II SA/Bd 138/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-04-14
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Jerzy Bortkiewicz, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, ma obowiązek całkowitego zaspokojenia wszystkich zgłaszanych przez wnioskodawcę potrzeb, nawet jeśli przekraczają one możliwości finansowe gminy i cele pomocy społecznej?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, działa w ramach uznania administracyjnego i jest zobowiązany uwzględnić potrzeby wnioskodawcy jedynie w takim zakresie, w jakim odpowiadają one celom pomocy społecznej i mieszczą się w możliwościach finansowych gminy. Spełnienie kryteriów dochodowych i sytuacyjnych nie gwarantuje przyznania pomocy w żądanej przez wnioskodawcę wysokości, pozwalającej na całkowite zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb.Stan faktyczny
Piotr P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. przyznającą skarżącemu zasiłek celowy na kwotę 80 zł z przeznaczeniem na żywność, odzież i środki czystości, odmawiając jednocześnie przyznania środków na artykuły piśmiennicze, konserwację maszyny do pisania oraz wymianę prawa jazdy. Skarżący kwestionował zbyt niską kwotę przyznanej pomocy i zarzucał niewłaściwe wykorzystanie środków z funduszy Unii Europejskiej. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na te decyzje.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Wandy Kłosowskiej po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Piotra P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy
II SA/Bd 138/05
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta T. decyzją z [...] 2004 r. – znak: [...] na podstawie art. 3 ust. 4, art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, ust. 2, art. 106 ust. 1 i 3 i ust. 4, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej z dnia 29.11.1990 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa przyznał Piotrowi P. pomoc w formie zasiłku celowego na m-c XI 2004 r. w kwocie zł: osiemdziesiąt (słownie: osiemdziesiątzłotych) z przeznaczeniem na:
• zakup żywności – w wys. 30 zł
• zakup odzieży (koszuli wyjściowej, czapki, szalika i getrów) – w wys. 20 zł
• zakup obuwia wyjściowego – w wys. 20 zł
• zakup środków czystości, w tym szczotki i pasty do mycia zębów, maszynki i żyletek do golenia, proszku do prania i mydła – w wys. 10 zł
i odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup niezbędnych artykułów piśmienniczych tj. taśmy do maszyny i papieru, konserwację maszyny do pisania oraz na wymianę blankietu prawa jazdy za 70 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący spełnia warunki art. 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej. Wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ograniczone środki finansowe gminy nie pozwalają na udzielenie pomocy w rozmiarze i wysokości ustalonej przez osobę ubiegającą się o pomoc finansową oraz że w związku z dużą liczbą osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i oczekujących pomocy tut. Ośrodek musi ważyć pomoc i dlatego niemożliwe jest przyznanie pomocy w wyższym wymiarze.
Od powyższej decyzji Piotr P. złożył odwołanie kwestionując zbyt niską w stosunku do potrzeb kwotę przyznanej pomocy finansowej i żądając przyznania zasiłku celowego w kwocie 250,00 zł. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że miasto T. jest beneficjentem znacznych środków z funduszy Unii Europejskiej, w tym Europejskiego Funduszu Społecznego przeznaczonego na wyrównywanie standardów życia społecznego i gospodarczego, które to w jego ocenie są wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] 2004 r. nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 zm. Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, że ustawa o pomocy społecznej pozostawia decyzję o jego przyznaniu i wysokości świadczenia organowi właściwemu w sprawie. Wprawdzie przepis prawa materialnego umożliwiający przyznanie zasiłku celowego przewiduje uznaniowy charakter rozstrzygnięcia sprawy, jednak organ wydający decyzję zobowiązany jest z mocy art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego załatwić sprawę w sposób odpowiadający słusznym interesom obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Natomiast art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej ustanawia zasadę ogólną, według której potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji – zgodnie z powyższymi wymogami wynikającymi z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej – przyznał pomoc w określonej w sentencji zaskarżonej decyzji wysokości. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a nie ich całkowite zaspokajanie. Prawidłowo organ pomocy społecznej dysponując określonymi środkami, dokonał oceny sytuacji i przyznał pomoc w formie i rozmiarze odpowiednim do okoliczności sprawy, a także swoich możliwości. Zajęte stanowisko uzasadnia znana organowi odwoławczemu z urzędu trudna sytuacja finansowa organów pomocy społecznej spowodowana ograniczonymi środkami oraz znaczna liczba wniosków o przyznanie pomocy w formie pieniężnej. Pomoc jest przyznawana w celu zaspokojenia najbardziej elementarnych potrzeb o charakterze bytowym ustalonych po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Wskazano, że spełnienie kryteriów warunkujących uzyskanie prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej nie stanowi podstawy do uzyskania pomocy w żądanej wysokości, pozwalającej na całkowite zaspokojenie zgłaszanych potrzeb.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu należało stwierdzić, że sposób wykorzystania środków finansowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, w tym Europejskiego Funduszu Społecznego przeznaczonego na wyrównywanie standardów życia społecznego i gospodarczego nie mieści się w zakresie właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Organ odwoławczy jest właściwy do rozpatrzenia odwołania wniesionego w indywidualnej sprawie administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie obowiązujących w sprawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym podniesione w odwołaniu argumenty i okoliczności nie mogły stać się przedmiotem postępowania odwoławczego. Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. orzekło jak w sentencji.
Piotr P. na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie tej decyzji. Zdaniem skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma rzetelnego ustosunkowania się, dlaczego gmina-grodzka T. nie zapewnia zatrudnienia osobom ubiegającym się o pomoc społeczną, a przyznaje zatrudnienie w tajemnicy dużej liczbie osób.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje rozstrzygnięcie, gdyż zdaniem Kolegium skarga jest nieuzasadniona, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Problematykę pomocy społecznej reguluje od 01.05.2004 r. ustawa z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Ustawa ta określa:
1. zadania w zakresie pomocy społecznej,
2. rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania,
3. organizację pomocy społecznej,
4. zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ustawa stanowi – w myśl art. 3 ust. 2 – że zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, natomiast – stosownie do art. 3 ust. 4 – że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej mają osoby i rodziny, które spełniają jednocześnie dwa warunki: dochodowy i sytuacyjny.
Z przepisów tej ustawy wynika, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, że ustawa o pomocy społecznej pozostawia decyzję o jego przyznaniu i wysokości świadczenia organowi właściwemu w sprawie. W tej sytuacji organ pomocy społecznej dysponując określonymi środkami, dokonał oceny sytuacji i przyznał pomoc w formie i rozmiarze odpowiednim do okoliczności sprawy, a także swoich możliwości, uzasadniając swoje stanowisko prawidłowo tj. zgodnie z dyspozycją kpa oraz przekonywująco.
W świetle tej ustawy zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Analiza przepisów ustawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że spełnienie kryteriów warunkujących uzyskanie prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej nie stanowi podstawy do uzyskania pomocy w żądanej wysokości, pozwalającej na całkowite zaspokojenie zgłaszanych potrzeb
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze o zatrudnianiu w tajemnicy osób mniej kompetentnie wykształconych należy stwierdzić, że są one pozbawione znaczenia prawnego.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji, nie znajdując żadnych podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło