II SA/Bd 1394/16
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-11-09
Skład orzekający: Leszek Tyliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny, uzupełniając postanowienie o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zasądzić od przyznanej kwoty podatek od towarów i usług oraz czy należy się wynagrodzenie za postępowanie zażaleniowe?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, uzupełniając postanowienie o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zasądzić od przyznanej kwoty podatek od towarów i usług, obliczony według obowiązującej stawki. Ponadto, za czynności pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym należy się wynagrodzenie ustalone według stawek określonych w przepisach dotyczących pomocy prawnej z urzędu, powiększone o podatek VAT.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na pismo Wójta Gminy odmawiające zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu. Sąd przyznał skarżącemu prawo do pomocy prawnej z urzędu. Następnie sąd odrzucił skargę, ale nie orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełnienie postanowienia w zakresie kosztów. Sąd uzupełnił postanowienie, przyznając koszty, ale bez podatku VAT. Pełnomocnik wniósł zażalenie na to postanowienie, domagając się zasądzenia podatku VAT oraz wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe.Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 1394/16, uzupełniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lipca 2017 r. poprzez nadanie dotychczasowej sentencji numeru porządkowego "I." oraz dodanie w sentencji pkt II. przyznającego od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego S. C. kwotę 590,40 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a także przyznano od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego S. C. kwotę 147,60 zł tytułem wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Ł. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 września 2017 r. w sprawie ze skargi Ł. M. na pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu postanawia 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 1394/16 , 2. uzupełnić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lipca 2017 r. poprzez nadanie dotychczasowej sentencji numeru porządkowego "I." oraz dodanie w sentencji pkt II. o następującym brzmieniu: "przyznać od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy – na rzecz radcy prawnego S. C. kwotę 590,40 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu", 3. przyznać od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy – na rzecz radcy prawnego S. C. kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych i sześćdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe.
Pismem z dnia 26 września 2016 r. Ł. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2016 r. zostało skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 27 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę Ł. M. na pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu.
W ustawowym terminie, pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełnienie powołanego wyżej postanowienia o rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik wskazał, że mimo złożonego wniosku w tym przedmiocie, postanowienie Sądu nie zawiera rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Wojewódzki Sądu Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 1394/16 uzupełnił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lipca 2017 r. poprzez nadanie dotychczasowej sentencji numeru porządkowego "I." oraz dodanie w sentencji pkt II. o następującym brzmieniu: "przyznać od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy – na rzecz radcy prawnego S. C. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu".
Pismem z dnia 18 października 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że Sąd uzupełniając postanowienie w zakresie zwrotu na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zasądził od przyznanej kwoty podatku od towarów i usług. W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie na rzecz pełnomocnika skarżącego również należnej kwoty podatku od towaru i usług oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego udzielonego skarżącemu przez radcę prawnego w ramach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 195 § 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.
Uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji jest możliwe tylko wtedy, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione. W ocenie sądu, wniesione zażalenie ma taki charakter.
Rozpoznając ponownie wniesiony wniosek o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lipca 2017 r. o rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazać należy, że stosownie do treści art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Zgodnie z art. 166 ppsa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zatem, jeżeli sąd nie zamieścił w postanowieniu dodatkowego orzeczenia, które według ustawy powinien był zamieścić z urzędu, strona może w terminie czternastu dni żądać uzupełnienia postanowienia w tym zakresie.
Zgodnie z art. 157 § 3 orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Zatem stosując odpowiednio ten przepis, w przypadku rozpatrywania wniosku o uzupełnienia postanowienia wydanego w składzie jednoosobowym na posiedzeniu niejawnym przyjąć należy, iż orzeczenie dotyczące takiego wniosku może przyjąć formę postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Stosownie do unormowania art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez radcę prawnego jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1805) zwane dalej "rozporządzeniem".
Paragraf 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przy czym stosownie do unormowania § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c cyt. rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie- 480 zł. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co w konsekwencji daje kwotę 590,40 zł.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego udzielonego skarżącemu przez radcę prawnego w ramach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym wskazać należy, że do czynności pełnomocnika będą miały zatem zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 3 października 2016 r.". Stosownie do § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu.
Z kolei w § 21 rozporządzenia ustalone zostały stawki opłat maksymalnych za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje stawkę za występowanie w postępowaniu w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł (§ 21 pkt 2 lit. d rozporządzenia). Zgodnie natomiast z § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Wobec tego, skoro wyznaczony dla skarżącego radca prawny sporządził i wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 września 2017 r., to przyznać należało pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 120 zł, powiększone o podatek od towarów i usług, co stanowi łącznie kwotę 147,60 zł.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło