II SA/Bd 1380/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-09-03
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji Starosty w części dotyczącej nieuznania Wspólnoty Mieszkaniowej za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, mimo że sentencja decyzji organu I instancji nie zawierała rozstrzygnięcia w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji Wojewody, ponieważ jej sentencja była wadliwa i nie odnosiła się do treści decyzji organu I instancji, co uniemożliwiało ustalenie, czy Wojewoda faktycznie rozstrzygnął w przedmiocie sprawy administracyjnej. Ponadto, Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się rażącego naruszenia prawa, wznawiając postępowanie bez należytego wyjaśnienia, czy wnioski o wznowienie zostały złożone w ustawowym terminie, co skutkowało uchyleniem decyzji Starosty i postanowienia o wznowieniu postępowania.Stan faktyczny
Spółka uzyskała pozwolenie na rozbudowę stacji magazynowania cukru. Wspólnota Mieszkaniowa i jeden z jej członków wystąpili o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie zostali uznani za strony. Starosta odmówił uchylenia decyzji. Wojewoda uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej nieuznania Wspólnoty za stronę i stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wojewody z powodu wadliwej sentencji oraz uchylił decyzję Starosty i postanowienie o wznowieniu postępowania z powodu rażącego naruszenia prawa przy wznawianiu postępowania.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], 3. uchyla postanowienie Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], 4. zasądza od Wojewody na rzecz N. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi N. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], 3. uchyla postanowienie Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], 4. zasądza od Wojewody na rzecz N. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bd 1380/18
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...] Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosków Wspólnoty Mieszkaniowej budynków [...] przy. ul. [...] w [...] oraz A. T., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] 2017 r. [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce Spółka pozwolenia na rozbudowę stacji magazynowania cukru białego w cukrowni [...] poprzez budowę silosu (pow. zabudowy [...] m2, pow. użytkowa [...] m2, kubatura [...] m3, średnicy zewnętrznej [...] m) estakady (pow. użytkowa [...] m2, kubatura [...] m3), łącznika (pow. zabudowy [...] m2, pow. użytkowa [...] m2, kubatura [...] m3) oraz elementów zagospodarowania terenu, do realizacji na działkach o numerze geod. [...] w m. [...], obręb [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że badając, czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony postępowania, należało ocenić, czy planowana inwestycja z uwagi na swoją lokalizację powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działek wnioskodawcy.
W związku z powyższym organ stwierdził, że ponowna analiza projektu budowlanego będącego załącznikiem do kwestionowanej decyzji Starosty [...] wykazała spełnienie wszystkich warunków określonych w decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2016 r. [...] ustalającej warunki zabudowy. Organ ustalił także, że w projekcie budowlanych zastosowano rozwiązania techniczne określone w ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2016 r. [...] o odstąpieniu od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Jak wskazał Starosta, rozwiązania te zapewniają ochronę środowiska przed negatywnym oddziaływaniem zamierzenia zarówno na etapie jego realizacji, jak i eksploatacji.
Organ wskazał, że z decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] 2016r. wynika, iż projektowany silos jest w gruncie rzeczy magazynem naziemnym, w którym przechowywany będzie materiał sypki w postaci cukru białego, oraz że budowa magazynu ma na celu poprawę warunków przechowywania produktu i nie wiąże się ze zwiększeniem produkcji.
Odnosząc się do zarzutu Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczącego ograniczenia nasłonecznienia nieruchomości, organ powołał się na projekt budowlany, z którego wynika, że projekt spełnia wymogi określone w § 13, 58 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W zakresie zaś zarzutu Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczącego zwiększonego natężenia ruchu organ wskazał, że z informacji zawartych w projekcie wynika, iż poza etapem realizacji przedsięwzięcia, inwestycja nie wpłynie na zwiększenie ruchu pojazdów osobowych jak i ciężarowych.
W ocenie organu projekt budowlany załączony do wniosku o pozwolenie na budowę, na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja Starosty z dnia [...] 2018 r., został opracowany w sposób uwzględniający lokalizację i zabudowę terenów sąsiednich, m.in. poprzez zastosowanie materiałów budowlanych o wysokim stopniu tłumienia hałasu. Organ dodał, że silos zlokalizowano w miejscu, w którym jest on odizolowany i chroniony akustycznie od terenów sąsiednich istniejącym już silosem o dużo większych rozmiarach, silos nie będzie powodował też zacienienia lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych przy [...] w [...].
Mając na uwadze powyższe, Starosta wywiódł, że przedmiotowa inwestycja nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu sąsiedniej działki o nr [...] i nie skutkuje uznaniem właścicieli tych działek za stronę postępowania.
W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa Budynków [...] przy. ul. [...] w [...] (dalej jako "Wspólnota Mieszkaniowa") zarzuciła jej:
- naruszenie prawa materialnego – art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że w rozumieniu art. 3 pkt 20 cyt. ustawy definicja "obszaru oddziaływania" jako przesłanki decydującej o statusie strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie daje podstaw do przyznania Wspólnocie przymiotu strony w tym postępowaniu;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7 i 77 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i zaniedbanie dokonania jego prawidłowej oceny prawnej.
Wojewoda decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w część dotyczącej nieuznania Wspólnoty Mieszkaniowej Budynków [...] przy ul. [...] w [...] jako strony postępowania oraz stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia [...] 2018 r., [...] w wyżej wymienionej części.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa była stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji magazynowej i wysyłki cukru białego w Cukrowni [...]. Podniósł, że co prawda w uzasadnieniu do decyzji z dnia [...] 2016 r. o znaku [...] o odstąpieniu od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji magazynowej i wysyłki cukru białego w Cukrowni [...] Burmistrz [...] stwierdza, że oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko na etapie eksploatacji, ze względu na zastosowane rozwiązania techniczne, będzie minimalne i związane głównie z emisją pyłu cukrowego, hałasu z zainstalowanych wentylatorów, odprowadzaniem ścieków z wód opadowych i roztopowych oraz wytwarzaniem niewielkich ilości odpadów. W ocenie organu odwoławczego, w świetle powyższego, Starosta bezpodstawnie pominął Wspólnotę Mieszkaniową w postępowaniu o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do statusu A. T. jako strony postępowania, organ zwrócił uwagę, że jest ona członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej, która reprezentuje jej interes jako właściciela lokalu, oraz że nie wykazała swojego zindywidualizowanego interesu.
Wojewoda zwrócił uwagę, że decyzja Starosty [...] z [...] 2018r. o pozwoleniu na budowę była analizowana pod kątem zgodności z prawem w toku postępowania nieważnościowego i decyzją z dnia [...] 2018 r. organ odmówił stwierdzenia nieważności tejże decyzji.
Organ odwoławczy wywiódł następnie, że z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej, organ uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził wydanie z naruszenie prawa decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2018 r., w części nie uznania Wspólnoty Mieszkaniowej za stronę postępowania. Wojewoda dodał, że tym samym decyzja organu I instancji w części dotyczącej nieuznania A. T. za stronę postępowania została utrzymana w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Spółka (dalej jako: "Spółka" lub "skarżąca") zarzuciła:
a) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie. tj:
- art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 oraz 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez uznanie, że budowa silosu, innych budynków i infrastruktury wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej,
- § 13 a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez uznanie, iż przepisami odrębnymi powodującymi ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wspólnoty jest art. 140 i 144 k.c.,
b) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 10 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nie zapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania i uniemożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
- art. 77 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego;
- art.107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nie zawierającej prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r. poz.2107) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; zwanej w dalszej części również: "P.p.s.a."), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.
Jednocześnie, co istotne na gruncie niniejszej sprawy, dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć sąd administracyjny, stosownie do zapisu art. 134 § 1 P.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani też powołaną w niej podstawą prawną. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
W ocenie Sądu wadliwość zaskarżonej decyzji uwidoczniła się na gruncie redakcji jej sentencji. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji Starosty [...] w część dotyczącej "nie uznania Wspólnoty Mieszkaniowej Budynków [...] przy ul. [...] w [...] jako strony postępowania ". Jak wynika z akt sprawy, sentencja decyzji organu I instancji, do której odnosi się osnowa decyzji zaskarżonej, pozbawiona jest takiej regulacji. Redakcja osnowy zaskarżonej decyzji natomiast sugeruje, że powołana decyzja pierwszej instancji zawierała również rozstrzygnięcie co do ustalenia, że Wspólnocie nie przysługiwał w tym postępowaniu status strony. Dalsza część tej sentencji wskazuje natomiast, że organ odwoławczy stwierdził wydanie z naruszeniem prawa części decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2018r., to jest w części dotyczącej nie uznania Wspólnoty jako strony postępowania. Sentencja decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie nie odnosi się zatem do decyzji organu I instancji, przy czym w ocenie Sądu nie można wskazanej wyżej okoliczności ocenić w kategoriach nieistotnego naruszenia prawa procesowego. Konsekwencją powyższego jest bowiem zaistnienie wątpliwości – niedopuszczalnej zgodnie z powyższymi uwagami - czy organ odwoławczy w istocie rozstrzygnął w przedmiocie sprawy administracyjnej, w której odwołanie od decyzji I instancji wniosła skarżąca Wspólnota. Tymczasem w stosunku do aktu organu I instancji, decyzja II instancji winna świadczyć o realizacji kompetencji, o których mowa w art. 138 k.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. Ani adresat decyzji, ani organy działające w sprawie, ani też orzekający Sąd nie jest uprawniony do czynienia domniemań co do rzeczywistej woli organu odwoławczego we wskazanym zakresie, a które to domniemania miałyby sanować stwierdzoną wadę i uzasadniać pozostawienie tak skonstruowanej decyzji w obrocie prawnym.
Podkreślenia wymaga, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji, jest postępowaniem nadzwyczajnym, zatem wobec wyrażonej w art. 16 § 1 in fine K.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, przepisy w tym zakresie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Katalog rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść po wznowieniu postępowania jest zamknięty i zawiera się w dyspozycji art. 151 k.p.a. Przy czym podkreślenia wymaga, iż przepis ten przewiduje dwie odrębne sytuacje, tj. zmianę decyzji oraz jej uchylenie, co oczywiście może się odnosić zarówno do całości rozstrzygnięcia decyzji, jak również jej określonej części. Skoro zaś rodzaje rozstrzygnięć z art. 151 K.p.a. są dla organu odwoławczego bezwzględnie wiążące, to organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji, która zawierałaby sentencję innej treści.. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 1993 r., sygn. akt IV SA 1245/92, niepubl. oraz z dnia 12 czerwca 2001 r., II SA 3214/00, LEX nr 75525; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Rzeszowie z dnia 28 marca 2012 r., II SA/Rz 1022/11, LEX nr 1138757; w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2013 r., II SA/Po 657/13, w Gliwicach z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/GL 612/12; w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 408/12; w Warszawie z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 454/11; i z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 196/09; w Lublinie z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 536/08; w Rzeszowie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 410/07; w Białymstoku z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 464/06 - dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Nie odnosząc się do merytorycznej istoty sporu stwierdzić zatem należy, że sentencja kontrolowanej decyzji i jej uzasadnienie wobec treści decyzji zmienianej jest niejasna i błędna i nie odnosi się do treści sentencji decyzji organu I instancji.
Wobec powyższych stwierdzeń i wad proceduralnych, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej w znacznym stopniu decyzji administracyjnej, bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do wskazanych w skardze zarzutów materialnoprawnych związanych z kwestią legitymacji do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2018r. zaktualizowało po stronie Sądu wynikający z art. 135 P.p.s.a. obowiązek rozważenia potrzeby zastosowania – w celu usunięcia naruszenia prawa - przewidzianych ustawą środków w stosunku do innych aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Granice sprawy, której dotyczy skarga w niniejszej sprawie zakreśla przy tym treść rozstrzygnięcia Starosty, którym orzeczono o odmowie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
Kontrolowana decyzja wydana została w ramach postępowania nadzwyczajnego, uregulowanego w przepisach art. 145 – 152 kpa, a zatem w świetle tych przepisów należy oceniać legalność działania organów orzekających w sprawie.
Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ I instancji, podanie o wznowienie postępowania złożone zostało do tego organu przez dwa podmioty: Wspólnotę Mieszkaniową oraz A. T., która jest członkiem tej Wspólnoty. Należy podkreślić, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna automatycznie postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną tego postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości złożenia wniosku. Organ ustala zatem na tym etapie postępowania:
-czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie;
- czy wnoszący go podmiot powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia postępowania,
- czy wniosek nie pochodzi od osoby niebędącej w sposób oczywisty stroną postępowania.
Spełnienie tych formalnych kryteriów warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 K.p.a. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - art. 149 § 2 K.p.a. Z powyższego wynika, że wznowienie postępowania może nastąpić jedynie, jeśli zachowane zostały warunki formalne skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, w tym jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. W przeciwnym wypadku organ zobowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Wznowienie postępowania na wniosek, pomimo uchybienia ustawowego terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie zatem przez organ administracji publicznej w fazie wstępnej postępowania w sprawie wznowienia postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy i z przyczyn formalnych skutkować musi wydaniem postanowienia o odmowie jego wznowienia.
Niezbędnym warunkiem wznowienia postępowania jest więc zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Z treści art. 148 kpa wynika wprost, że ustawodawca ograniczył w czasie uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin stanowiący to ograniczenie wynosi jeden miesiąc, a początkowy moment jego biegu wyznaczony został w zależności od okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.
W przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparty został na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.. Zgodnie z treścią art. 148 § 2 K.p.a. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przytoczony przepis nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Wspomniany zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", należy interpretować w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o dane, jaki organ wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przy tym nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. W ramach czynności wstępnych organ winien zbadać, czy został zachowany termin do złożenia wniosku. Bez znaczenia dla oceny zachowania terminu pozostaje, kiedy skarżący utwierdzili się w przekonaniu, że podawana przez nich okoliczność pominięcia strony w postępowaniu zwykłym może stanowić podstawę do wznowienia.
Z decyzji organów obu instancji wynika, że uznały one, iż w sprawie został dochowany termin z art. 148 § 2 K.p.a. do skutecznego złożenia podania o wznowienie postępowania zarówno z wniosku Wspólnoty jak i A. T.. Oceniając prawidłowość powyższego stanowiska organów wskazać należy, że bezkrytycznie przyjęły one oświadczenie Wspólnoty co do terminu powzięcia informacji o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Analiza spraw administracyjnych, m.in. protokołu z dnia [...] 2018r. ze spotkania Wspólnoty Mieszkaniowej z Burmistrzem i przedstawicielami Spółka, którego przedmiotem była między innymi realizacji rozbudowy silosu, pozwala na przypuszczenie, że Wspólnota Mieszkaniowa już w tej dacie dysponowała informacją o wydaniu pozwolenia na budowę, co stanowiło przyczynę zorganizowania tego spotkania przez Spółkę. Przyznaje to sama Wspólnota Mieszkaniowa w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania wskazując, że na spotkaniu omawiane były m.in. kwestie rekompensaty dla członków Wspólnoty za znoszenie uciążliwości związanych z rozbudową cukrowni. Jeśliby zatem przyjąć, że Wspólnota Mieszkaniowa o okoliczności powoływanej we wniosku o wznowienie postępowania wiedziała w dacie spotkania, co oznacza, że wiedziała już o niej co najmniej w dniu [...] 2018r., to złożenie wniosku o wznowienie w dniu [...] 2018r.(data wpływu do organu [...] 2018r.) świadczyłoby o przekroczeniu miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. , co uprawniałoby do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn formalnych. W takiej sytuacji wznowienie postępowania stanowiłoby rażące naruszenie prawa i godziłoby w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 K.p.a.).
Z kolei A. T. we wniosku z dnia [...] 2018r. o wznowienie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę oświadczyła, że informację o wydaniu decyzji z dnia [...] 2017r. powzięła po rozpoczęciu robót budowlanych przez skarżącą Spółkę. Oświadczenie to organ uznał za wystarczające do stwierdzenia zachowania warunków formalnych skuteczności wniosku o wznowienie postępowania pomijając jednocześnie kwestię doprecyzowania daty rozpoczęcia biegu miesięcznego terminu do złożenia wniosku przez A. T., co jest niezbędne dla uznania, że został zachowany formalny warunek skutecznego złożenia podania o wznowienie postępowania. W konsekwencji organ I instancji postanowieniem z dnia [...] 2018r. wznowił na wniosek obu wnioskujących podmiotów postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty [...] z dnia [...] 2017r. Zdaniem Sądu oceniając prawidłowość powyższego stanowiska organów wskazać należy, że bezkrytycznie przyjęły one oświadczenie Wspólnoty Mieszkaniowej oraz A. T. co do terminu powzięcia informacji o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaniechanie poczynienia dokładnych ustaleń co do złożenia podań o wznowienie postępowania w terminie stanowiło uchybienie mające istotne znaczenie procesowe, albowiem w przypadku stwierdzenia przez organ, iż podania o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. od razu winno było dojść do wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania, co jednak nie miało miejsca.
W tym stanie sprawy należy stwierdzić, że orzekając w sprawie, w której doszło do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w powyższych warunkach, organ odwoławczy winien był poczynić ustalenia co do zachowania terminu złożenia obu podań o wznowienie postępowania i tylko w przypadku pozytywnego przesądzenia tej kwestii, był uprawniony do wydania decyzji o treści merytorycznej. W przypadku natomiast uznania, że podanie o wznowienie zostało złożone z przekroczeniem ustawowego terminu, organ odwoławczy winien był uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie.
Warto przytoczyć tu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt I SA 855/99, LEX nr 54136, w którym Sąd ten stwierdził, że: "Jeśli więc w toku wznowionego postępowania okazało się, iż z uwagi na uchybienie terminu ustawowego nie podlegało ono wznowieniu - to orzekając w postępowaniu instancyjnym - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - organ władny był zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i uchylając wadliwą decyzję pierwszej instancji umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe".
W niniejszej sprawie organy orzekające dopuściły merytoryczne rozpoznanie podań o wznowienie postępowania, pomimo braku wyjaśnienia problemu złożenia ich w terminie.
Takie działanie organów sprawia, że powstają poważne wątpliwości co do prawidłowości wznowienia postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w przedmiotowej sprawie istotnym będzie więc ustalenie zachowania przez wnioskujące podmioty terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Okoliczności, na które wskazano powyższej nie zostały należycie ustalone i rozważone przez organ I instancji, co nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał zaskarżoną decyzję za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przyjmując taką ocenę zaskarżonej decyzji Sąd postanowił skorzystać z uprawnienia przyznanego przez ustawodawcę w przepisie art. 135 P.p.s.a. w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, co pozwoli na stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie aktu niezgodnego z prawem. Dlatego Sąd uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2018r. oraz postanowienie tego organu z dnia [...] 2018r. o wznowieniu postępowania.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy przy dokonywaniu ustalenia zaistnienia formalnych przesłanek wznowienia postępowania winny uwzględnić zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię art. 148 § 2 K.p.a. i wziąć pod uwagę, że przepis ten dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie wymaga, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, lecz wystarczy, jeżeli posiada informację, czego dana decyzja dotyczy i jakie jest rozstrzygnięcie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie czwartym wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło