II SA/Bd 138/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-03-01
Skład orzekający: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rzecznik Praw Obywatelskich, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, może wnieść skargę do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, nie wyczerpując środków zaskarżenia?Ratio decidendi
Rzecznik Praw Obywatelskich, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie może wnieść skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu pierwszej instancji, nie wyczerpując środków zaskarżenia. W takiej sytuacji skarga jest przedwczesna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Rzecznik nie złożył odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, lecz wniósł skargę bezpośrednio na tę decyzję. Sąd uznał, że Rzecznik brał udział w postępowaniu administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Rzecznika Praw [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymeldowania z miejsca pobytu stałego P. P. postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. Rzecznik Praw [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymeldowania z miejsca pobytu stałego P. P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych, bowiem w pierwszej kolejności sprawdzić należy jej wymogi formalne, w tym jej dopuszczalność.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie do brzmienia art. 52 § 2-4 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem skargi wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.
Z zestawienia powyższych przepisów wynika więc, że dokonywana przez Sąd kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie wypowiedziały się organy obu instancji. Wskutek tego sąd administracyjny może ocenić całość ich postępowania. Ograniczenie zakresu kontroli Sądu wyłącznie do działalności organu pierwszej instancji oznaczałoby, że Sąd nie tyle "dokonuje kontroli działalności administracji publicznej", ile wkracza w tok postępowania organów administracji, zastępując niejako w kompetencjach organ administracji II instancji.
W przedmiotowej sprawie zatem służyła skarga do sądu administracyjnego od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako organu II instancji, po wcześniejszym złożeniu doń odwołania. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że Rzecznik Praw [...] nie złożył takowego odwołania. Złożył zaś skargę na decyzję organu I instancji.
Na marginesie należy wskazać, że Rzecznik Praw [...] otrzymał decyzję organu I instancji wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i środku zaskarżenia.
Zgodnie z cyt. powyżej art. 52 § 1 p.p.s.a. pewne odstępstwa przy wnoszeniu skargi stosuje się w niektórych przypadkach jedynie w stosunku do Rzecznika Praw Obywatelskich oraz prokuratora. Rzecznik Praw [...] na podstawie odrębnych przepisów został zrównany z prawami przysługującymi prokuratorowi.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sposób wnoszenia przez prokuratora skargi do sądu administracyjnego (tak w zakresie konieczności wyczerpania toku instancji administracyjnej, jak i terminu do wniesienia skargi) uzależniony jest od tego, czy brał on wcześniej udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, czy takiego udziału nie brał. Wyłączenie w stosunku do prokuratora warunku dopuszczalności skargi w postaci wyczerpania środków zaskarżenia oraz ustanowienie kilkakrotnie dłuższego terminu do wnoszenia skargi, odnosi się tylko i wyłącznie do sytuacji niebrania przez prokuratora udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 maja 2006r., sygn. akt II SA/Bk 52/06, LEX nr 194634). Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2006r., sygn. akt II OSK 1298/05 (zob. LEX nr 314369), że art. 52 § 1 p.p.s.a. pozwala prokuratorowi wnieść skargę także, gdy od decyzji organu pierwszej instancji nie wniesiono odwołania, ale tylko wówczas, gdy prokurator nie brał udziału w postępowaniu.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Rzecznik Praw [...] brał udział w postępowaniu administracyjnym.
Wobec powyższego należało uznać, iż niewyczerpanie przez Rzecznika Praw [...] stosownego trybu administracyjnego postępowania odwoławczego skutkowało przedwczesnością skargi, która podlegała odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło