II SA/Bd 1405/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Burmistrza Miasta i Gminy [...] o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora zespołu szkół postanawia przywrócić termin. Wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora zespołu szkół. Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. w imieniu Burmistrza Miasta i Gminy [...] skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik radca prawny P. R. Z uwagi na to, że w skardze kasacyjnej nie został zawarty wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 4 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie stosownego wniosku bądź oświadczenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 6 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. (nadanym tego samego dnia) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, uzupełniając jednocześnie wymagane braki formalne skargi wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że przyczyna uchybienia terminowi była nagła - obłożna choroba o gwałtownym przebiegu, która uniemożliwiła pełnomocnikowi nadanie pisma uzupełniającego braki we wskazanym terminie do ich uzupełnienia. Pełnomocnik wyjaśnił, że kategoryczne zalecenia lekarskie dotyczące postępowania w związku ze stwierdzoną niewydolnością krążeniową i diagnozą zalecającą bezwzględne leżenie i niepodejmowanie czynności zawodowych, obejmowały okres od 9.06.2016r. do 13.06.2016 r. W tej sytuacji stan zdrowia i zalecenia lekarskie uniemożliwiły pełnomocnikowi aktywność zawodową, w tym wyprawę do kancelarii, pisaniem pism procesowych i przemieszczanie się po mieście w celu nadania listu poleconego. Pełnomocnik podkreślił także, że prowadzi kancelarię w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, stąd nie ma wspólników, nie współpracuje w zespole radców prawnych lub adwokatów, nie sprawuje opieki patronackiej nad aplikantami, nie zatrudnia pracowników, stąd w faktycznie zaistniałej sytuacji nie mógł w wykonaniu zarządzenia wysłużyć się inną osobą. Nadto nie ma także domownika, któremu mógłby powierzyć nadanie pisma, jeżeli nawet – wbrew sugestii lekarza i własnemu przekonaniu – sporządziłby przedmiotowe pismo – co byłoby utrudnione, ponieważ mimo domowego adresu do korespondencji ul. [...] w [...], faktycznie prowadzi Kancelarię przy ul. [...] w [...], gdzie znajdują się akta prowadzonych przez pełnomocnika spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz.270 ze zm. ) zwanej dalej P.p.s.a. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym stanowi art. 85 P.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd może jednak postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Podkreślić należy, że brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, przedmiotowy wniosek został złożony w pierwszym dniu po powrocie do pracy pełnomocnika po zwolnieniu lekarskim. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 329). Wymaga podkreślenia, że kryteria dochowania należytej staranności są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. postanowienia NSA z 24.07.2013 r., II GZ 355/13) Osoby te obowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat lub radca prawny, posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Pamiętać jednocześnie należy, że uchybienie terminu z winy pełnomocnika jest równoznaczne z winą strony. Odnosząc się do kwestii stanowiącej uzasadnienie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu wskazać należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, iż choroba strony działającej w postępowaniu osobiście lub choroba pełnomocnika stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ale po pierwsze: musi mieć ona charakter nagły, a po wtóre: strona (pełnomocnik) musi uprawdopodobnić, że taka choroba miała miejsce i że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwił jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Zatem samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej osobiście bądź z pomocą innych osób (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 411 i przytoczone tam orzecznictwo). W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie, albowiem pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił, aby niedokonanie powyższej czynności procesowej w terminie było następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Pełnomocnik występując z przedmiotowym wnioskiem wskazał bowiem, że w dniu 9 czerwca 2016 r. uległ chorobie mającej nagły, niespodziewany oraz jednocześnie znacznie nasilony przebieg, wymagającej leżenia w dniach 9-13 czerwca 2016r. i uniemożliwiający w dalszym okresie podejmowanie czynności zawodowych. Jednocześnie pełnomocnik przedłożył zaświadczenie lekarskie wskazujące na niezdolność do pracy w tych dniach. Dalej, pełnomocnik oświadczył, że objawy choroby spowodowały, iż zmuszony był on do pozostania w domu. Ponadto podniósł, że kancelaria prowadzona jest w formie jednoosobowej działalności i nie zatrudnia pracowników. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności uprawdopodobniają zarówno fakt choroby pełnomocnika skarżącego, jak również wskazują na to, że stan jego zdrowia nie pozwalał mu na działanie, zapewniające profesjonalne prowadzenie sprawy. W świetle powyższego Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej i przywrócił termin do dokonania tej czynności. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.