poczynione przez organ nie zgadzają się ze stanem faktycznym sprawy. Podkreślił nadto, że z dniem 1 lipca 2015 r. został zniesiony obowiązek alimentacyjny na ww. syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) decyzją z dnia [...] r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał brzmienie przepisów art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i wskazał, że wobec obligatoryjnego charakteru decyzji uznającej stronę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych po stwierdzeniu zaistnienia, przynajmniej jednego z przypadków wymienionych w powołanym art. 5 ust. 3, w niniejszej sprawie jest to uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i nie złożenie oświadczenia majątkowego, organ odwoławczy nie ma podstaw do wydania decyzji zgodnie z oczekiwaniem strony. Ponadto, z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia 22 lipca 2015 r. wynika, że w okresie od stycznia 2015 r. do czerwca 2015 r. nie wyegzekwowano od strony żadnej kwoty tytułem alimentów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na ww. decyzję SKO złożył skarżący wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił niezasadne wypłacanie alimentów mimo wydania wyroku znoszącego obowiązek alimentacyjny. Skarżący podkreślił, że obowiązek zapłaty alimentów, mocą wyroku Sądu Rejonowego, został zniesiony, stąd zaskarżona decyzja jest niezasadna. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: ,,p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 996/14 oddalił skargę skarżącego na decyzję SKO z dnia [...] r. w przedmiocie uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w okresie świadczeniowym 2013/2014. Obecnie rozpoznawana sprawa przy zbliżonym stanie faktycznym dotyczy kolejnego okresu świadczeniowego tj. 2014/2015. W ocenie składu orzekającego, organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. Podobnie jak w sprawie rozpoznanej wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt 996/14 materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych powiązane jest, zatem z przesłanką wymienioną w art. 5 ust. 3 ustawy. Przeszkodą do uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy - decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że organy obydwu instancji słusznie wywiodły, że zaistniały podstawy do uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Akta administracyjne sprawy potwierdzają, że niemożliwym było przeprowadzenie ze skarżącym wywiadu (k- 8 akt administracyjnych organu I instancji). Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. wyjaśnił w piśmie z dnia 30 czerwca 2015 r., że skarżący pomimo odebrania korespondencji pod wskazanym adresem w dniu 23 czerwca 2015 r., do dnia 26 czerwca 2015 r. nie nawiązał kontaktu z zawodową służbą socjalną Ośrodka. W piśmie z dnia 9 czerwca 2015 r. skarżący był przez organ pomocy wzywany do nawiązania kontaktu w zakreślonym terminie, celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Organ poinformował skarżącego o skutkach braku kontaktu, który może być potraktowany jako uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący był zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz M. K. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 marca 2001 r. sygn. akt [...]. Zaświadczeniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia 22 lipca 2015 r. potwierdzono, że w okresie ostatnich 6 miesięcy, tj. od stycznia 2015 r. do czerwca 2015 r. nie wyegzekwowano od skarżącego żadnych kwot bieżąco ustalonych alimentów. Oznacza to, że skarżący nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, a egzekucja komornicza świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna. W ocenie Sądu, bez wpływu na ocenę stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność, że od 1 lipca 2015 r. został zniesiony obowiązek alimentacyjny na rzecz ww. syna, ponieważ po pierwsze organy ustaliły, że skarżący nie wypełniał obowiązku alimentacyjnego w okresie styczeń – czerwiec 2015 r. – zatem poddany analizie przez organy był okres przed 1 lipca 2015 r. Po drugie jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu 16 września 2015 r. przez pracownika organu podczas przeprowadzonej rozmowy telefonicznej w tym samym dniu z Kancelarią Komorniczą Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B., że do Kancelarii nie wpłynęła informacja dotycząca zniesienia obowiązku alimentacyjnego skarżącego wobec syna (k- 16 akt administracyjnych organu I instancji). Po trzecie podkreślenia wymaga, że skarżący zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i przed tut. Sądem nie przedłożył wyroku sądu uchylającego obowiązek alimentacyjny wobec syna. Sąd pragnie wskazać, że przedmiot sprawy sprowadza się jedynie do oceny, czy została spełniona przesłanka wynikająca z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jednakże należy stwierdzić, że na dzień wydania decyzji przez organ I i II instancji nie została spełniona przesłanka wynikająca z powyższego przepisu. Skarżący musiałby bowiem wykazać, że przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów, aby można było nie wydać decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego. Z tego też powodu Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe i mają swoje uzasadnienie w treści dokumentów załączonych do akt administracyjnych. Ponadto SKO nie naruszyło przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisu art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy mają obowiązek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisem tym koresponduje art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stan faktyczny sprawy nie budzi, w ocenie Sądu, żadnych wątpliwości. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego organ mógł dokonać swobodnej oceny dowodów na podstawie art. 80 k.p.a. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wymienione okoliczności zostały ustalone w sposób bezsporny i tylko one miały wpływ na rozstrzygnięcie w kontekście treści art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy. Wszystkie inne argumenty, jako nie mające wpływu na rozstrzygnięcie, pozostawały poza zainteresowaniem organów administracji. Reasumując powyższe, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło