II SA/Bd 137/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2010r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę. II SA/Bd 137/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy G., na podstawie art. 3 pkt 23, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 - 3, ust. 8, ust. 8a, ust.9 i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł, po rozpoznaniu wniosku P. P., o nieprzyznaniu zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od [...] do [...] na dzieci: P. P., I. P., G. P., T. P. i N. P.. W uzasadnieniu decyzji organ, w oparciu o kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazał, że dochód uzyskany przez rodzinę wnioskodawcy wyniósł w 2008 r. 724,12 zł miesięcznie na osobę, na co składa się dochód podlegający opodatkowaniu pomniejszony o należne składki w wysokości 2.643,24 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 58.183,67 zł. (60.826,91 zł rocznie, czyli 5.068,91 zł miesięcznie /7 osób = 724,12 zł), co stanowi przekroczenie kryterium, o którym mowa powyżej, ustalone w wysokości 583.00 zł. o 141,12 zł Dochód rodziny P. P. ustalono na podstawie zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz nakazu płatniczego z gospodarstwa rolnego o powierzchni 28,30 ha przeliczeniowego. Organ wskazał również, iż w przedmiotowym przypadku nie ma wynikających z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych okoliczności warunkujących przyznanie zasiłku mimo przekroczenia kryterium dochodowego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu w sytuacji, w której zasiłek przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym, bowiem kwota przekroczenia jest wyższa niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, wynosząca od dnia 1 listopada 2009r. do dnia 31 października 2010 r. 68,00 zł. We wniesionym od powyższej decyzji odwołaniu P. P. podniósł, iż w dokonanych wyliczeniach organ pierwszej instancji nie uwzględnił strat poniesionych w wyniku suszy mającej miejsce w roku 2008 r., znacznie osłabiających kondycję finansową należącego do niego gospodarstwa. Odwołujący się zauważył ponadto, że od kwietnia 2009 r. obszar gospodarstwa, o którym mowa wynosi 14.2876 ha fizycznego. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 - 4, art. 5 ust. 1-3, ust. 8, ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności zbadaniu podlegało ustalenie spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia - w tym kryterium dochodowego. W związku z powyższym SKO za prawidłowe uznało ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące wyliczenia miesięcznego dochodu przypadającego miesięcznie na członka rodziny wnioskodawcy i uznanie, że kwota ta przekracza wyrażoną w ustawie kwotę kryterium dochodowego. Organ podkreślił, że przepisy dotyczące warunków przyznania świadczeń rodzinnych nie są przepisami w zakresie których organ dysponuje swobodnym uznaniem. Wskazano ponadto na niemożność odliczenia z dochodu kwestii sprzedaży części gospodarstwa, jak również strat wywołanych klęską suszy, bowiem okoliczności takie nie są wymienione w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako dochód utracony (art. 3 ust. 23 ustawy). Z decyzją Kolegium nie zgodził się P. P., który we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze podniósł, iż od roku 2004 r. jego gospodarstwo zamiast dochodu przynosi straty. W 2004 r. i 2005 r. nie otrzymał on bowiem należności za dostarczenie płodów rolnych, w 2006 r. nastąpiła klęska suszy, w 2007 r. z kolei wymarznięcie, w 2008r. - ponownie susza. Skarżący podniósł, iż w związku z narastającym zadłużeniem i koniecznością utrzymania rodziny zmuszony był do sprzedaży części gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej jest dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny przez kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do przekroczenia przez rodzinę skarżącego kryterium dochodowego, które warunkuje przyznanie świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 5 ust. 3 powyższej ustawy, który to przepis dopuszcza przyznanie świadczenia w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego. Przepis ten bowiem stanowi, że w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy najniższy zasiłek rodzinny wynosi 68 zł. Zatem zwiększone kryterium wynosi 651 zł (583 zł oraz 68 zł). Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt 2 zawierał definicję dochodu, przez który należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Okres zasiłkowy zgodnie z wnioskiem obejmuje termin od [...] do [...]. Wynika to z art. 3 pkt 10 cyt. ustawy. Definicja okresu zasiłkowego oznacza okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Z uwagi na powyższe organy prawidłowo przyjęły jako podstawę ustalenia uprawnienia do świadczenia dochód rodziny uzyskany w 2008 r. Jako źródło dochodu rodziny należało zatem przyjąć dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (dochód syna) i dochód z gospodarstwa rolnego. Z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w G. wynika, że dochód uzyskany przez syna skarżącego P. P. w 2008 r. wyniósł brutto 3116,25 zł i został pomniejszony do kwoty 2.643,24 o składkę na ubezpieczenie społeczne w wysokości 473,01 zł., stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 1 a cyt. ustawy. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w tej ustawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. W dacie złożenia wniosku przez skarżącego obowiązywało rozporządzenie z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). W § 15 ust. 1 tego rozporządzenia określa, że dochód członka rodziny pomniejsza się o: należny podatek, składki na ubezpieczenie zdrowotne i składki na ubezpieczenie społeczne. Skarżący w okresie uprawniającym do zasiłku był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 28,30 ha przeliczeniowego x 171, 33 zł = 4.848,6 zł co daje dochód z 1 ha przeliczeniowego x 12 miesięcy = 58183,67 zł. Suma dochodu syna i z gospodarstwa rolnego wynosi 60826,91 zł. Iloczyn 12 miesięcy stanowi 5.068,91zł , a iloczyn 7 osobowej rodziny daje dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny 724,12 zł Do dochodu syna został dodany dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni ha przeliczeniowego. Powyższe ustalenia znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. W postępowaniu o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami nie ma znaczenia czy praca w gospodarstwie jest opłacalna, czy też nie i czy powstały straty w związku z klęskami żywiołowymi. Zmniejszenie ilości hektarów przeliczeniowych w marcu 2009 r. nie ma wpływu na dochód uzyskany w 2008 r., który stanowi podstawę do obliczenia zasiłków. Skarżący był w dacie złożenia wniosku właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 28,30 ha przeliczeniowego poskutkowało to zastosowaniem przez organ postanowień art. 5 ust. 8 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969, z późn. zm.). Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 23 września 2009 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2008 r. (M.P. z 2009 r. , Nr 62, poz.829) przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2008 r. 2.056 zł. Organ nie miał możliwości zatem pominięcia przy ustalaniu kryterium dochodowego przychodów uzyskanych przez skarżącego ustalonych w oparciu o hektar przeliczeniowy z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przepisy prawa nie przewidują bowiem w tym zakresie żadnych odstępstw. Organ zsumował dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego oraz z działalności poza rolniczej. Obowiązek ten wynika z art. 5 ust. 9 cyt. ustawy. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazują, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie, w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.