II SA/Bd 1391/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-01-29

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie niepodpisanego wniosku o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, który został podpisany po terminie, ale w terminie wyznaczonym przez organ na usunięcie braków formalnych, może być traktowane jako złożenie wniosku po terminie, skutkujące pomniejszeniem płatności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie niepodpisanego wniosku o płatność, który został podpisany po terminie, ale w terminie wyznaczonym przez organ na usunięcie braków formalnych, jest traktowane jako złożenie wniosku po terminie. W związku z tym, organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące pomniejszenia płatności o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia, zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy PROW wyłączają stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. w zakresie uzupełniania braków formalnych, a jedynie informacyjne zawiadomienie o brakach nie daje podstaw do przyjęcia, że wniosek wywołuje skutki prawne od daty pierwotnego złożenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2016, który nie został podpisany. Po otrzymaniu wezwania do usunięcia braków formalnych, skarżący złożył podpisany wniosek w terminie wyznaczonym przez organ. Organy uznały, że wniosek został złożony po terminie, co skutkowało pomniejszeniem należnej płatności o 8%. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że uzupełnienie podpisu nie stanowi poprawki wniosku w rozumieniu przepisów i że wniosek powinien być traktowany jako złożony w pierwotnym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska ( spr ) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR), uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] czerwca 2017r. w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i przyznał D. K. płatność rolno-środowiskowo–klimatyczną na rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł w tym: 1. wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł 2. wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł w tym przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w łącznej wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. Ustalony obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię: 1. zobowiązanie wariant 4.4 podjęte w dniu [...].03.2016r. – 12,89 ha, 2. zobowiązanie wariant 5.5 podjęte w dniu [...].03.2016r. na powierzchnię 10,27 ha. Jako podstawę rozstrzygnięcia Dyrektor OR ARiMR podał: art. 138 § 1 pkt 2, ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017, poz. 1257 - dalej: k.p.a.), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2017r., poz. 2137), § 2 i § 18 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r. poz. 415 ze zm.), art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Radu (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz UE L 181 z 20.06.2014r. str. 48 z późn.zm.), dalej jako rozporządzenie (UE) nr 640/2014. Z uzasadnienia tej decyzji wynikał następujący stan sprawy. Dnia 15 czerwca 2016r. D. K. (skarżący) za pośrednictwem operatora pocztowego złożył do BP ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2016 wraz z załącznikami. Wniosek nie został podpisany. W dniu wpływu wniosku o przyznanie płatności do organu – 20 czerwca 2016r., na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020, skarżący został wezwany do usunięcia jego braków formalnych (wniosek nie został podpisany) w terminie określonym w art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia (UE) Nr 640/2014, tj. nie później niż do dnia 11 lipca 2016r. 20 czerwca 2017r. W dniu 27 czerwca 2016r. złożono formularz "zmiany wniosku" podpisany przez pełnomocnika skarżącego G. G., wraz z oświadczeniem, że zmiana do wniosku dotyczyła usunięcia braku podpisu na złożonym w terminie wniosku. Kierownik BP ARiMR decyzją z [...] czerwca 2017r. nr [...] przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł, w tym: do wariantu 4.4 - [...] zł (pow. 12,89 ha stawka [...] zł) wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na nieprawidłowości i niezgodności oraz do wariantu 5.5 w wysokości [...] zł (pow. 10,27 ha stawka [...] zł), wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł. Zmniejszenia powyższych płatności organ uzasadnił tym, iż wniosek został złożony po terminie. W myśl z § 19 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wnioski o przyznanie przedmiotowej płatności składa się w terminie do dnia 15 czerwca 2016r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014 złożenie wniosku po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby wniosek został złożony w terminie. Wniosek o przyznanie płatności został złożony w dniu 27.06.2016r., co stanowi przekroczenie terminu składania wniosku o 8 dni roboczych, w związku z tym przedmiotowa płatność została pomniejszona o 8%. W odwołaniu od powyższej decyzji z [...] czerwca 2017r. skarżący wniósł, o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietów 4 i 5, które były zaznaczone na jego wniosku o przyznanie płatności. Decyzją z [...] czerwca 2017r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. , uchylił własną decyzję z dnia [...].06.2017r. i przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2016r. w łącznej wysokości [...] zł, uwzględniając odpowiednio refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej dla siedlisk przyrodniczych lub siedlisk lęgowych ptaków położonych na trwałych użytkach zielonych lub obszarach przyrodniczych, zadeklarowanych w ramach pakietu 4 i 5 (zgodnie z § 18 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego) oraz stosując pomniejszenia z tytułu złożenia wniosku po terminie jak uprzednio. W odwołaniu z [...] lipca 2017r. od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz wydanie decyzji co do istoty sprawy w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., kwestionując dokonanie przez organ pomniejszenia płatności o 8%, z uwagi na "rzekome" złożenie wniosku po terminie ustawowym i zastosowanie sankcji z § 13 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr 640/2014. Zarzucił, że w terminie - 15 czerwca 2016r. złożył kompletny wniosek, a uzupełnienie na wezwanie organu jego braku formalnego w postaci braku podpisu, nie mogło stanowić podstawy uznania, że wniosek nie został złożony w terminie i zastosowania ww. sankcji za poprawkę wniosku w rozumieniu art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, decyzją z [...] października 2017r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił tę decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B. – z przyczyn proceduralnych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że możliwe jest uwzględnienie odwołania przez organ I instancji na podstawie art. 132 k.p.a. w trybie tzw. autokontroli, jednak powinien być ten tryb wyraźnie wskazany w decyzji, co nie miało miejsca. Organ I instancji nie wskazał podstawy prawnej z k.p.a., ani nawet nie przytoczył jej w uzasadnieniu decyzji, nie wynika z niego że decyzja został wydana w wyniku uwzględnienia odwołania strony. Nie dokonał również oceny czy przesłanki z tego przepisu zostały spełnione. Strona ustanowiła nadto pełnomocnika (18.10.2016r.), a decyzja została przesłana wyłącznie na adres strony, z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. Wraz z pismem z [...] listopada 2017r. Kierownik BP ARiMR stanowisko w sprawie wraz z odwołaniem od decyzji z [...] czerwca 2017r. i stwierdzeniem braku podstaw do zastosowania autokontroli wobec zarzutów zgłoszonych w odwołaniu od uchylonej decyzji autokontrolnej dotyczących pomniejszeń związanych ze złożeniem wniosku po upływie terminu. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od pierwotnej decyzji Kierownika BP z [...] czerwca 2017r., Dyrektor OR ARiMR wymienioną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2018r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, na podstawy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w tym § 2 ust. 1, § 15 ust. 1i § 18 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015r. rolno-środowiskowo-klimatycznego. Organ II instancji wskazał podstawy przyznania płatności do wariantów 4.4 i 5.5 wraz z bezpodstawnie pominiętą przez organ I instancji a wnioskowaną kwotą przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzania dokumentacji przyrodniczej. Jednocześnie analogicznie jak organ I instancji Dyrektor OR ARiMR uzasadnił, że podstawę zastosowanych pomniejszeń (odpowiednio kwoty [...]zł dla wariantu 44, i kwoty [...]zł dla wariantu 5.5), zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014 stanowi okoliczność złożenia wniosku 27.06.2016r. czyli po terminie który upłynął 15.06.2016r. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż uznał w całości zasadność odwołania. D. K. w skardze z [...] lutego 2018r. na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasadzenie kosztów według norm przepisanych. Skarżący podkreślił, że zaskarżoną decyzją przyznano mu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na jego wniosek złożony 15 czerwca 2016r., jednak co jest przedmiotem skargi nie zmieniono decyzji organu pierwszej instancji w zakresie pomniejszenia płatności o 8% z uwagi na rzekome złożenie wniosku po terminie 15 czerwca 2016r. i zastosowanie sankcji z § 13 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr 640/2014. Skarżący analogicznie jak w odwołaniu od decyzji z [...] czerwca 2017r. zarzucił, że twierdzenia o złożeniu jego wniosku o przyznanie płatności z 15 czerwca 2016r. organ w ogóle nie uzasadnił, fałszywie formułując treść decyzji w sposób wskazujący jakoby wniosek został złożony 27 czerwca 2016r. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, ONW oraz rolno-środowiskowo-klimatycznych został w rzeczywistości złożony 15 czerwca, na skutek przeoczenia nie został przez stronę podpisany. Na skutek poinformowania przez organ o tym fakcie, skarżący własnoręcznie podpisał wniosek w siedzibie Biura powiatowego 27 czerwca 2016r., korygując tym samym wskazany błąd formalny. Zdaniem skarżącego przepisy ustawy nie zawierają przepisów umożliwiających traktowanie wniosku niepodpisanego jako niezłożony, a jego wniosek był kompletny w rozumieniu § 19 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego z 18 marca 2015r. Obarczony był wyłącznie brakiem formalnym, który powodował jedynie to, że od chwili jego uzupełnienia organ uzyskał potwierdzenie, że wniosek pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia. Wskazał, że uzupełnienie brakującego podpisu nie stanowi poprawki do wniosku w rozumieniu art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014. Skarżący podniósł, że czynność w postępowaniu administracyjnym, jaką jest złożenie podania, w stosunku do którego następnie, w terminie wyznaczonym przez organ dokonano usunięcia braku formalnego poprzez złożenie odręcznego podpisu osoby uprawnionej do jego wniesienia, jest ważna ex tunc, tzn. od chwili jej pierwotnego dokonania. W postępowaniu administracyjnym oraz bardziej sformalizowanych postępowaniach sądowych zasadą jest że pismo uznaje się za złożone z chwilą wniesienia także wówczas, gdy na skutek braków formalnych ma miejsce późniejsze potwierdzenie, w ściśle określonym terminie wskazanym przez organ lub sąd, w tym poprzez złożenie brakującego podpisu. Zdaniem skarżącego stanowisko organów jest zatem wadliwe, tym bardziej że organ wydał w oparciu o ten sam stan faktyczny wcześniej decyzję w sprawie płatności bezpośrednich, w której prawidłowo stwierdzono że datą złożenia tego samego zintegrowanego wniosku o przyznanie płatności był dzień 15 czerwca 2016r. W odpowiedzi na skargę dyrektor OR ARiMR wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej z uchybieniem terminu, bowiem skarżona decyzja została doręczona skarżącemu 22.01.2018r., a skargę wniesiono 22.02.2018r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem z 24 maja 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. Uwzględniając zażalenie skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 16 października 2018r. sygn. I GZ 338/18, uchylił powyższe postanowienie, uznając, że skargę wniesiono z zachowaniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma zastosowania w sprawie. Wyjaśnić również trzeba, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu. We wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2016 strona zadeklarowała powierzchnię 12,89 ha wariant 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne i 10,27 ha wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże, które zostały przez organ zakwalifikowane do płatności. Zatem łączna powierzchnia deklarowana zakwalifikowana do płatności wyniosła 23,16 ha (okoliczność niesporna). Organ zastosował degresywne kwoty pomocy uwzględniając średnią wartość w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych. Ponieważ ustalenia te nie były sporne, gdyż ani w skardze na decyzję Dyrektora OR ARiMR, ani w odwołaniu od decyzji Kierownika BP ARiMR skarżący ich nie kwestionował, zatem Sąd ograniczy się w tym miejscu do stwierdzenia, iż ustalenia i wskazane podstawy prawne wyliczenia te nie nasuwają jakichkolwiek zastrzeżeń co do ich prawidłowości. Organ ustalił początkową kwotę płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 16 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w wysokości [...] zł a dla Wariantu 5.5 w wysokości [...] zł (łącznie [...] zł). Podkreślenia wymaga, iż na skutek odwołania zasadnie organ odwoławczy rozpoznając sprawę uwzględnił należne skarżącemu wnioskowane kwoty kosztów transakcyjnych, zgodnie z dyspozycją § 18 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, co w postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostaje również okolicznością niesporną. Sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie pozostaje jednak dokonane przez organy obydwu instancji pomniejszenie należnych kwot przedmiotowej płatności ze względu na stwierdzenie złożenia wniosku o przyznanie płatności po terminie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż zasadnie skarżący w skardze, a uprzednio w odwołaniu od decyzji kierownika BP ARiMR z [...] czerwca 2017r. (uchylonej uprzednią decyzją dyrektora OR ARiMR z [...].10.2017r., która nie stanowi przedmiotu zaskarżenia), podnosił, że żaden z organów nie uzasadnił rozstrzygnięcia w zakresie pomniejszenia i przyczyn złożenia wniosku po terminie w sposób odpowiadający wymogom uzasadnienia decyzji administracyjnej. W tym zakresie decyzja organu odwoławczego nawet mimo jednoznacznego zarzutu podnoszonego przez stronę w toku postępowania, narusza przepisy art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie). W ocenie Sądu jednak to naruszenie przepisów postępowania nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, zatem nie może stanowić podstawy uchylenia skarżonej decyzji reformatoryjnej (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) w kwestionowanej części. Sąd podziela bowiem stanowisko organów ARiMR w kwestionowanym w skardze zakresie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia [...] lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, która weszła w życie 13 marca 2015r. (dalej "ustawa"). Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy, wniosek o przyznanie pomocy w przypadku działań rolno-środowiskowo-klimatycznych składa się w terminie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1. Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ww. ustawy wydane zostało - w ramach delegacji ustawowej - rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r. poz. 415). Zgodnie z § 19 ust. 2 rozporządzenia wniosek o przyznanie płatności składa się do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 13 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L 181 z 20 czerwca 2014r., str. 48) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu na rok 2016 składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. Skutki przekroczenia terminu do złożenia wniosku zostały uregulowane w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014. Zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit 3 tego rozporządzenia złożenie wniosku po tej dacie było dopuszczalne, jednak w przypadku złożenia wniosku później niż 25 dni po upływie terminu, nie przyznawało się wsparcia w jakiejkolwiek części. W tym samym przepisie, w akapicie 1 przewidziano, że w przypadku opóźnienia wniosku płatność ulega obniżeniu o 1% za każdy dzień opóźnienia. Wedle akapitu 2. natomiast pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. Wymogi jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie płatności zostały określone w § 19 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Formularz wniosku określony został w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełnić wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015r. poz. 352 z późn. zm.). Z art. 25 ustawy wynika, że w przypadku gdy wniosek nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014, chyba że ten termin już upłynął. Przepisu art. 64 § 2 k.p.a. nie stosuje się (ust. 1). W przypadku nieusunięcia braków w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia Nr 640/2014, wniosek jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (ust. 2). Według art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013, każdego roku beneficjent wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, składa wniosek o płatności Oznacza to, iż w przypadku wpływu niekompletnego wniosku obowiązkiem organu jest zawiadomienie beneficjenta o brakach ze wskazaniem na konsekwencje ich nieusunięcia. Z przepisu tego nie wynika natomiast, by organ miał kompetencje do określania terminu na uzupełnienie wniosku. Zawiadomienie, wbrew stanowisku skarżącego, nie pełni zatem takiej funkcji jak wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, lecz służy wyłącznie poinformowaniu strony o dostrzeżonych brakach. Wyraźnie wyłączone stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. oznacza natomiast, że ewentualne uzupełnienie braków, w następstwie zawiadomienia, nie daje podstaw do przyjęcia, iż wniosek - wskutek jego uzupełnienia - wywołuje skutki prawne już w momencie złożenia niekompletnego wniosku. Należy też zauważyć, iż z art. 25 ustawy nie wynika, by działania organu mogły modyfikować ostateczny termin do złożenia kompletnego wniosku. Z uwagi zatem na wyłącznie informacyjny charakter zawiadomienia, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy, w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 640/2014, wniosek o przyznanie pomocy jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (ust. 2). Z kolei usunięcie braków, w ww. terminie skutkuje zastosowaniem odpowiednich pomniejszeń w należnej płatności. Z niespornego stanu faktycznego sprawy wynikało, że skarżący 15 czerwca 2016r. (ostatniego dnia na złożenie wniosku) złożył niezupełny formalnie wniosek – nieopatrzony podpisem, a następnie w przedłużonym o 25 dni kalendarzowych zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 604/2014, czyli dnia 27 czerwca 2016r. skarżący złożył wniosek podpisany przez G. G., jako pełnomocnika. Dopiero od daty uzupełnienia (poprawienia) wadliwego formalnie wniosku o przyznanie płatności - podpisanego wniosku należało uznać wniosek za spełniający warunki formalne umożliwiające jego rozpatrzenie. Trafna była w tej sytuacji ocena organów, że to data 27 czerwca 2016r. jest datą złożenia kompletnego i formalnie zupełnego wniosku, który skutecznie wszczął postępowanie w przedmiocie płatności. Sekwencja zdarzeń wskazuje, iż wniosek uzupełniono w następstwie wezwania z 20 czerwca 2016r. wystosowanego przez Kierownika BP ARiMR na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy PROW (k. 18 akt adm.). Opóźnienie w złożeniu kompletnego wniosku wynosiło zatem 8 dni roboczych. Oznacza to, że organy prawidłowo zastosowały w tej sytuacji art. 13 ust. 1 zd, pierwsze rozporządzenia nr 640/2014 i obniżyły przysługujące skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia. Przepis ten przewiduje, iż z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. W okolicznościach sprawy skarżący nie powołał się na przypadek siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, lecz wyłącznie na zwykłe przeoczenie polegające na złożeniu niepodpisanego wniosku. Na powyższą ocenę nie może mieć wpływu argumentacja skargi, w której skarżący odwoływał się do trybu i skutków uzupełniania braków formalnych (takich jak brak podpisu po podaniem) uregulowanych w innych procedurach, w tym ogólnoadministracyjnej, sądowoadministracyjnej, sądowej. Podanie pisemne powinno być podpisane przez wnoszącego (art. 63 ust. 3 k.p.a.). Jak już wskazano, twierdzenia skarżącego nie mogą odnieść zamierzonego skutku w stanie prawnym wprowadzonym ustawą od 15 marca 2015r., wobec jednoznacznej treści art. 25 ust. 1 ustawy, wyłączającego wprost stosowanie przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ten przepis w procedurze administracyjnej, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie stanowił, że jeżeli podanie nie spełnia innych (niż brak adresu wnoszącego) wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Ten tryb nie ma jednak zastosowania w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy. Wskazać należy na odrębność specyfikę i sformalizowany charakter procedury związanej prowadzeniem przez organy ARiMR postępowań w zakresie instrumentów finansowych takich jak płatności bezpośrednie, czy pomoc finansowa przyznawana w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich z przyznawaniem płatności, wobec ogólnych zasad i przepisów postępowania administracyjnego, na co wskazuje między innymi treść przepisu art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W myśl ust. 1 w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie z ust. 2 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe odstępstwa od zasad postępowania administracyjnego, podobnie jak wskazywany przepis art. 25 ustawy, służą przyspieszeniu postępowania nakładając więcej obowiązków na osoby ubiegające się o przyznanie pomocy. W pierwszej kolejności do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się w pierwszej kolejności zasady i warunki wynikające z przepisów prawa wspólnotowego dotyczące poszczególnych płatności, następnie przepisy prawa krajowego dotyczące tych płatności i dopiero gdy te przepisy danej kwestii nie regulują, posiłkować należy się przepisami k.p.a. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wobec tego brak jest podstawy do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania (art. 199 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło