II SA/Bd 1404/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania dodatku energetycznego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...].RG Prezydent M. B. uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...].RG przyznającą dodatek energetyczny R. G. na okres od [...] 2014 r. do [...] 2014 r., w kwocie [...]zł. Jednocześnie odmówił wyżej wymienionemu przyznania dodatku energetycznego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku wznowienia postępowania w sprawie przyznania R. G. dodatku mieszkaniowego na okres od [...] kwietnia 2014 r. do [...] września 2014 r. ustalono, że został on przyznany na podstawie nieprawdziwych danych ujętych we wniosku. W związku z tym decyzją nr [...].RG odmówiono wyżej wymienionemu przyznania dodatku mieszkaniowego na wyżej wskazany okres. Utrata zaś prawa do dodatku mieszkaniowego skutkowała w ocenie organu utratą prawa do dodatku energetycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania R. G. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest to, że odwołujący składając wnioski o dodatek powoływał się i przedstawiał umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w B., w której jako właściciel lokalu figurował M. W.. Także we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jako zarządca domu i właściciel podpisywał się M. W., który podawał swój numer konta jako wynajmujący. Jako akt własności lokalu wskazywał na akt notarialny Rep. A. nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. W wyniku wznowienia postępowania ustalono, że M. W. nie jest właścicielem lokalu, ani nawet jego zarządcą. Zgodnie z powyższym aktem notarialnym, na który wyżej wymieniony wielokrotnie się powoływał, właścicielka nieruchomości - M. S. W. ustanowiła na jego rzecz jedynie dożywotnią i nieodpłatną służebność osobistą, polegającą na prawie wyłącznego korzystania z dwóch lokali i dwóch komórek, w tym przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.. Jednocześnie w akcie tym odwołała go z funkcji zarządcy tej nieruchomości. Kolegium stwierdziło w związku z tym, że umowa najmu, jaką zawarł R. G. z M. W. nie może być tytułem prawnym uprawniającym do przyznania dodatku mieszkaniowego, zawiera bowiem nieprawdziwe dane. SKO wywiodło przy tym, że obowiązkiem R. G. było sprawdzenie czy zawarł umowę najmu z właścicielem. W tym zakresie wystarczyło przeczytanie zapisów aktu notarialnego, na który powoływał się M. W.. Kolegium wyjaśniło też, że przy składaniu wniosku urzędnicy nie musieli badać przedmiotowego aktu notarialnego, bowiem wystarczający był podpis wynajmującego na wniosku i jego oświadczenie. Dodało, że w kwestii późniejszego zwrotu nienależnie pobranych kwot, R. G. będzie miał cywilne roszczenie o zwrot tej sumy od M. W.. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ odwołujący się nie posiada żadnego z wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013, poz. 966 ze zm.) tytułów prawnych do lokalu, dodatek mieszkaniowy nie może być mu przyznany, a tym samym zgodnie z art. 5c i 5d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.) nie przysługiwał mu także dodatek energetyczny, którego przyznanie jest pochodną otrzymywania dodatku mieszkaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję R. G. stwierdził, że M. W. miał prawo zawrzeć z nim umowę najmu, gdyż był zarządcą nieruchomości przy ul. [...] w [...], powołał się przy tym na akt notarialny Rep. A. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazując, że załączone do skargi kopie pism, które według skarżącego miałyby potwierdzać uprawnienie M. W. do zawierania z nim umów najmu, nie stanowią w tym zakresie żadnej wartości. Dotyczą one bowiem umowy najmu lokalu zawartej między M. W. a osobą trzecią – P. O. [...] 2006 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) wykazała bowiem, iż zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji, wydane wskutek wznowienia postępowania przez Prezydenta Miasta [...], postanowieniem z dnia [...] 2016 r., nr [...] – zapadły z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. W rozpoznawanej sprawie organy działały na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, uznając, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi przyznającemu dodatek energetyczny Wskazać w tym miejscu należy, że zasady i tryb przyznawania oraz ustalania wysokości i wypłacania regulują przepisy art. 3 pkt 13c, art. 5c i art. 5d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że dodatek energetyczny przysługuje tzw. odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej, zdefiniowanemu w art. 3 punkt 13c ustawy i jest przyznawany w drodze decyzji wydawanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. W niniejszej, jak wynika z postanowienia Prezydenta Miasta [...] wznowienie postępowania wiązało się z wątpliwościami co do spełniania przez skarżącego wymogu posiadania tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] w [...]. Wyjaśnić trzeba w związku z tym, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966, z późn. zm.), w którym uregulowano kwestie dotyczące tytułu prawnego do lokalu, dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Organ I instancji swoje twierdzenia o niespełnieniu przez skarżącego przesłanek do przyznania dodatku energetycznego, uzasadnił dość lakonicznie, powołując się na fakt wydania w tym samym dniu decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego za przedmiotowy okres i odmawiającej przyznania tego świadczenia. Organ II instancji natomiast wskazał, że umowa najmu, na którą powoływał się skarżący, składając wniosek o dodatek mieszkaniowy, nie może stanowić tytułu prawnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uprawniającego do dodatku mieszkaniowego, gdyż zawiera nieprawdziwe dane. Z ustaleń organów wynika bowiem, że M. W. nie jest właścicielem lokalu ani osobą uprawnioną przez właściciela lokalu do jego wynajmowania. W tym zakresie organy oparły się na akcie notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 6 czerwca 2006 r., zgodnie z którym właścicielka omawianej nieruchomości M. S. W. ustanowiła na rzecz M. W. jedynie dożywotnią nieodpłatną służebności osobistą, polegającą na prawie wyłącznego korzystania z dwóch lokali i dwóch komórek, w tym przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Brak spełniania przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego jest zaś w ocenie organu odwoławczego równoznaczny z brakiem podstaw do przyznania dodatku energetycznego. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że w świetle przepisów ustawy Prawo energetyczne, niewątpliwie niezbędnym warunkiem przyznania dodatku energetycznego jest posiadanie prawa do dodatku mieszkaniowego. Uchylenie zatem decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy i odmowa przyznania tego dodatku wpłynie również na prawo do dodatku energetycznego za ten okres. Jednakże zainicjowanie postępowania w sprawie uchylenie decyzji o przyznaniu dodatku energetycznego powinno być poprzedzone ostatecznym rozstrzygnięciem organu uchylającym i odmawiającym przyznania dodatku mieszkaniowego. W przedmiotowej sprawie decyzje dotyczące obu dodatków wydane zostały w tym samym dniu, co czyni rozstrzygnięcia dotyczące przyznania dodatku energetycznego przedwczesnymi, a zatem wydanymi z uchybieniem przepisów prawa materialnego regulujących zasady ich przyznawania. Jeśli zaś chodzi o kwestie spełniania przez skarżącego wymogu określonego w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wskazać należy, że podnoszone przez organ odwoławczy okoliczności nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodzić się należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że treść załączonego do akt sprawy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wskazywać może, że M. W. nie był właścicielem lokalu ani innym podmiotem, któremu przysługiwałoby prawo do wynajęcia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W § 4 pkt 2 tego aktu wskazuje się bowiem, że M. W. (właścicielka nieruchomości) wnosi do Sądu Rodzinnego w B. o wykreślenie z działu trzeciego księgi wieczystej wpisanej tam informacji o sprawowaniu zarządu przez M. W.. Z aktu notarialnego rep A nr [...] dnia [...] 2008 r. wynika zaś, że podmiotem umocowanym do zarządu przedmiotowa nieruchomością, w tym zawierania umów najmu była M. B. – siostra właścicielki nieruchomości. Powyższe okoliczności nie dawały jednak organom administracji podstaw do kwestionowania ważności pozostającej w obrocie prawnym umowy najmu lokalu zawartej między wynajmującym M. W. a najemcą R. G.. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż o ważności umów cywilnoprawnych rozstrzygają sądy powszechne, stosownie do treści art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c. Ponieważ zatem zawarta przez skarżącego umowa najmu nie została dotychczas skutecznie zakwestionowana, organ nie miał podstaw do uznania, że skarżący jako najemca lokalu, nie spełnia wymogu określonego w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a zatem nie przysługuje mu prawo do dodatku mieszkaniowego i tym samym do dodatku energetycznego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy będą zobowiązane uwzględnić powyższe wskazania Sądu. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2016, poz. 1369; ze zm.) orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.