II SA/Bd 1401/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-04-17
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Anna Klotz, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na granicy działki, prawidłowo wyważył interes inwestora z uzasadnionym interesem właściciela działki sąsiedniej, uwzględniając przy tym przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo wyważył interes inwestora i uzasadniony interes właścicieli działki sąsiedniej, uwzględniając specyfikę działki inwestora (kształt, powierzchnia) oraz zgodność projektu z planem miejscowym i przepisami technicznymi. Usytuowanie budynku na granicy działki, choć stanowi odstępstwo od zasady, było dopuszczalne na mocy planu miejscowego i nie naruszało uzasadnionych interesów prawnych sąsiadów, a jedynie ich interesy faktyczne, które nie podlegają ochronie w tym kontekście. Organ II instancji skutecznie konwalidował ewentualne uchybienia organu I instancji, ponownie merytorycznie rozpoznając sprawę.Stan faktyczny
Skarżący W.K. i J.K. zaskarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]/17, usytuowanego na granicy z ich działką nr [...]/10. Zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 PPSA poprzez nieuwzględnienie wskazań poprzedniego wyroku WSA, oraz naruszenie przepisów materialnych, w tym Konstytucji RP i Prawa budowlanego, przez naruszenie ich uzasadnionych interesów i zasady równego traktowania. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i przepisami technicznymi, a interesy skarżących zostały uwzględnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W.K. i J.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...], wydaną w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r. o sygn. akt II SA/Bd 487/16, Starosta I., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] listopada 2015 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 80 i art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. S. pozwolenia na budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego typ Z39L, przy ul. [...] w I., dz. nr [...]/17.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na zgodność projektu budowalnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Od powyższej decyzji skarżący W. K. i J. K. wnieśli odwołanie, w którym domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucili organowi I instancji:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj:
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), poprzez nieuwzględnienie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uwag zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 487/16, pomimo iż organ był nimi związany;
- art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej powoływanej jako kpa), polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu skarżących oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji;
- art. 9, art. 11 i art. 107 kpa, poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji;
2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 32 Konstytucji RP, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne w zw. z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, z naruszeniem zasady równego traktowania stron oraz z naruszeniem uzasadnionych interesów skarżących, jako właścicieli działki nr [...]/10.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, że organ I instancji w ogóle nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 487/16, że w ogóle nie odniósł się do przedstawionego przez skarżących w prowadzonym postępowaniu stanowiska w sprawie, że w sytuacji istnienia sprzecznych interesów stron obowiązkiem organu jest przeprowadzenie analizy tych interesów i wskazanie w uzasadnieniu decyzji dlaczego pewne argumenty zostały przedłożone nad inne, a także że organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, które zmierzałoby do należytego wyjaśnienia sprawy, a zwłaszcza zarzutów skarżących co do oddziaływania przedmiotowej inwestycji na ich działkę nr [...]/10.
Po rozpatrzenia ww. odwołania Wojewoda [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest zbyt lakoniczne oraz, że organ I instancji powinien odnieść się zarówno do zarzutów skarżących, jak i wytycznych WSA w Bydgoszczy zawartych w wyroku z dnia 11 października 2016 r., niemniej jednak podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa. Zamierzenie budowalne jest bowiem zgodne z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej powoływanej jako pb) i w związku z tym nie zaistniały przesłanki do odmowy zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda podkreślił, że obejmujący teren inwestycji plan miejscowy dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy nieruchomości oraz, że skarżący w toku procedury uchwalania planu miejscowego nie wnosili do niego żadnych uwag. Wskazując, że obszar oddziaływania obiektu budowalnego obejmuje działkę inwestora oraz należącą do skarżących działkę nr [...]/10, a także, że WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 października 2016 r. polecił organom starannie rozważyć interesy stron postępowania, w tym i uzasadnione interesy właścicieli działki sąsiedniej, Wojewoda podkreślił, że przeprowadzona analiza tych interesów uzasadnia usytuowanie zaprojektowanego budynku na granicy z działką skarżących. Niewielka bowiem powierzchnia działki inwestora oraz jej nietypowy kształt, a także nieprzekraczalna linia zabudowy, ograniczają w znacznym stopniu liczbę wariantów usytuowania planowanego budynku na działce inwestora. Natomiast planowane usytuowanie projektowanego budynku na działce inwestora nie pozbawi skarżących możliwości usytuowania ich budynku w sposób, który uznają za optymalny. Wielkość, kształt i usytuowanie działki skarżących nr [...]/10 umożliwia przyjęcie wielu wariantów zabudowy mieszkaniowej, w tym i na granicy z działką inwestora. SKO wskazało, że zgodnie z ustaleniami planu miejscowego teren oznaczony symbolem MN, na którym znajdują się m.in. działki inwestora (nr [...]/17) i skarżących (nr [...]/10), ma służyć zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej. Podkreśliło również, że zamierzenie budowlane nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422, dalej powoływanego jako rozporządzenie MI z dnia 12 kwietnia 2002 r.), powołując się przy tym na złożone w toku postępowania oświadczenie projektanta E. W. W tym kontekście organ w szczególności zaznaczył, że planowana inwestycja nie spowoduje zacienienia sąsiednich nieruchomości (budynek niski, wys. 7,41 m), że nawet usytuowanie przez skarżących budynku przy granicy z działką nr [...]/17, w zbliżeniu ze ścianą budynku usytuowanego na działce nr [...]/17 nie przeszkodzi w spełnieniu norm nasłonecznienia dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, określonych w § 13 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r., a także że przepisy rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. regulują kwestie dostępu światła, ale w odniesieniu do istniejących budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, natomiast nie regulują ich w odniesieniu do budynków nieistniejących. Wskazując, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny i ma wymaganą formę, że został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które w chwili sporządzenia projektu oraz jego sprawdzenia były członkami właściwej izby samorządu zawodowego, że osoby te złożyły oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 pb o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, że wnioskodawca uzyskał niezbędne pozwolenia, opinie i uzgodnienia oraz, że przedmiotowy projekt jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego inwestycją, SKO stwierdziło, że w tych okolicznościach, organ I instancji nie mógł odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji.
Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj.:
- art. 153 ppsa, poprzez nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu przez organ II instancji odwołania od decyzji organu I instancji uwag zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt ll SA/Bd 487/16;
- art. 7 i art. 77 kpa, w szczególności poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niedokonanie ustaleń, czy możliwe jest wybudowanie przedmiotowego budynku w innymi miejscu na działce nr [...]/17, niż przy granicy z działką nr [...]/10;
- art. 107 § 3 kpa, poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji w zakresie dotyczącym uznania, że tylko wybudowanie budynku na granicy z działką nr [...]/10 pozwoli inwestorowi na wykonywanie uprawnień właścicielskich i skorzystanie z prawa do zabudowy nieruchomości;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 pb w zw. z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, z naruszeniem zasady równego traktowania stron i zasady podlegania własności i innych praw majątkowych równej dla wszystkich ochronie prawnej oraz z naruszeniem uzasadnionych interesów skarżących, jako właścicieli działki nr [...]/10.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że przede wszystkim nie zgadzają się ze stanowiskiem Wojewody [...], iż usytuowanie domu jednorodzinnego jedynie na granicy z działką nr [...]/10 pozwoli inwestorowi na wykonywanie uprawnień właścicielskich i skorzystanie z prawa do zabudowy nieruchomości. Podnieśli, że organy obu instancji nie dokonały jakichkolwiek ustaleń, ani ocen, co do możliwości wybudowania przez inwestora domu na działce nr [...]/17 w innym miejscu niż przy granicy z działką nr [...]/10. W ocenie skarżących przyjęte usytuowanie na działce nr [...]/17 nie jest jedynym możliwym rozwiązaniem, zważywszy że maksymalna powierzchnia zabudowy dla działki nr [...]/17 wynosi 50 %, a powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku ma wynosić 55,08 m2, co stanowi jedynie 18,18 % powierzchni działki. Skarżący podkreślili, że wbrew stanowisku organu II instancji, wybudowanie przedmiotowego budynku przy granicy z działką nr [...]/10 narusza uzasadnione interesy skarżących. Zrealizowanie takiej inwestycji uniemożliwi im bowiem wykorzystanie swojej działki w sposób optymalny i nienarzucony przez właściciela działki nr [...]/17, tj. przez wybudowanie na działce nr [...]/10 budynku mieszkalnego wolnostojącego w jak najmniejszej odległości od nieprzekraczalnej linii zabudowy, co zapewni możliwość korzystniejszego zagospodarowania działki, a także zmniejszy koszty jej zagospodarowania, chociażby przez wybudowanie krótszych przyłączy mediów oraz krótszych ciągów komunikacyjnych. Naruszenie uzasadnionego interesu skarżących nastąpi także, w ocenie skarżących, przez zmniejszenie wartości ich działki, w sytuacji gdy budynek mieszkalny na działce nr [...]/17 zostanie wybudowany na granicy z działką nr [...]/10. Skarżący zarzucili, że wybudowanie budynku mieszkalnego na działce nr [...]/17 zgodnie z zatwierdzonym projektem budowalnym, spowoduje zacienienie ich działki, podkreślając przy tym, że organ II instancji błędnie uznał, że przepisy rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. regulujące kwestie dostępu światła, dotyczą jedynie budynków już istniejących, natomiast nie regulują ich w stosunku do budynków nieistniejących. Zdaniem skarżących, wskutek nieuwzględnienia ich interesów, organ II instancji naruszył art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez danie inwestorowi, który zabuduje działkę jako pierwszy, dodatkowych uprawnień, a także naruszył wynikający z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP obowiązek równego traktowania stron postępowania. Skarżący zarzucili również, że organ II instancji nie wyjaśnił dlaczego w jego ocenie jedynie wybudowanie domu jednorodzinnego na granicy z działką nr [...]/10 pozwala na wykonywanie uprawnień właścicielskich przez inwestora i skorzystanie z prawa do zabudowy nieruchomości. Podkreślili także, że niezgłoszenie przez skarżących uwag do planu miejscowego w toku procedury jego uchwalania nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zgłaszanie przez skarżących uwag do miejscowego planu jest ich prawem, a nie obowiązkiem. Brak wyczerpującego i całkowitego rozważenia przez organy uzasadnionego interesu skarżących oznacza, jak stwierdzili skarżący, naruszenie art. 153 ppsa, gdyż organy tym samym nie wykonały wytycznych zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 487/16. W ocenie skarżących w sprawie naruszony zastał także art. 7 i art. 77 kpa, gdyż Wojewoda ustalając, że planowana lokalizacja budynku na działce nr [...]/17 przy granicy z działką nr [...]10 spowoduje, że obszar oddziaływania tego obiektu obejmie również działkę nr [...]10, nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w kierunku ustalenia skali tego oddziaływania, jak też, czy oddziaływanie to narusza uzasadnione interesy, a jeżeli tak, to w jaki sposób.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji wymaga uwzględnienia kryterium legalności jako wyznacznika sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 ppsa, a także dyrektyw wynikających z treści art. 153 ppsa dotyczących mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, jako że o sprawie wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 487/16 uchylającym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty I. z dnia [...] grudnia 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Ocena legalności zaskarżonej decyzji wymaga więc uwzględniania wskazań oraz ocen zawartych w ww. wyroku WSA w Bydgoszczy, gdyż zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tym kontekście wskazać należy, że w przedmiotowym wyroku z dnia 11 października 2016 r. WSA w Bydgoszczy zarzucił organom brak poczynienia ustalenia czy przedmiotowy budynek, jako usytuowany na granicy z działką sąsiednią, spełnia wymagania określone w § 13, § 60, i § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz brak rozważenia zgodnie z art. 5 ust. 9 pb interesu właścicieli działki sąsiedniej, a nie tylko interesu inwestora.
Mając na względnie wymienione kryteria weryfikacji zaskarżonej decyzji wskazać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i uwzględnia ocenę oraz wskazania zawarte w wyroku z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 487/16
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji sprawy w jej całokształcie. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania, sprawa administracyjna rozstrzygnięta po raz pierwszy jest otwarta do ponownego orzekania, jeżeli zostanie wniesiony środek odwoławczy. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Z powyższego wynika, że pomimo naruszenia przez organ I instancji art. 153 ppsa w związku z nierozważeniem interesu właścicieli działki sąsiedniej, naruszenie to nie miało wpływu na wynika sprawy, gdyż organ II instancji w zaskarżonej decyzji, ponownie merytorycznie rozpoznając i rozstrzygając sprawę, uwzględnił wskazania i ocenę prawną wyrażone w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r., dokonał zbadania i analizy projektowanej zabudowy w kontekście uzasadnionych interesów właścicieli działki sąsiedniej. Innymi słowy organ II instancji rozważył zarówno interes inwestora, jak i uzasadniony interes skarżących, wypełniając tym samym wskazania zawarte w mającym moc wiążącą w sprawie wyroku z dnia 11 października 2016 r. i konwalidując uchybienia w tym zakresie organu I instancji.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył kwestii możliwości realizacji przedmiotowego zamierzenia na granicy z działką nr [...]/10, w świetle obowiązujących przepisów prawa oraz uzasadnionych interesów właścicieli działki sąsiedniej nr [...]/10.
Zgodnie z art. 4 pb, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Przytoczony przepis kreuje zasadę wolności budowanej, której granice wyznacza wymóg zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zasadnicze wymagania dotyczące projektowania i budowy obiektu budowlanego, z uwzględnieniem przewidywanego okresu użytkowania, określa art. 5 ust. 1 pb, statuując wymóg realizacji tych działań w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Odpowiadające tym warunkom projektowanie i budowanie powinno zapewnić zachowanie wymagań wyszczególnionych w pkt 1-10 omawianego przepisu, w tym i wymogu poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (pkt 9).
Szczegółowe unormowania dotyczące sposobu realizacji publicznego prawa podmiotowego zabudowy nieruchomości gruntowej zamieszczone zostały w rozdziale IV i V prawa budowlanego. I tak zgodnie z art. 28 ust. 1 pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przesłanki wydania pozwolenia na budowę określa art. 32 oraz art. 35 pb. W art. 32 ust. 4 pb wyszczególniony został m.in. wymóg złożenia oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2). Stosownie zaś do przepisu art. 35 ust. 1 pb przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz.U. poz. 1529) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy. Spełnienie warunków określonych w tych przepisach obliguje organ do wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 pb).
Organ w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zobowiązany jest zatem sprawdzić czy spełnione zostały wymagania określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 pb, w tym m.in. wymóg zgodności projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego, a także zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W toku postępowania sprawdzającego należy mieć także na uwadze przywołane wyżej regulacje ogólne ustawy Prawo budowlane, które uwarunkowują prawo zabudowy nieruchomości gruntowej wymogiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa, w tym i przewidzianym w art. 5 ust. 1 pkt 9 pb wymogiem projektowania i budowy obiektu budowlanego z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Wykonywanie prawa zabudowy musi więc uwzględniać uzasadnione interesy osób trzecich, a wymóg ten podlega kontroli i ocenie organu administracji przed wydaniem pozowania na budowę. Z treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 pb wynika, że poszanowaniu podlegają nie wszystkie lecz, tylko uzasadnione interesy osób trzecich. Uzasadnione interesy osób trzecich to zaś interesy wynikające z obowiązujących przepisów prawa, a nie interesy faktyczne. Przewidziana w art. 5 ust. 1 pkt 9 pb ocena poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich w ramach projektowania i budowy obiektu budowlanego dokonywana jest więc z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa (ograniczeń czy wymogów wynikających z tych przepisów) i obejmuje obszar oddziaływania obiektu.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że przedmiotowe zamierzenie budowlane dotyczy realizacji domu jednorodzinnego parterowego z użytkowym poddaszem, usytuowanego na granicy z działką nr [...]/10. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. (w wersji obowiązującej w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji), jeżeli z przepisów § 13, § 60 i § 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszą niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W myśl zaś § 12 ust. 2 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r., sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że zasadą jest sytuowanie budynków z zachowaniem odległości od granicy działki sąsiedniej określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r., a usytuowanie budynku, tak jak w przedmiotowej sprawie, na granicy działki, stanowi odstępstwo od tej zasady, i może mieć miejsce tylko gdy miejscowy plan dopuszcza taką możliwość oraz, jak wskazał to WSA w Bydgoszczy w wydanym w sprawie wyroku z dnia 11 października 2016 r. gdy nie sprzeciwiają się temu przepisy § 13, § 60 i § 271-273 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. i przepisy odrębne. Bezspornie dla terenu objętego inwestycją (działka nr [...]/17), obowiązują przepisy uchwały nr [...] Rady Miejskiej I. z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta I. w rejonach ulic: [...]. W świetle regulacji ww. planu miejscowego działka nr [...]/17 leży na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem MN – teren zabudowy mieszkaniowej i rodzinnej, a dla terenu oznaczonego symbolem MN dopuszcza się lokalizację obiektów budowlanych przy granicach działek (§ 9 ust. 1 pkt 2 lit. b) tiret drugie ww. uchwały). Z powyższego wynika, że plan miejscowy dopuszcza usytuowanie przedmiotowego zamierzenia budowalnego na granicy z działką nr [...]/10. Zgodnie z przedłożonym w ponownie przeprowadzonym postępowaniu przed organem I instancji oświadczeniem projektanta mgr. inż. E. W., zawartym w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., zamierzenie budowlane nie narusza także przepisów § 13, § 60 i § 271-273 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r., nie jest uciążliwa dla otoczenia, nie stwarza zagrożenia ekologicznego, nie oddziałuje niekorzystnie na środowisko, nie emituje zanieczyszczeń, wibracji i hałasu oraz nie spowoduje zacienienia sąsiednich nieruchomości (projektowany budynek jest budynkiem niskim o wysokości 7,41 m), a w przypadku wystąpienia niekorzystnych czynników ich oddziaływanie zamknie się w granicach działki. Zauważyć należy, że regulacje rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczące nasłonecznienia, w szczególności § 13, nie przewidują ograniczeń z tytułu zacieniania działek, lecz normują kwestie zacieniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi przez inny obiekt budowlany. Przepis § 13 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. może mieć zatem zastosowanie, zdaniem Sądu, tylko do istniejącej zabudowy. Wynika to wprost z treści tego przepisu, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Bez tego koniecznego elementu nie można zatem wyznaczyć odległości projektowanego budynku od "innego budynku", który w niniejszej sprawie nie istnieje (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3105/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 570/16 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Podkreślić należy, że skarżący nie powołali żadnego konkretnego przepisu rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. , który to miałaby przedmiotowa inwestycja naruszać. Natomiast sformułowany ogólnie zarzut skarżących dotyczący zacienienia ich działki z przyczyn podanych powyżej nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że realizacja przedmiotowego zamierzenia budowalnego jest zgodna z planem miejscowym oraz wymogami rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Zgodnie z wskazaniami zawartymi w mającym moc wiążącą w sprawie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r. w sprawie należało również ocenić zamierzenie budowalne z punktu widzenia poszanowania uzasadnionych interesów właścicieli działki sąsiedniej nr [...]/10, w związku z tym, iż budynek usytuowany został na granicy działki, oraz jak wskazał to organ II instancji w zaskarżonej decyzji obszar oddziaływania obiektu obejmuje działkę inwestora oraz działkę nr [...]/10. W zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] przeprowadził analizę inwestycji w świetle uzasadnionych interesów właścicieli działki sąsiedniej. Zdaniem Sądu organ II instancji prawidłowo w ramach dokonanej analizy rozważył interes inwestora wynikający z prawa zabudowy nieruchomości gruntowej z uzasadnionym interesem właścicieli działki sąsiedniej, dając inwestorowi prawo zabudowy nieruchomości zgodnie z ustaleniami projektu budowlanego. Rację ma organ II instancji, że usytuowanie zaprojektowanego budynku na granicy działki w okolicznościach przedmiotowej sprawy uzasadnione było nietypowym kształtem działki objętej inwestycją (wydłużony trapez) przy jednoczesnej niewielkiej jej powierzchni (ok. 303 m2). Ograniczenia związane z wielkością, kształtem i usytuowaniem działki nr [...]/17 oraz przebiegiem nieprzekraczalnej linii zabudowy w ocenie Sądu w sposób istotny determinują możliwości usytuowania zamierzonego budynku na działce objętej inwestycją. Natomiast wielkość (1090 m2), kształt i usytuowanie działki sąsiedniej nr [...]/10 (prostokąt o rozmiarach 18 m x 60 m) umożliwia, co prawidłowo podkreślił organ II instancji, przyjęcie wielu wariantów usytuowania przyszłej zabudowy działki, w tym i na granicy z działką nr [...]/17. Wskazać należy, że projektowany budynek będzie przylegał do granicy działki sąsiedniej krótszą ścianą bez otworów okiennych o długości ok 6,50 m, tymczasem granica działki sąsiedniej w tym miejscu wynosi ok 60 m, co oznacza że potencjalne ograniczenia dotyczą stosukowo niewielkiego fragmentu działki sąsiedniej, zważywszy że granica działki sąsiedniej na linii usytuowania projektowanego budynku wynosi ok 60 m. Co istotne skarżący, jako właściciele działki sąsiedniej, zgodnie z ustaleniami planu miejscowego będą mogli usytuować obiekt budowalny także na granicy działki na odcinku objętym przedmiotową inwestycją, co będzie zgodne z przepisami rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. Z powyższego wynika, że w związku z specyfiką gabarytów działki stanowiącej przedmiot inwestycji możliwości jej zabudowy są w sposób istotny ograniczone, natomiast przyjęte w projekcie budowlanym usytuowanie budynku, nie uniemożliwia zabudowy działki sąsiedniej, w tym na granicy nieruchomości. Nie ma przy tym decydującego znaczenia kwestia, czy w ogóle możliwe jest przyjęcie innego wariantu usytuowania budynku objętego inwestycją, skoro realizacji inwestycji w przyjętym w projekcie budowlanym wariancie odpowiada prawu i nie spowoduje ograniczenia możliwości zagospodarowania działki skarżących przynajmniej w takim zakresie w jakim ograniczeniom tym podlega inwestor. Innymi słowy skarżący będą mogli zastosować wiele wariantów zabudowy i zagospodarowania ich działki, w tym tak jak inwestorzy na granicy z działką objętą inwestycją. Należy także podkreślić, że zmierzenie budowlane dotyczy niewielkiego obiektu budowlanego – parterowego domu jednorodzinnego z użytkowym poddaszem o powierzchni zabudowy 55,08 m2, powierzchni użytkowej 69,85 m2, wysokości 7,41 m oraz szerokości 8,58 m i długości 6,42 m. Ponadto wymaga wskazania, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 pb chroni uzasadnione interesy osób trzecich, a więc interesy prawne, a nie faktyczne, jakimi są powoływane przez skarżących okoliczności zawiązane z utratą wartości działki czy ewentualną koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów w sytuacji usytuowaniu przyszłego budynku w pewnej odległości od nieprzekraczalnej linii zabudowy. Odnosząc się zaś do kwestii ewentualnego zacienienia nieruchomości skarżących z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 9 pb należy podkreślić, że samo ogólne stwierdzenie, że sąsiednia działka będzie zacieniana, nie może być automatycznie rozpatrywane jako naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich, zważywszy że zamierzenie budowlane dotyczy niewielkiego obiektu budowlanego, i jak wykazano jest ono zgodne z postanowieniami planu miejscowego oraz rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2012 r, a kwestią sporną pozostaje to, czy zostały naruszone interesy właścicieli sąsiedniej "niezabudowanej" nieruchomości. Szeroka ochrona interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwić inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r, sygn. akt II OSK 2152/15 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Choć zgodzić się trzeba ze skarżącymi, że inwestor, który pierwszy zabuduje swoją działkę nie ma z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień, to nie do pogodzenia z prawem zabudowy nieruchomości gruntowej (art. 4 pb) jest sytuacja, w której jego prawo jest ograniczane z uwagi na konieczność uwzględnienia interesu właściciela działki sąsiedniej, niezabudowanej, której plany inwestycyjne nie są jeszcze skonkretyzowane (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 572/17 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że Wojewoda [...], zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016, dokonał rozważenia i wyważenia interesów inwestora i właścicieli działki sąsiedniej, prawidłowo ustalając, że rodzaj i charakter inwestycji oraz specyfika działki objętej inwestycją, a także gabaryty, właściwości oraz możliwy sposób zagospodarowania działki sąsiedniej, przemawiają za prawem zabudowy działki objętej inwestycją zgodnie z ustaleniami zawartymi w przedłożonym projekcie budowlanym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił powody dla których uznał, że sporna inwestycja jest zgodna z warunkami określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 9 pb, a które to Sąd w całości podziela.
Tym samym skoro w zaskarżonej decyzji dokonano, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r., sprawdzenia projektowanej inwestycji z przepisami rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2012 r. jak też ustaleniami planu miejscowego, oraz rozważono uzasadniony interes osób trzecich, a przeprowadzona analiza doprowadziła do prawidłowych wniosków, że inwestycja nie narusza prawa, to tym samym nie było podstawa do uwzględnienia wniesionej w sprawie skargi, zważywszy że skarżący nie powołali skutecznie żadnej okoliczności wskazującej na niezgodność przedstawionego przez inwestorów projektu budowlanego z przepisami prawa, w tym dotyczącymi ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, oraz że w zaskarżonej decyzji uwzględnione zostały ocena i wskazania zwarte w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2016 r. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zarzuty skargi w przeważającym zakresie koncentrują się na okolicznościach związanych z interesem faktycznym skarżących, a nie prawnym, tymczasem interes faktyczny nie podlega ochronie wynikającej z treści art. art. 5 ust. 1 pkt 9 pb. Zarzuty skarżących cechuje ogólnikowość i generalna negacja zamierzenia budowlanego. Zdaniem Sądu kwestia niezadowolenia skarżących z realizacji inwestycji, ogólne zarzuty o naruszeniu uzasadnionych interesów skarżących oraz podnoszone argumenty finansowe i dotyczące wartości nieruchomości skarżących, nie mogą być uznany za istotne w sprawie i mające wpływ na wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli inwestycja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa, nie sposób ograniczać możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji powołując się na zastrzeżenia skarżących, jeżeli swych zastrzeżeń nie są oni w stanie sformułować w oparciu o konkretne normy prawne ograniczające możliwość zagospodarowania ich nieruchomości. Jak wykazano, projektowana inwestycja takich niezgodnych z prawem ograniczeń nie wprowadza, w związku z czym stanowisko skarżących nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi.
Wobec tego, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie sprawdzające, w tym i w zakresie wskazanym przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 października 2016 r., wykazało iż przedmiotowe zamierzenie budowalne jest zgodne z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 pb, to zgodnie z art. 35 ust. 4 pb orzekające w sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązane były do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, co też prawidłowo uczyniły.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na postawie art. 151 ppsa, orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło