II SA/Bd 1390/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-10-09
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów jest prawidłowa w sytuacji, gdy organ nie poinformował rolnika o brakach formalnych w złożonym wniosku, mimo wskazania w nim dwóch umów kontraktacyjnych, a faktycznie przedłożono tylko jedną umowę i protokół kontraktacji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest obowiązany do niezwłocznego poinformowania wnioskodawcy o stwierdzonych brakach formalnych we wniosku oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Brak wykonania tego obowiązku przez organ skutkuje naruszeniem prawa, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji odmownej w przedmiocie przyznania płatności.Stan faktyczny
W dniu 2017 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na uprawę pomidorów, deklarując dołączenie dwóch umów kontraktacyjnych. Organ I instancji przyznał płatności częściowo, odmawiając przyznania płatności do powierzchni pomidorów z powodu braku drugiej umowy kontraktacyjnej, uznając przedłożony protokół kontraktacji za niewystarczający. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z siedzibą w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], 2. zasądza od [...] na rzecz skarżącego kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...].05.2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. wpłynął wniosek R. N. (zwanego dalej "skarżącym") o przyznanie płatności na 2017 rok. Producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 21,02 ha, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) oraz płatności do powierzchni 3,50 ha uprawy pomidorów. Na wniosku składający w rubryce "informacja o załącznikach" wskazał złożenie 4 załączników materiału graficznego, 1-go oświadczenia E77, 2-ch umów na pomidory i 1-dnej decyzji o podziale nieruchomości.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. w dniu [...].04.2018 r. decyzją Nr [...] przyznał producentowi rolnemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od ww. decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w dniu [...].07.2018 r. decyzją Nr [...] uchylił w całości zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. z dnia [...].04.2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. decyzją z dnia [...].08.2018 r., Nr [...] przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. Jednolita płatność obszarowa i płatność za zazielenienie zostały przyznane do powierzchni 20,65 ha (stwierdzono przedeklarowanie o 0,37 ha powierzchni uprawnionej do płatności na działce rolnej C), zaś płatność dodatkowa - do powierzchni 17,65 ha. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ I instancji, kierując się przepisem art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014, odmówił przyznania rolnikowi płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów w związku z ustaleniem, że procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do tej płatności (3,50 ha) a powierzchnią stwierdzoną w wyniku przeprowadzonego postępowania (2,00 ha) wyniosła 75,00%. Jednocześnie na rolnika została nałożona wieloletnia sankcja finansowa w wysokości [...] zł. Organ I instancji uzasadnił odmowę przyznania płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów tym, że producent rolny nie przedłożył umowy kontraktacji pomidorów nr [...] zawartej między nim, a G. Sp. z o.o. w L..
Od ww. decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym stwierdził, że dokumentacja złożonego wniosku była kompletna, zaś w informacji o załącznikach widnieje liczba dwóch umów kontraktacyjnych. Wraz z odwołaniem złożył kserokopię potwierdzenia przyjęcia w Biurze Powiatowym ARiMR w L. z/s w S. w dniu [...].05.2017 r. ,,Wniosku o przyznanie płatności na rok 2017" oraz kserokopię pierwszej (tytułowej) strony tego wniosku, na której zaznaczono kolorem czerwonym fakt dołączenia do wniosku umów na pomidory w liczbie dwóch sztuk.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] października 2018 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywoławszy treść przepisów ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312) podał, że skarżący we ,,Wniosku o przyznanie płatności na rok 2017" zadeklarował do płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów (deklaracja P pomidory) dwie działki rolne: działkę A1 (położoną na działce ewidencyjnej nr [...]) o areale 0,83 ha i działkę B1 (położoną na działce ewidencyjnej nr [...]) o areale 2,67 ha. Łącznie do wskazanej płatności rolnik zgłosił areał 3,50 ha. W związku z ubieganiem się o przyznanie płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów wraz z wnioskiem zostały złożone dwa dokumenty: umowa nr [...] na dostawę pomidora w sezonie 2017/2018 zawarta w dniu [...].03.2017 r. pomiędzy "D. " Sp. z o.o. z siedzibą w B.. a skarżącym oraz protokół kontraktacji do umowy wieloletniej nr [...], który został podpisany przez producenta rolnego i przedstawiciela G. Sp. z o.o. w L..
Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji wniosku organ I instancji ustalił, że producent rolny udokumentował kontraktację 2,00 ha pomidorów, podczas gdy powierzchnia zgłoszona do płatności wynosiła 3,50 ha. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji nie uwzględnił przy przyznawaniu płatności protokołu kontraktacji do umowy wieloletniej nr [...], ponieważ protokół ten nie stanowił umowy na uprawę pomidorów, o której mowa w art. 15 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tym sam organ uznał, że do płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów kwalifikuje się powierzchnia 2,00 ha, która została wskazana w umowie nr [...] na dostawę pomidora w sezonie 2017/2018. Jednak w związku z tym, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku (3,50 ha) a powierzchnią stwierdzoną w wyniku przeprowadzonego postępowania (2,00 ha) wyniosła 75,00% {(1,50 ha/2,00 ha)* 100}, organ I instancji, kierując się przepisem art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.), odmówił skarżącemu przyznania płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów z jednoczesnym nałożeniem wieloletniej kary finansowej w wysokości [...] zł. Wysokość kary finansowej równa jest kwocie płatności odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym, a obszarem zatwierdzonym do płatności (1,50 ha x [...] zł/ha - stawka płatności do pomidorów w roku 2017).
W ocenie organu odwoławczego skarżący wbrew temu, co twierdzi w odwołaniu, nie przedłożył w dniu [...].05.2017 r. wraz z ,,Wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2017" dwóch umów kontraktacyjnych dotyczących pomidorów. Fakt, że na tytułowej stronie wniosku o przyznanie płatności wpisano, że załącznikiem do wniosku są m.in. umowy kontraktacji w liczbie 2 sztuk, nie stanowi dowodu na to, że faktycznie wraz z wnioskiem zostały złożone dwie umowy kontraktacyjne. Co prawda, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżący przedłożył do wniosku dwa dokumenty dotyczące uprawy pomidorów, to jednak umowę kontraktacyjną, o której mowa w art. 15 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, stanowiła jedynie umowa nr [...] na dostawę pomidora w sezonie 2017/2018 zawarta w dniu [...].03.2017 r. pomiędzy nim a "D. " Sp. z o.o. z siedzibą w B.. Drugim z przedłożonych dokumentów był protokół kontraktacji do umowy wieloletniej nr [...], który - jak wynika z jego treści - stanowił integralną część wskazanej umowy wieloletniej. Protokół ten, pomimo tego, że zawierał informacje m.in. o wielkości uprawy pomidora, jak również został podpisany przez rolnika i osobę działającą w imieniu kontraktującego, nie stanowił jednak umowy kontraktacji wymaganej przepisami prawa. Protokół ten był wyłącznie załącznikiem do umowy wieloletniej nr [...], której skarżący nie przedłożył organowi na etapie składania wniosku.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na przepis art. 15 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach, który wskazuje, że w umowie na uprawę pomidorów rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia podmiotowi, którego przedmiot działalności obejmuje przetwarzanie owoców i warzyw, określonej ilości pomidorów z określonej powierzchni gruntów, a podmiot ten zobowiązuje się te pomidory odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i je przetworzyć. Z przepisu tego wynika zatem, że w umowie na uprawę pomidorów winien znaleźć się zarówno zapis mówiący o tym, że producent zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia przetwórcy pomidorów z określonej powierzchni gruntów, jak i zapis o zobowiązaniu dla przetwórcy co do odebrania i przetworzenia pomidorów objętych daną umową. Na wymóg obecności powyższych zapisów o zobowiązaniach w umowie kontraktacji wskazuje również przepis art. 613 § 1 Kodeksu cywilnego. Według organu odwoławczego przedłożony przez skarżącego protokół kontraktacji do umowy wieloletniej nr [...] nie zawiera żadnych zapisów dotyczących zobowiązań dla producenta rolnego i kontraktującego, czyli przetwórcy, co potwierdza, że protokół ten nie stanowi umowy, o której mowa w art. 15 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jej uchylenia oraz zarzucając jej:
1. błędne przyjęcie, że skarżący nie złożył wymaganych dokumentów wraz z wnioskiem o płatność,
2. błędne ustalenie, że skarżący nie złożył dokumentów potwierdzających jego uprawnienie do otrzymania płatności,
3. naruszenie art. 613 § 1 Kc poprzez stwierdzenie, że skarżący nie zawarł umowy o kontraktację oraz art. 15 ust. 4 pkt. 1 lit.a,
4. naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1 Kpa poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Podczas rozprawy przed tut. Sądem w dniu [...] lipca 2019 r. postanowiono zobowiązać skarżącego do przedłożenia umowy, na którą to okoliczność przedłożenia wraz z umową kontraktacyjną nr [...] się powołuje jako drugą umowę załączoną do wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż do wniosku został złożony jedynie protokół kontraktacyjny znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy.
W załączeniu do pisma z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący nadesłał kopię wieloletniej umowy kontraktacyjnej nr [...] zawartej w dniu [...].03.2017 r.
Natomiast organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. wyjaśnił, że najistotniejszą kwestią jest, że przedłożony przez Skarżącego dokument (wieloletnia umowa kontraktacji nr [...] z dnia [...] marca 2017 r.) na pierwszej stronie nie posiada pieczęci Biura Powiatowego ARiMR w L. z siedzibą w S. wraz z datą wpływu tj. [...] maja 2017 r. oraz liczbą dziennika- 3326/2017 i pieczątką z podpisem osoby przyjmującej wniosek- M. T.. Tymczasem, zgodnie z obowiązującymi w ARiMR procedurami, każdy wniosek składany przez beneficjentów w biurach podawczych musi być opatrzony pieczątką z datą wpływu, liczbą dziennika, podpisem przyjmującego. Organ zauważył, że w omawianej sprawie zarówno na pierwszej stronie wniosku, jak i na pierwszej stronie każdego z 8 załączników tego wniosku, znajdują się ww. dane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej przywoływana jako "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiot sporu w sprawie stanowi w głównej mierze kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia organów o odmowie przyznania skarżącemu płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów. Tylko bowiem w tym zakresie skarżący kwestionował w odwołaniu i skardze decyzje organów. Pozostałe zaś płatności objęte decyzją organu I instancji, w ogóle nie stanowiły przedmiotu zarzutów skarżącego i nie były przez niego kontestowane. Dlatego też, organ II instancji wypowiedział się w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji zasadniczo co do legalności odmowy przyznania skarżącemu płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów i w tym zakresie została zakwestionowana w skardze do Sądu decyzja organu II instancji. Skarżący podkreślił przy tym, że organy błędnie przyjęły, że nie złożył on wymaganych dokumentów wraz z wnioskiem o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej ,,płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej ,,kwalifikującymi się hektarami";
będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z kolei art. 15 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że płatność związana do powierzchni uprawy pomidorów jest przyznawana rolnikowi:
1) jeżeli zawarł:
umowę na uprawę pomidorów, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia podmiotowi, którego przedmiot działalności obejmuje przetwarzanie owoców i warzyw, określonej ilości pomidorów z określonej powierzchni gruntów, a podmiot ten zobowiązuje się te pomidory odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i je przetworzyć, lub
umowę z:
grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub
grupą producentów owoców i warzyw, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2016 r. poz. 58), której jest członkiem, lub
organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub
zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości pomidorów z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te pomidory odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te pomidory do przetworzenia;
2) do powierzchni uprawy pomidorów, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów określona w umowie, o której mowa w pkt 1 lit. a lub b.
Według art. 15 ust. 5 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do umowy na uprawę ziemniaków skrobiowych i do umowy na uprawę pomidorów stosuje się odpowiednio przepisy o kontraktacji.
W związku z tym zgodnie z art. 613 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025, z późn. zm.), przez umowę kontraktacji producent rolny zobowiązuje się wytworzyć i dostarczyć kontraktującemu oznaczoną ilość produktów rolnych określonego rodzaju, a kontraktujący zobowiązuje się te produkty odebrać w terminie umówionym, zapłacić umówioną cenę oraz spełnić określone świadczenie dodatkowe, jeżeli umowa lub przepisy szczególne przewidują obowiązek spełnienia takiego świadczenia.
Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wysokość płatności:
obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni,
do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę
po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.
Natomiast kary administracyjne w przypadkach zawyżenia przez rolników deklaracji w składanych przez nich wnioskach zostały określone w art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, który stanowi, że jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Jeśli różnica ta przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18 (art. 19 ust. 2). Jeśli kwota obliczona zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty (art. 19 ust. 3).
Jednocześnie jednak należy również zauważyć, że ustawodawca krajowy nałożył na organ obowiązek formalnego sprawdzenia wniosku i poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach, dając temu wyraz w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach. Zgodnie z tą regulacją, w przypadku, gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kpa, kierownik biura powiatowego Agencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kpa nie stosuje się. W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach).
W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w normatywnym terminie tj. [...] maja 2017 r. oraz, że do wniosku załączył jak wynika z pkt. VI ,,umowa na pomidory liczba załączników 2". Poza tym skarżący otrzymał potwierdzenie przyjęcia dokumentów, z którego wynika, że do wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 zostały dołączone załączniki w liczbie 8 sztuk. Z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji poinformował skarżącego o brakach w postaci nie załączenia jednej umowy kontraktacyjnej. W takich okolicznościach znajdował zastosowanie art. 23 ustawy o płatnościach, gdyż wniosek został złożony w terminie i posiadał oczywisty, formalny brak. Organ powinien był zatem niezwłocznie poinformować skarżącego, o ile takowy zaistniał, o stwierdzonym braku i skutkach jego nieusunięcia w terminie. Adresatem art. 23 ustawy o płatnościach jest organ administracji publicznej – tj. kierownik biura powiatowego ARiMR. Organ ten zobowiązany został na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach do niezwłocznego dokonania czynności prawnoprocesowej w postaci poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek. W niniejszej sprawie organ zaniechał dokonania powyższej czynności i nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach.
W związku z powyższym, skoro organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach nie dokonał sprawdzenia wniosku i nie poinformował skarżącego o stwierdzonym, w jego ocenie, braku tj. o brakującej jednej umowie załączonej do wniosku oraz o skutkach nieusunięcia tego braku w terminie, w jakim można dokonać poprawek, to tym samym to zaniechanie organu skutkowało naruszeniem przepisu art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, a także przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym organ administracji publicznej stoi na straży praworządności oraz przepisu art. 8 § 1 Kpa obligującego organ do prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Powyższe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwiło ewentualnie stronie uzupełnienie braku wniosku, a w konsekwencji stało się przyczyną, dla której organ odmówił przyznania płatności do powierzchni upraw pomidorów. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do podjęcia czynności. Tożsamy pogląd co do zakresu i sposobu zastosowania art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach wyrażony został w wyroku: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 240/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 236/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Po 184/17 (dostępne na stronie http://orzeczenia. nsa.gov.pl/cbo/query).
Reasumując powyższe należy stwierdzić, że skoro skarżący we wniosku o przyznanie płatności zadeklarował złożenie 2-ch umów na pomidory i taki wniosek w ramach jego badania formalnego został przez organ przyjęty i potwierdzony, a organ jednocześnie nie dokonał w ramach sprawdzenia merytorycznego jego weryfikacji, w tym w trybie procedury przewidzianej art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, to wobec braku dowodu przeciwnego należało przyjąć, że w istocie załączył dwie umowy kontraktacyjne z: "D." Sp. z o.o. z siedzibą w B. oraz z G. Sp. z o.o. w L., której istnienie wykazał. Procedury wewnętrzne obowiązujące w ARiMR odnośnie opatrzenia każdego wniosku składanego przez producenta rolnego wraz załącznikami stosowną pieczęcią i liczbą dziennika nie mają większego znaczenia, ponieważ służą one jedynie usprawnieniu pracy tych organów, mają więc charakter formalny, a nie merytoryczny. Nie może w związku z tym zostać naruszony interes producenta tylko dlatego, że formalnie nie dopełnił jakiegoś obowiązku zaś organy rozpatrując sprawę merytorycznie wykorzystały to na jego niekorzyść i nie zastosowały stosowanej procedury przewidzianej min. art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku, uznając że odmowa przyznania płatności związanej do powierzchni uprawy pomidorów nie odpowiada prawu. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło