II SA/Bd 1404/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 1404/11 UZASADNIENIE Orzeczeniem z dnia [...] 2011 r., nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła niezdolność P. L. (dalej jako: skarżący) do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, iż rozpoznane u skarżącego zaburzenia adaptacyjne powodują, zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz. U. 2010, Nr 15, poz. 80), niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący wskazał, iż nie odzwierciedla ono stanu zdrowia skarżącego. Podniósł, iż nigdy nie miał żadnych problemów ze zdrowiem psychicznym. W [...] r. jako kandydat do Narodowych Sił Rezerwowych został poddany badaniom psychologicznym. Nie stwierdzono wówczas żadnych przeciwwskazań do pełnienia czynnej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego schorzenie to zostało przepisane z orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, wydanego przez Powiatową Komisję Lekarską w [...] r. Skarżący wskazał, iż nie rozumie dlaczego Powiatowa Komisja Lekarska, bez kierowania na specjalistyczne badania psychologiczne i psychiatryczne, stwierdziła u niego to schorzenie. Skarżący dodał, iż odbył w pełnym wymiarze służbę przygotowawczą, wykonując sprawnie i w sposób właściwy wszystkie powierzone mu zadania. Do odwołania skarżący załączył orzeczenie z Wojskowej Pracowni Psychologicznej o braku stwierdzonych przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...]2012 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W motywach uzasadnienie wskazała, że w trakcie badań psychologicznych przeprowadzonych przez organ I instancji stwierdzono u skarżącego osobowość o podwyższonej skłonności do histerii i obniżonej odporności na sytuacje stresowe, a konsultujący psychiatra na podstawie tego badania rozpoznał zaburzenia adaptacyjne. Potwierdza to wcześniejsze ustalenia poczynione w 2007 przez niezależną Powiatową Komisję Lekarską w [...]. Schorzenie to, wymienione w § 68 pkt 1 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej (cyt. wyżej) skutkuje uznaniem kandydata za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska, biorąc pod uwagę aktualny stopień nasilenia rozpoznanego schorzenia, a także charakter zawodowej służby wojskowej i związane z tym obciążenia, uznała, że organ I poczynił prawidłowe ustalenia oraz że nie ma podstaw do ponownych badań lekarskich. Organ odwoławczy podniósł, iż nie wziął pod uwagę orzeczenia psychologicznego wydanego przez Wojskową Pracownię Psychologiczną w [...], ponieważ badanie to przeprowadzone zostało w innym trybie i na podstawie innych przepisów, a przysługujące od niego odwołanie rozpoznaje Pracownia Psychologiczna w [...]. Dodał, iż schorzenie wymienione w orzeczeniu nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższe orzeczenie skarżący podniósł, że narusza ono art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071; ze zm.). Organ nie podjął bowiem niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazał, iż w toku postępowania przed organem odwoławczym nie był poddany jakimkolwiek badaniom psychologicznym ani psychiatrycznym. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska oparła się jedynie na dokumentacji zgromadzonej przez organ I instancji oraz informacji o tym, że Powiatowa Komisja Lekarska stwierdziła u skarżącego, w 2007 r., zaburzenia adaptacyjne. Nie uwzględniła natomiast orzeczenia Wojskowej Pracowni Psychologicznej wydanego w 2011 r. o braku przeciwwskazań do pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej. Skarżący zarzucił również organowi naruszenie art. 10 i 81 k.p.a. poprzez nie zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu tj. brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie przez wydaniem przez organ orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazując, że w dniu 19.12.2011 r. skarżący został ponownie przebadany przez psychologa klinicznego i Kierownika Psychiatrii [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego [...], który stwierdził u skarżącego zaburzenia osobowości. Potwierdzone tym samym zostały wcześniejsze ustalenia organu. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wskazała ponadto, że jej orzeczenie jak i orzeczenie organu I instancji zostało wydane w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...].2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 15, poz. 80), zaś przedłożone przez skarżącego orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej zostało wydane w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...].2009 r. w sprawie badań psychologicznych osób powoływanych do czynnej służby wojskowej (Dz.U. Nr 150, poz 1215). Organ wskazał, iż badania, o których mowa w wyżej wymienionych rozporządzeniach mają inny zakres i inny charakter, wobec tego nie można ich utożsamiać i porównywać. Podniósł, też, że skarżący miał przez cały proces orzeczniczy możliwość wglądu do akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, że doszło do naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powodem uznania skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej było rozpoznanie u niego schorzenia zakwalifikowanego do § 68 pkt 1 wykazu chorób i ułomności zawarty w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004r., Nr 133, poz.1422 ze zm.), tj. zaburzeń adaptacyjnych. Powyższe schorzenie zostało rozpoznane w trakcie badań przeprowadzonych przez Terenową Wojskową Komisja Lekarską w dniu [...].2011 r., a także przez Powiatową Komisję Lekarską w [...] w 2007 r. Organ odwoławczy nie kierował skarżącego na ponowne badania, gdyż uznał, że wyniki wcześniejszych badań są wystarczające. W ocenie Sądu, stanowisko takie naruszało przepisy art. 7, 77 § 1, oraz 107 § 1 i 3 kpa. Zgodnie z normami zawartymi w tych przepisach, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7). Organy te są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1), co winno zostać uwidocznione w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, która winna zawierać w uzasadnieniu faktycznym sprawy wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w uzasadnieniu zaś prawnym - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3). Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż w aktach administracyjnych nie ma wspomnianego orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] z 2007 r., co uniemożliwia Sądowi odniesienie się do jego treści, a tym samym zbadanie prawidłowości argumentacji zastosowanej przez organ odwoławczy. Ponadto w aktach sprawy znajdują się załączone przez skarżącego dwa orzeczenia psychologiczne, które stwierdzają brak przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wydane przez różnych psychologów, w tym jedno przez wojskową pracownie psychologiczną. W tych warunkach nie sposób zaaprobować stanowisko organu o braku potrzeby przeprowadzenia ponownych badań lekarskich. Wprawdzie orzeczenia te zostały wydane w innym postępowaniu, na podstawie innych przepisów, jednakże trudno jest w oparciu o samo brzmienie tych przepisów wyprowadzić jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wniosek, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Trzeba zresztą dodać, że organy nie podjęły nawet próby wykazania, na czym polega odmienność regulacji obu aktów prawnych regulujących odmienne tryby badania i jaki wpływ (i dlaczego) na wynik badań mają owe regulacje. Dodatkowe wątpliwości budzi okoliczność, że organ powołał się na orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] z 2007 r., nie wskazując na podstawie jakich przepisów zostało ono wydane, a okoliczności tej nie sposób zweryfikować przy braku tego orzeczenia w aktach sprawy. Postępowanie organu odwoławczego jest ponadto niekonsekwentne. Z jednej bowiem strony uznał zbędność ponownego badania skarżącego, z drugiej zaś strony skierował go w dniu [...]2011 r. na badania psychologiczne. Nastąpiło to jednakże już po wydaniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego, a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego. Z tej przyczyny organ nie mógł się odnieść do ich wyników w uzasadnieniu decyzji, a jedynie w odpowiedzi na skargę. Podniesienie zaś dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności faktycznych i prawnych, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, jest traktowane w orzecznictwie jako wada postępowania odwoławczego, pozbawiająca stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania. Reasumując należy stwierdzić, iż w prowadzonym postępowaniu organy nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, mając na względzie rozważania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku, winien uzupełnić materiał dowodowy w sprawie, uzasadniając rozstrzygnięcie w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.