II SA/Bd 137/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-06-20

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, wydana w trybie art. 51 Prawa budowlanego, może uwzględniać zmiany dotyczące usytuowania otworów okiennych w istniejącej części budynku, jeśli pierwotne pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego wydania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego ma charakter restytucyjny i jego celem jest przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie nałożonych obowiązków. Organ nadzoru budowlanego, zatwierdzając zamienny projekt budowlany, sprawdza jego zgodność z przepisami oraz kompletność, a nie prawidłowość pierwotnego pozwolenia na budowę. W związku z tym, zarzuty dotyczące legalności usytuowania okien w istniejącej części budynku, oparte na przepisach obowiązujących w dacie wydania pierwotnej decyzji, nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji wydanej w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Strony skarżące kwestionowały decyzję zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dotyczących rozbudowy-nadbudowy budynku mieszkalnego. Zarzucały m.in. naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w szczególności w zakresie usytuowania okien w odległości mniejszej niż wymagana od granicy działki. Organy administracji obu instancji uznały, że postępowanie dotyczy jedynie legalizacji istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego i nie obejmuje oceny legalności pierwotnego pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. Sz. J. Sz. i J. Sz. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]grudnia 2011 r. nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. J. Sz., J. Sz. i A. Sz., wystąpili do organu nadzoru budowlanego z prośbą o sprawdzenie zgodności zabudowy na działce [...] położonej przy ul. [...] w miejscowości [...], w stosunku do granic z działką nr [...]. W związku z tym [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...], przeprowadził dnia [...] r., z udziałem stron, oględziny dotyczące zgodności zabudowy na działce nr[...]. Podczas oględzin ustalono, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, w zabudowie bliźniaczej. Na rozbudowę - nadbudowę istniejącego budynku, Starosta [...] wydał dnia [...] r. pozwolenie na budowę nr [...]. W dniu oględzin budowa była zrealizowana w stanie surowym zamkniętym. Podczas budowy dokonano istotnych i nieistotnych zmian. Zmianą istotną jest podniesienie ścianki kolankowej o 24 cm, co spowodowało zmianę nachylenia połaci dachowej oraz zmianę kubatury budynku. Kierownik budowy oświadczył, że podniesienie ścianki kolankowej miało zapewnić wyrównanie połaci dachu przedmiotowego budynku z połacią dachu sąsiedniego budynku. Ponadto w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, organ pierwszej instancji ustalił też, że pozwolenie na nadbudowę w/w istniejącego budynku, zostało wydane niezgodnie z przepisami. Między innymi w dokumentacji stanowiącej integralną część pozwolenia na budowę, zaprojektowano okna w ścianie znajdującej się w odległości 3,30 m od granicy. W toku dalej prowadzonego postępowania, postanowieniem z dnia [...] wydanym w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...], wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych prowadzonych przy rozbudowie w/w budynku, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu budowlanym. Postanowienie to zaskarżyła J. Sz., lecz [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy niniejsze postanowienie. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał dnia [...] r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, decyzję nakazującą J. i W. Ż., przedłożenie w określonym terminie, zamiennego projektu budowlanego przedmiotowego budynku mieszkalnego z uwzględnieniem zmian dotyczących jego rozbudowy. Decyzją z dnia [...] r., Starosta [...] uchylił decyzję własną z dnia 17.07.2006 r., znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na rozbudowie - nadbudowie przedmiotowego budynku o poddasze nieużytkowe. Dnia [...] inwestor przedłożył cztery egzemplarze projektu budowlanego - zamiennego budynku mieszkalnego z poddaszem użytkowym w zabudowie bliźniaczej wykonanego na bazie inwentaryzacji powykonawczej, na działce [...], położonej w [...], który następnie pobrał do uzupełnienia i przedłożył ponownie dnia [...]r. W wyniku dalej prowadzonego postępowania administracyjnego, po zawiadomieniu stron, stosownie do art. 10 Kpa., o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], wydał dnia [...]r. na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zaskarżoną decyzję nr[...], zatwierdzającą projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr. ewid. [...], położonej przy ul. [...] i udzielającą pozwolenia na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych oraz nakładającą na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, iż przedłożony projekt budowlany zamienny obejmuje zmianę dotyczącą przesunięcia otworów okiennych znajdujących się na piętrze budynku w ścianie zewnętrznej, znajdującej się w odległości 3,35 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Projektant zastosował w przedłożonym projekcie budowlanym rozwiązanie techniczne, polegające na odsunięciu ściany z otworami okiennymi na odległość 4,73 m od granicy z działką o nr ewid. 506/4, co spełnia wymogi § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. z 2002 r., Nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Organ podkreślił również, że postępowanie administracyjne w tej sprawie dotyczy prowadzonej nadbudowy budynku mieszkalnego, a nie dotyczy rozważania prawidłowości usytuowania okien w tej samej ścianie w poziomie parteru i piwnicy, gdyż nadbudowa dotyczyła istniejącego budynku mieszkalnego, którego budowa została zatwierdzona decyzją bez zastrzeżeń w dniu [...] wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury. Wskazano, że z akt sprawy wynika, iż projekt budowlany będący integralną częścią decyzji o pozwoleniu budowlanym z dnia [...] r., wyszczególnionej jw., przewidywał w poziomie piwnicy i parteru otwory okienne w ścianie odległej o 3,30 m od granicy z działką o nr ewid. 506/4, co zostało zrealizowane w trakcie budowy. W odwołaniu od powyższej decyzji A. Sz. podniósł, iż decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce oznaczonej nr ewid. [...] w swojej treści jest pełna sprzeczności i niedopowiedzeń. W treści odwołania strona wskazała na następujące uchybienia organu I instancji: 1. przedmiotem przebudowy z nadbudową był cały budynek, a nie wyłącznie element nadbudowywanego poddasza, tym samym zgodnie ze zdaniem pierwszym zawartym w art. 33 ustawy - Prawo budowlane, przedmiotem udzielonego pozwolenia powinien być cały obiekt budowlany, a nie jego wydzielona część, 2. argumentacja zawarta w pkt 1 pozwala na wysunięcie wniosku, że przedmiotem opracowania projektu budowlanego polegającego zatwierdzeniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego winien być cały budynek, a nie tylko jego wydzielona część, w tym przypadku nadbudowywane poddasze. Tym samym, zgodnie z art. 3 pkt. 6 cytowanej ustawy mamy do czynienia z budową, a nie z przebudową określoną w art. 3 pkt 7a, 3. stwierdzenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], że prowadzone postępowanie "... nie dotyczy rozważania prawidłowości usytuowania okien w tej samej ścianie w poziomie parteru i piwnicy, gdyż nadbudowa dotyczyła istniejącego budynku mieszkalnego, którego budowa została zatwierdzona decyzją bez zastrzeżeń w dniu [...] wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury" nie jest adekwatne do aktualnego oraz minionego stanu prawnego w tym zakresie. W czasie wydawania przytoczonej decyzji obowiązywało między innymi rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu [...] z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 196 z późn. zm.) wydane na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46). Przepisy te również nie dopuszczały lokalizowania budynków z oknami od strony granicy nieruchomości sąsiadującej w odległości 3,35 m. Tym samym istniejący budynek winien być również przedmiotem zainteresowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z uwagi na naruszenie obowiązujących w całej rozciągłości czasowej przepisów budowlanych, 4. odnośnie nieprawidłowości dotyczących rzędnych zawartych w przedłożonym projekcie, to ewidentne błędy dotyczą rzutu piwnicy, którego treść nie jest zgodna z przekrojem pionowym budynku (w załączeniu dwa przytoczone rysunki z oznaczeniem nieprawidłowości). Oczywiście organ nadzoru budowlanego "... nie ma podstaw do ingerencji w treść projektu" niemniej w toku prowadzenia procedury związanej z wydaniem pozwolenia na budowę zdaniem odwołującego się ma obowiązek stosowania art. 34 i art. 35 cytowanej ustawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że inwestor przedłożył dokumentację zamienną wykonaną przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami i przynależnością do [...] Okręgowej Izby Budownictwa, natomiast projekt zamienny został wykonany zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zmianie konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości[...], na granicy z działką nr ewid. [...], zmienioną za zgodą stron decyzją z dnia 09.03.2006 r., nr[...], którą ustalono warunki dla rozbudowy - nadbudowy przedmiotowego budynku wraz ze zmianą konstrukcji dachu. Organ odwoławczy wskazał, że inwestor wypełnił obowiązki nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, wyjaśniono skarżącemu, że przedmiotem niniejszej sprawy jest rozbudowa - nadbudowa istniejącego budynku zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i związane z nią roboty budowlane wewnątrz istniejącego budynku. Niniejsze postępowanie nie obejmuje prawidłowości decyzji wydanej przez Prezydium[...], Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, dnia [...] na podstawie której pobudowano przedmiotowy budynek. W skardze do sądu A. Sz. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając tej decyzji: 1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 38 poz. 196 z późn. zm.) wydane na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 - Prawo budowlane (Dz. U. nr 7, poz. 46); 2. naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego na mocy którego to przepisu dokonana zmiana projektu budowlanego przedmiotowego budynku mieszkalnego z uwzględnieniem zmian dotyczących jego rozbudowy, stanowiła wystarczającą przesłankę do wydania przez Starostę [...] decyzji zatwierdzającej projekt budowlany udzielając pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na rozbudowie - nadbudowie przedmiotowego budynku o poddasze nieużytkowe, uchylając jednocześnie poprzednią decyzję własną o pozwoleniu budowlanym z dnia [...] i nie uwzględniając lokalizacji budynku z oknami od strony granicy nieruchomości sąsiadującej w odległości 3,35 metra. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżący opisał szczegółowo kolejne etapy toczącego się postępowania administracyjnego, przytaczając treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd badając przedmiotową sprawę uznał, iż skarga jest niezasadna. Podstawą rozstrzygnięcia dla zaskarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis art. 51 ust. 4 prawa budowlanego stanowi, że jeżeli organ nadzoru budowlanego nałożył obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, to po upływie wyznaczonego terminu lub na wniosek inwestora sprawdza wykonanie tego obowiązku i wydaje następnie decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się też obowiązek uzyskania w dalszej kolejności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Przepis ten ma charakter restytucyjny a nie represyjny i jego istotą jest przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że organ prowadząc postępowanie wyjaśniające, jeżeli stwierdzi dokonanie przez inwestora istotnych odstępstw nakłada na niego pewne czynności lub wykonanie określonych robót budowlanych do zakresu tych zmian. Z przepisu tego nie wynika, że inwestor ma doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, tylko to, że nakazane czynności lub roboty budowlane mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami prawa. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że PINB, decyzją z dnia 5.04.2011 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał J. i W. Ż., przedłożenie w określonym terminie, zamiennego projektu budowlanego przedmiotowego budynku mieszkalnego z uwzględnieniem zmian dotyczących jego rozbudowy. Tego rozstrzygnięcia skarżący nie kwestionował i w związku z tym decyzja ta stała się ostateczna. Jak wynika z akt sprawy inwestorzy wykonali powyższy obowiązek. Oznacza to, że organ I instancji, przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 4, obowiązany był sprawdzić wykonanie obowiązku, a więc, czy przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia warunki określone w art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Należy zaznaczyć, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zatem jak zasadnie podniosły organy obu instancji, organ I instancji powinien sprawdzić: 1. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jeżeli zmiany dotyczą tego zakresu, oraz 2. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, jeżeli dokonane zmiany tego wymagają, a także zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby, która wykonała projekt. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ stwierdził, iż złożony nowy projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane prawem uprawnienia budowlane. Osoby te złożyły oświadczenia, iż projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Analizując materiał zawarty w aktach sprawy, a w szczególności treść wydawanych rozstrzygnięć w odniesieniu do inwestycji dotyczącej rozbudowy – nadbudowy budynku mieszkalnego, sąd podziela powyższe stanowisko, bowiem nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszeń prawa materialnego, jak też procedury. Organy prawidłowo zbadały stan faktyczny sprawy oraz dokonały rzetelnych ustaleń, co do zgodności z prawem złożonego projektu budowlanego - zamiennego budynku mieszkalnego z poddaszem użytkowym w zabudowie bliźniaczej wykonanego na bazie inwentaryzacji powykonawczej, na działce [...]. Ów projekt zamienny został wykonany zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zmianie konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości[...], na granicy z działką nr ewid. [...], zmienioną za zgodą stron decyzją z dnia [...], którą ustalono warunki dla rozbudowy -nadbudowy przedmiotowego budynku wraz ze zmianą konstrukcji dachu. Analiza przedłożonego projektu budowlanego prowadzi do zasadnych wniosków organów obu instancji, iż uwzględnia on wszystkie stwierdzone przez PINB, istotne odstąpienia od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Skoro więc inwestor przedłożył wszystkie wymagane prawem dokumenty niezbędne do wydania przedmiotowej decyzji, PINB zobligowany był do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 4 lub art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego kończy postępowanie organów nadzoru budowlanego w odniesieniu do inwestycji, przy realizacji której stwierdzono istotne odstępstwa do zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Organy nadzoru budowlanego nie są w takim przypadku uprawnione do wydawania kolejnych decyzji w tej sprawie, w tym także odnoszących się do kwestii legalności budynku, którego dotyczy postępowanie o zalegalizowanie nadbudowy, bowiem w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja wydana przez Prezydium[...] z dnia [...], na podstawie której wzniesiono przedmiotowy budynek. Rozstrzygnięcie to nie zostało zakwestionowane w jakimkolwiek postępowaniu weryfikacyjnym, co nakazuje uznać jego skuteczność i obowiązywanie w odrębnym postępowaniu - dotyczącym rozbudowy (nadbudowy) istniejącego budynku zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i związanych z tym robót budowlanych wewnątrz istniejącego budynku. W konsekwencji, dla oceny zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia zarzuty dotyczące posadowienia otworów okiennych w poziomie piwnicy i parteru w odległości mniejszej niż wymagana w obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z [...]r rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Za nietrafny należy zatem uznać zarzut skarżących, że organy orzekające w sprawie winny uczynić przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie również te roboty budowlane, które zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę z[...]. Z tych wszystkich powodów skarga nie mogła doprowadzić do podważenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, przeto Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło