II SA/Bd 1401/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...] Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...].RG Prezydent Miasta [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] 2015 r., nr [...].RG przyznającą dodatek mieszkaniowy R. G. na okres od [...] 2015 do [...] 2015 r., w kwocie [...]zł miesięcznie, w tym ryczałt na zakup opału w kwocie [...]zł miesięcznie. Jednocześnie odmówił wyżej wymienionemu przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na informacje uzyskane od M. W. właścicielki lokalu przy ul. [...] w [...], zamieszkałego przez R. G.. Wskazał, że z treści aktu notarialnego (rep. A nr [...]) wynika, że M. W. ustanowiła na rzecz M. W. służebność osobistą, polegającą na prawie wyłącznego korzystania z lokalu nr [...], znajdującego się na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. Ponadto zgodnie z § 3 w/w aktu notarialnego M. W. został odwołany z funkcji zarządcy nieruchomości przy ul. [...]. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem organu, decyzje przyznające dodatek mieszkaniowy nie powinny znaleźć się w obrocie prawnym, gdyż zostały wydane na podstawie nieprawdziwych danych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania R. G. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest to, że odwołujący składając wnioski o dodatek powoływał się i przedstawiał umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w B., w której jako właściciel lokalu figurował M. W.. Także we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jako zarządca domu i właściciel podpisywał się M. W., który podawał swój numer konta jako wynajmujący. Jako akt własności lokalu wskazywał na akt notarialny Rep. A. nr [...] z dnia [...] 2006 r. W wyniku wznowienia postępowania ustalono, że M. W. nie jest właścicielem lokalu, ani nawet jego zarządcą. Zgodnie z powyższym aktem notarialnym, na który wyżej wymieniony wielokrotnie się powoływał, właścicielka nieruchomości - M. S. W. ustanowiła na jego rzecz jedynie dożywotnią i nieodpłatną służebność osobistą, polegającą na prawie wyłącznego korzystania z dwóch lokali i dwóch komórek, w tym przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Jednocześnie w akcie tym odwołała go z funkcji zarządcy tej nieruchomości. Kolegium stwierdziło w związku z tym, że umowa najmu, jaką zawarł R. G. z M. W. nie może być tytułem prawnym uprawniającym do przyznania dodatku mieszkaniowego, zawiera bowiem nieprawdziwe dane. SKO wywiodło przy tym, że obowiązkiem R. G. było sprawdzenie czy zawarł umowę najmu z właścicielem. W tym zakresie wystarczyło przeczytanie zapisów aktu notarialnego, na który powoływał się M. W.. Kolegium wyjaśniło też, że przy składaniu wniosku urzędnicy nie musieli badać przedmiotowego aktu notarialnego, bowiem wystarczający był podpis wynajmującego na wniosku i jego oświadczenie. Dodało, że w kwestii późniejszego zwrotu nienależnie pobranych kwot, R. G. będzie miał cywilne roszczenie o zwrot tej sumy od M. W.. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ odwołujący się nie posiada żadnego z wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013, poz. 966 ze zm.) tytułów prawnych do lokalu, dodatek mieszkaniowy nie może być mu przyznany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję R. G. stwierdził, że M. W. miał prawo zawrzeć z nim umowę najmu, gdyż był zarządcą nieruchomości przy ul. [...] w B., powołał się przy tym na akt notarialny Rep. A. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazując, że załączone do skargi kopie pism, które według skarżącego miałyby potwierdzać uprawnienie M. W. do zawierania z nim umów najmu, nie stanowią w tym zakresie żadnej wartości. Dotyczą one bowiem umowy najmu lokalu zawartej między M. W. a osobą trzecią – P. O. [...] 2006 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) wykazała bowiem, iż zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji, wydane wskutek wznowienia postępowania przez Prezydenta Miasta [...], postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] – zapadły z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. W rozpoznawanej sprawie organy działały na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, uznając, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi przyznającemu dodatki mieszkaniowe. Wskazać w tym miejscu należy, że zasady i tryb przyznawania oraz ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966, z późn. zm.), z której wynika, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, posiadającym określony w ustawie tytuł prawny do lokalu mieszkalnego (art. 2 ust. 1 ustawy), spełniającym kryteria dochodowe szczegółowo określone w art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i jednocześnie zajmującym lokal o powierzchni ściśle określonej w art. 5 ustawy. Kryteria te mają charakter kumulatywny i obligatoryjny, co oznacza, że wszystkie one muszą wystąpić łącznie i niespełnienie chociażby jednego z nich wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego. W niniejszej, jak wynika z postanowienia Prezydenta Miasta [...] wznowienie postępowania wiązało się z wątpliwościami co do spełniania przez skarżącego wymogu posiadania tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] w [...]. Wyjaśnić trzeba w związku z tym, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, w którym uregulowano kwestie dotyczące tytułu prawnego do lokalu, dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Organy obu instancji, swoje twierdzenia o niespełnianiu przez skarżącego przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego uzasadniły, wywodząc, że umowa najmu, na którą powoływał się skarżący, składając wniosek o dodatek mieszkaniowy, nie może stanowić tytułu prawnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uprawniającego do dodatku mieszkaniowego, gdyż zawiera nieprawdziwe dane. Z ustaleń organów wynika bowiem, że M. W. nie jest właścicielem lokalu ani osobą uprawnioną przez właściciela lokalu do jego wynajmowania. W tym zakresie organy oparły się na akcie notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] 2006 r., zgodnie z którym właścicielka omawianej nieruchomości M. S. W. ustanowiła na rzecz M. W. jedynie dożywotnią nieodpłatną służebności osobistą, polegającą na prawie wyłącznego korzystania z dwóch lokali i dwóch komórek, w tym przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Odnosząc się do powyższego, zgodzić się należy z organami administracji, że treść załączonego do akt sprawy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wskazywać może, że M. W. nie był właścicielem lokalu ani innym podmiotem, któremu przysługiwałoby prawo do wynajęcia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W § 4 pkt 2 tego aktu wskazuje się bowiem, że M. W. (właścicielka nieruchomości) wnosi do Sądu Rodzinnego w [...] o wykreślenie z działu trzeciego księgi wieczystej wpisanej tam informacji o sprawowaniu zarządu przez M. W.. Z aktu notarialnego rep A nr [...] dnia [...] 2008 r. wynika zaś, że podmiotem umocowanym do zarządu przedmiotowa nieruchomością, w tym zawierania umów najmu była M. B. – siostra właścicielki nieruchomości. Powyższe okoliczności nie dawały jednak organom administracji podstaw do kwestionowania ważności pozostającej w obrocie prawnym umowy najmu lokalu zawartej między wynajmującym M. W. a najemcą R. G.. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż o ważności umów cywilnoprawnych rozstrzygają sądy powszechne, stosownie do treści art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c. Ponieważ zatem zawarta przez skarżącego umowa najmu nie została dotychczas skutecznie zakwestionowana, a co za tym idzie, organ nie miał podstaw do uznania, że skarżący jako najemca lokalu, nie spełnia wymogu określonego w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach, za co najmniej przedwczesne należało uznać wydanie w niniejszej sprawie decyzji uchylającej prawomocną decyzję przyznającą skarżącemu dodatek i odmawiającej przyznania skarżącemu tego świadczenia. Organ ponownie rozpatrując sprawę, przez wydaniem rozstrzygnięcia, powinien podjąć czynności zmierzających do podważenia przed sądem powszechnym ważności umowy najmu zawartej przez skarżącego z M. W., traktując powyższą kwestie jako zagadnienie wstępne, determinujące rozstrzygnięcie w sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2016, poz. 1369; ze zm.) orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.