II SA/Bd 1408/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-03-19
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Janiszewska-Ziołek, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rejestrujący może odmówić rejestracji pojazdu jako samochód osobowy, jeśli zagraniczny dowód rejestracyjny klasyfikuje go jako taki, mimo że polskie przepisy i opinia rzeczoznawcy wskazują na klasyfikację jako motocykl trójkołowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rejestrujący ma prawo badać rzeczywisty rodzaj i kategorię pojazdu, nawet jeśli zagraniczny dowód rejestracyjny wskazuje inaczej. W sytuacji, gdy polskie przepisy, opinia rzeczoznawcy oraz wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych wskazują na klasyfikację pojazdu jako motocykl trójkołowy (kategoria L5e), organ może odmówić rejestracji jako samochód osobowy, nawet jeśli nowy zagraniczny dowód rejestracyjny klasyfikuje go jako taki. Ponowna rejestracja pojazdu w innym kraju UE nie zmienia jego faktycznej konstrukcji i nie może podważyć wcześniejszych ustaleń prawnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o rejestrację pojazdu jako samochód osobowy, dołączając niemiecki dowód rejestracyjny z 2018 r., który klasyfikował pojazd jako O1 (PERSONENKRAFTWAGEN OFFEN). Organy administracji odmówiły rejestracji, uznając na podstawie opinii rzeczoznawcy i wcześniejszych orzeczeń sądowych, że pojazd jest motocyklem trójkołowym (kategoria L5e). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym, dyrektywy UE oraz KPA, twierdząc, że organ powinien uznać zagraniczny dowód rejestracyjny. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksandra Galla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. (data wpływu do organu – [...] lipca 2018 r.) skarżący K. L. złożył do Starostwa Powiatowego w T. wniosek o rejestrację pojazdu marki B. F. o numerze ramy [...], w którym określił rodzaj pojazdu jako samochód osobowy. Do wniosku o rejestrację skarżący dołączył m.in. niemiecki dowów rejestracyjny część I i część II wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Na wezwanie organu skarżący oświadczył w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r., iż w przedmiotowym pojeździe nie zostały dokonane żadne zmiany konstrukcyjne od daty złożenia w organie pierwszego wniosku o rejestrację pojazdu, tj. od dnia [...] czerwca 2015 r. Wskazał też, że pojazd został zarejestrowany ponownie na terenie Niemiec w dniu [...] maja 2018 r. jako samochód osobowy.
W następstwie rozpatrzenia ww. wniosku, Starosta T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.
Organ stwierdził, że nie było postaw do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu zgodnie z rodzajem pojazdu wpisanym we wniosku, gdyż w świetle obowiązujących przepisów prawa pojazd stanowi motocykl (motocykl trójkołowy) i w związku z tym powinien być on sklasyfikowany do rodzaju pojazdu – motocykl, a nie samochód osobowy. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że w związku z oświadczeniem skarżącego, że w przedmiotowym pojeździe nie zostały dokonane żadne zmiany konstrukcyjne od dnia [...] czerwca 2015 r. tj. daty złożenia w organie pierwszego wniosku o rejestrację pojazdu, dopuścił on jako dowód w sprawie, zgromadzone w uprzednio prowadzonym (w następstwie wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r.) postępowaniu o rejestrację przedmiotowego pojazdu dowody w postaci: opinii technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego inż. J. W., komunikatu dla organów rejestrujących [...], korespondencji elektronicznej z niemieckim organem rejestrującym oraz producentem pojazdu. Organ podkreślił również, iż rozpoznając sprawę miał na uwadze, że wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2456/17 Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1584/16, którym to Sąd I instancji oddalił skargę strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu zgodnie z rodzajem pojazdu wpisanym przez stronę we wniosku o rejestrację, tj. jako samochodowy inny.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości i nakazania organowi I instancji zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2018 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 305 ze zm.) poprzez jego błędną i rozszerzającą wykładnię, skutkującą przyjęciem, iż stanowiący własność skarżącego pojazd nie może zostać zarejestrowany jako samochód osobowy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pojazd ten na terytorium państwa członkowskiego UE w maju 2018 r. został zarejestrowany jako samochód osobowy, a organ nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami;
2) art. 4 dyrektywy Rady nr 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów (Dz.U.UE.L.1999.138.57 ze zm., dalej powoływanej jako dyrektywa nr 1999/37/WE) poprzez jego niezastosowanie, skutkujące odmową uznania dowodu rejestracyjnego wystawionego przez inne Państwo Członkowskie UE podczas gdy, obowiązek taki wynika bezpośrednio z ww. dyrektywy;
3) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") poprzez sprzeczne z zasadą praworządności przyjęcie, że pojazd marki B. F. nie może zostać zarejestrowany jako pojazd samochodowy inny, podczas gdy z obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 72 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz dyrektywy nr 1999/37/WE wynika, że organ zobowiązany był uznać dane zawarte w niemieckim dowodzie rejestracyjnym i dokonać rejestracji pojazdu zgodnie z wnioskiem;
4) art. 7 kpa, 10 kpa, 77 § 1 kpa poprzez:
- brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego,
- wydanie przez organ decyzji przed upływem terminu, w którym strona mogła zając stanowisko w sprawie i w konsekwencji uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu,
- sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, iż pojazd skarżącego nie może zostać zarejestrowany jako samochód osobowy ponieważ uzyskane za pośrednictwem korespondencji elektronicznej informacje wskazują, że obecnie pojazdy tego typu na terenie Republiki Federalnej Niemiec rejestrowane są w klasie L5e, podczas gdy w aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające, iż organ rejestrujący RFN pojazd skarżącego zarejestrował jako samochód osobowy,
- oparcie się przez organ przy wydawaniu decyzji o dokumenty uzyskane w ramach innego postępowania administracyjnego, które nie mogą stanowić dowodu w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, iż zostały sporządzone w oparciu o dane z innego postępowania, w innym stanie faktycznym oraz prawnym, a co za tym idzie nie mogą przesądzać o kwalifikacji pojazdu w niniejszej sprawie.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T. decyzją z dnia [...] października 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że stanowisko organu I instancji, iż w sprawie wystąpiła niezgodność pomiędzy rodzajem pojazdu określonym przez wnioskodawcę (samochód osobowy), a rzeczywistym rodzajem pojazdu (motocykl), uzasadniające odmowę rejestracji pojazdu, jest prawidłowe. SKO podkreśliło, iż wniosek będący przedmiotem rozpoznania stanowi już drugą próbę rejestracji przedmiotowego pojazdu. Poprzedni wniosek został załatwiony przez organy odmownie, a prawidłowość ich stanowiska została potwierdzona wyrokami WSA z dnia 11 kwietnia 2017 r. i NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r. Jest to istotna okoliczność, gdyż w toku niniejszego postępowania skarżący złożył oświadczenie, iż w przedmiotowym pojeździe nie zostały dokonane jakiekolwiek zmiany konstrukcyjne od daty złożenia wniosku o rejestrację z dnia [...] czerwca 2015 r. W tych okolicznościach, zdaniem SKO, nie sposób prowadzić niniejszego postępowania w oderwaniu od ustaleń poczynionych w ramach poprzednio zakończonego postępowania oraz nie ma przeszkód prawnych, aby jako dowód w sprawie dopuścić m.in. opinię techniczną z dnia [...] sierpnia 2016 r. SKO stwierdziło, że organ może dokonywać weryfikacji zgodności danych zawartych we wniosku o rejestrację z obowiązującymi przepisami prawa, co potwierdził NSA we ww. wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r. W niniejszej sprawie wnioskodawca, w celu umożliwienia powtórnej próby rejestracji, dokonał zarejestrowania pojazdu na terenie Niemiec. Następnie tak uzyskane dokumenty przedłożył przed polskim organem, wnioskując o rejestrację pojazdu jako samochodu osobowego. Z opinii technicznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. wynika jednak jasno, że przedmiotowy pojazd należy zaklasyfikować jako motocykl trzykołowy przeznaczony do przewozu osób - kategoria L5eA. Taka klasyfikacja pojazdu została uznana za prawidłową zarówno przez organy orzekające w poprzednim postępowaniu, jak i WSA i NSA. Z tego względu organ I instancji prawidłowo uznał, iż nie jest możliwe zarejestrowanie pojazdu jako samochodu osobowego. Konstrukcja pojazdu odpowiada bowiem opisowi pojazdu homologowanego do kategorii L5e, co potwierdza prawidłowość jego klasyfikacji jako motocykla w świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1088 ze zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie MI z dnia 27 września 2003 r."). SKO podkreśliło, że nie jest możliwa taka interpretacja przepisów prawa, która w niezmienionym stanie faktycznym pojazdu (konstrukcji), prowadziłaby do pominięcia prawomocnej i ostatecznej decyzji, tylko dlatego, że skarżący przedłożył nowy dokument, który miałby formalnie zobligować organ rejestracyjny do dokonania bezrefleksyjnej rejestracji na jego podstawie. Co istotne przedmiotowy pojazd został pierwotnie zarejestrowany na terenie Niemiec jako pojazd zaklasyfikowany do klasy pojazdów O1 (pojazdów osobowych) zgodnie z niemiecką klasyfikacją pojazdów. Nastąpiło to jednak przed wejściem w życie dyrektywy nr 1999/37/WE. W dacie pierwszej rejestracji pojazdu, to jest w 1996 r. pojazd nie posiadał więc określonego rodzaju kategorii według wymogów dyrektywy nr 1999/37/WE. Zdaniem SKO, wbrew twierdzeniom skarżącego, okoliczności ta nadal mają istotne znaczenie. Z dokumentów związanych z rejestracją na terenie Niemiec w 2018 r., w których nadal widniej klasa pojazdu O1, wynika iż rejestracja pojazdu nie nastąpiła w oderwaniu od "historii rejestracyjnej" pojazdu (z dokumentu Zulassungsbescheinigung Teil II wynika, iż stanowi on duplikat ZB Części II/ Karty Pojazdu o nr [...], a więc dokumentu, który był przedłożony w ramach poprzednio prowadzonego przed polskim organem postępowania w sprawie rejestracji pojazdu). Dokumenty te nie wskazują, aby pojazd został zaklasyfikowany jako samochód osobowy na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Wobec powyższego SKO uznało, iż brak jest podstaw do uznania, że dokumenty rejestracyjne przedłożone w obecnym postępowaniu zmieniają stan faktyczny w stopniu uzasadniającym odstąpienie od wcześniej zajętego stanowiska w sprawie, podkreślając iż przedmiotowy pojazd nie posiada homologacji zgodnej z obowiązującymi obecnie przepisami i, że swoją konstrukcją odpowiada jedynie opisowi pojazdu homologowanego do kategorii L5e. W ocenie SKO, zarejestrowanie obecnie pojazdu jako samochodu osobowego, przy niezmienionym stanie faktycznym dotyczącym pojazdu (konstrukcji), stanowiłoby de facto obejście przepisów prawa. W sprawie art. 4 dyrektywy nr 1999/37/WE nie można rozumieć jako przeszkody w dokonaniu prawidłowej klasyfikacji pojazdu. Uznając zatem decyzję organ I instancji za prawidłową, SKO wskazało jednocześnie, że choć decyzja organu I instancji wydana została przed upływem terminu na wypowiedzenie się przez stronę co do materiałów zebranych w sprawie, to jednak okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy. Skarżący wniósł pismo, w którym przedstawił swoje stanowisko, a podniesione w nim argumenty zostały poddane analizie i ocenie przez SKO.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i zobowiązania Starosty [...] do wydania decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu zgodnie z wnioskiem skarżącego jako samochodu osobowego w terminie 30 dni od dnia wydania wyroku. Skarżący powtórzył w skardze zarzuty odwołania, wskazując na naruszenie jego interesu prawnego poprzez rozpoznanie sprawy sprzecznie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa. Zarzucił także dodatkowo naruszenie art. 4 ust. 4 pkt d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (Dz.U.UE.L.2013.60.52, dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 168/2013) poprzez jego pominięcie i w konsekwencji dokonanie ustaleń sprzecznych z ustaleniami zaproponowanymi przez producenta i zatwierdzonymi przez organ udzielający homologacji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że brak jest podstaw do odwoływania się do postępowania zainicjowanego wnioskiem o rejestrację pojazdu z dnia [...] czerwca 2015 r., gdyż niniejsze postępowanie toczy się na skutek odrębnego wniosku, tj. wniosku z dnia [...] lipca 2018 r., a w postępowaniu opartym na wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. organy administracyjne oraz orzekające Sądy wydały rozstrzygnięcia na podstawie innych dokumentów niż zgromadzone w niniejszej sprawie, gdyż wówczas nie było dokumentu, który potwierdzał, iż pojazd skarżącego został w dniu [...] maja 2018 r. zarejestrowany jako samochód osobowy na terenie Niemiec, a przez co potwierdzono że pojazd na terenie Unii Europejskiej powinien być traktowany jako samochód osobowy. Wobec zaś faktu rejestracji pojazdu skarżącego na terenie Niemiec w dniu [...] maja 2018 r. jako samochodu osobowego, żadnego znaczenia nie ma w sprawie powoływana przez organy korespondencja email sprzed dwóch lat z niemieckim organem rejestrującym. Zdaniem skarżącego brak jest też podstaw do użycia w niniejszej sprawie opinii biegłego inż. J. W., gdyż znajdujące się w aktach dokumenty pojazdu są inne aniżeli te zgromadzone w postępowaniu w którym została ona wydana, a biegły w swojej opinii oparł się wyłącznie na dokumentach, które nie są obecnie tożsame z tymi, które zostały poddane analizie przez biegłego. Skarżący pokreślił również, że w przypadku przedłożenia przez wnioskodawcę wszystkich dokumentów określonych w art. 72 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, organ zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu dokonuje rejestracji pojazdu. Ponadto powołując się na treść art. 4 dyrektywy nr 1999/37/WE, skarżący podkreślił, że organy Państw Członkowskich Unii Europejskiej zobligowane są do uznawania dowodów rejestracyjnych wydanych przez organy innych Państw Członkowskich. Dlatego też zdaniem skarżącego, w sytuacji w której dowód rejestracyjny został wydany przez inne Państwo Członkowskie, polskie organy nie są upoważnione do dokonywania jakichkolwiek zmian wynikających z tego dokumentu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990, dalej powoływanej jako "prd"). Przepis ten określa, że rejestracji dokonuje się na podstawie wyszczególnionych enumeratywnie w tym przepisie dokumentów, w tym karty pojazdu, jeżeli była wydana oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (art. 72 ust. 1 pkt 2 i 5 prd).
Przepis art. 72 prd ma niewątpliwie, co słusznie podkreślił skarżący, charakter bezwzględnie obowiązujący. Wymienienie w nim w sposób enumeratywny dokumentów, które są niezbędne dla dokonania rejestracji pojazdu oznacza, że postępowanie to ma cechy postępowania sformalizowanego, że organ dokonujący rejestracji pojazdu zobowiązany jest wymagać dokumentów wymienionych w tym przepisie, że nie może on zastąpić dokumentów wymienionych w art. 72 prd innymi dokumentami oraz, że tym samym w tym postępowaniu ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ dokonujący rejestracji pojazdu.
Wymaga także podkreślenia, że rozpatrując podanie o rejestrację pojazdu organ jest związany podaniem, co oznacza, że nie może on zarejestrować pojazdu innego co do rodzaju, czy kategorii wskazanych w podaniu. Nie oznacza to jednak, że rozpatrując podanie w sprawie rejestracji pojazdu organ nie może badać, czy na podstawie przepisów określających rodzaje i kategorie pojazdów zawarte w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów rozporządzenia MI z dnia 27 września 2003 r., a także innych przepisów prawa, o ile mają zastosowanie w sprawie, czy kategoria a także rodzaj pojazdu wskazany w podaniu odpowiada rzeczywistemu rodzajowi i kategorii pojazdu przedstawionego do rejestracji. Dokonywana bowiem przez organ rejestracja pojazdu winna być zgodna co do kategorii i rodzaju z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz odpowiadać rzeczywistemu rodzajowi i kategorii pojazdu przedstawionego do rejestracji. W sytuacji, gdy wskazany w podaniu rodzaj lub kategoria pojazdu nie odpowiada rzeczywistemu rodzajowi czy kategorii pojazdu przedstawionego do rejestracji, organ będąc związany podaniem, wydaje decyzję odmowną w zakresie rejestracji pojazdu (patrz wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2456/17).
W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. złożył wniosek o rejestrację przedmiotowego pojazdu marki B. F., w którym określił jego rodzaj jako samochód osobowy, domagając się tym samym zarejestrowania tego pojazdu jako samochodu osobowego. Skarżący do wniosku o rejestrację pojazdu dołączył niemiecki dowód rejestracyjny część I i II, opatrzony datą rejestracji [...] maja 2018 r., w którym klasa przedmiotowego pojazdu określona została jako O1 o nazwie PERSONENKRAFTWAGEN OFFEN, aktualnie przetłumaczonej jako samochód osobowy otwarty. Orzekające w sprawie organy odmówiły skarżącemu zarejestrowania przedmiotowego pojazdu zgodnie z rodzajem pojazdu wskazanym we wniosku o rejestrację pojazdu, stwierdzając że pojazd marki B. F. powinien być w świetle obowiązujących przepisów prawa i rzeczywistego rodzaju pojazdu zakwalifikowany do rodzaju pojazdu motocykl, a dokładnie motocykl trójkołowy, a nie do rodzaju samochód osobowy.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do kwestii: po pierwsze, rodzaju pojazdu mającego zostać zarejestrowanym, a po drugie, czy pojazd ten może zostać zarejestrowany niezależnie od oceny organów co do jego rodzaju, w sytuacji gdy określony rodzaj wynika z niemieckiego dowodu rejestracyjnego.
Wskazane kwestie sporne dotyczące przedmiotowego pojazdu były już przedmiotem rozstrzygania organów administracyjnych, jako że złożony w niniejszej sprawie wniosek o rejestrację pojazdu, stanowi już kolejną próbę rejestracji w [...] przedmiotowego pojazdu B. F.. Poprzedni wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r. o rejestrację przedmiotowego pojazdu jako pojazdu "samochodowy inny" został rozpatrzony decyzją odmowną Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO nr [...]. Prawidłowość rozstrzygnięć organów administracyjnych została poddana kontroli sądów administracyjnych, tj. WSA w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Bd 1584/16 oddalił wniesioną na ww. decyzję SKO skargę strony, a następnie NSA, który wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r. o sygn. akt I OSK 2456/17 oddalił skargę kasacyjną strony od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2017 r. We wskazanym postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący przedłożył niemiecki dowód rejestracyjny pojazdu (data pierwszej rejestracji pojazdu [...] maja 1996 r.), w którym klasa przedmiotowego pojazdu określona została – tak samo jak w aktualnie przedłożonym niemieckimi dowodzie rejestracyjnym z dnia [...] maja 2018 r. - jako O1 o nazwie PERSONENKRAFTWAGEN OFFEN, wówczas przetłumaczona jako pojazd osobowy otwarty. W postępowaniu tym organy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy tj. opinię techniczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego inż. J. W. oraz korespondencję elektroniczną z niemieckim organem rejestrującym i producentem pojazdu stwierdziły, że przedmiotowy pojazd nie może być zarejestrowany jako pojazdu "samochodowy inny", gdyż w świetle obowiązujących przepisów prawa (tj. art. 2 pkt 45 prd wraz z załącznikiem nr 2 do prd określającym kategorie pojazdów, § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia MI z dnia 27 września 2003 r. wraz z załącznikiem nr 4 określającym klasyfikację pojazdów ze względu na rodzaj, i art. 4 rozporządzenia nr 168/2013) oraz rzeczywistego rodzaju pojazdu, sporny pojazd stanowi motocykl trójkołowy.
Wskazać należy, że w dopuszczonej również jako dowód w niniejszym postępowaniu, opinii technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. rzeczoznawca samochodowy inż. J. W. w oparciu m.in. o dane fabryczne i techniczne pojazdów marki B. F. (produkowanych w Niemczech przez zakład specjalizujący się w produkcji pojazdów trójkołowych) oraz dane identyfikacyjne przedmiotowego pojazdu wskazał, że pojazd B. F. to pojazd trójkołowy o symetrycznym układzie kół, mający pojemność skokową silnika spalinowego przekraczającą 50 cm3 i maksymalną prędkość konstrukcyjną przekraczającą 45 km/h, że pojazd wyposażony jest w przednie koło sterowane kierownicą taką jak w motocyklach, że tylna oś napędzana ma dwa koła osadzone symetrycznie, że na ramie zamontowany jest zespół napędowy i, że według informacji uzyskanej z Centralnego Rejestru Pojazdów (ZFZR) Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego w Niemczech, pojazdy te rejestrowane są w klasie L5e. Na podstawie powyższych ustaleń, opiniujący stwierdził, że przedmiotowy pojazd może być dopuszczony do ruchu na drogach publicznych jako motocykl trzykołowy przeznaczony do przewozu osób - kategoria L5eA, zgodnie z klasyfikacją pojazdów określonych w prd: "pojazd samochodowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej przekraczającej 50 cm3, dwukołowy lub z bocznym wózkiem - wielośladowy; określenie to obejmuje również pojazd trójkołowy o symetrycznym rozmieszczeniu kół". Natomiast z dokumentów w postaci korespondencji Starostwa Powiatowego w T. z niemieckim organem rejestrującym wynika, że przy pierwszej rejestracji przedmiotowego pojazdu na terenie [...] w 1996 r. pojazd został sklasyfikowany do klasy pojazdów osobowych (O1) zgodnie z niemiecką klasyfikacją pojazdów oraz, że obecnie producent pojazdów B. F. jest właścicielem homologacji, na podstawie której pojazdy te rejestrowane są w klasie L5e. Korespondencja zaś Starostwa Powiatowego w T. z producentem pojazdów wykazała, że przedmiotowy pojazd został zbudowany na podstawie obowiązującej ówcześnie krajowej dyrektywy prawa niemieckiego i obowiązujących wówczas przepisów, które współcześnie nie odpowiadają przepisom aktualnie obowiązującego rozporządzenia nr 168/2013. Również te dokumenty dopuszczone zostały jako dowód w kontrolowanym przez Sąd orzekający w obecnym składzie postępowaniu administracyjnym.
Oparte na ww. dowodach stanowisko organów orzekających w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r., iż przedmiotowy pojazd w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowi motocykl zostało podzielone przez kontrolujące decyzje organów Sądy administracyjne obu instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowość stanowiska organów administracyjnym odnośnie sklasyfikowania przedmiotowego pojazdu jako motocykla, wprost potwierdził WSA i NSA odpowiednio w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2017 r. i z dnia 26 kwietnia 2018 r. Sądy te stwierdziły też, że konstrukcja spornego pojazdu odpowiada opisowi pojazdu homologowanego do kategorii L5e. Jednocześnie w wyrokach tych Sądy podkreśliły, że art. 72 prd nie stanowi przeszkody do badania rodzaju i kategorii pojazdu wskazanej we wniosku o rejestrację. Z § 7 ust. 2 rozporządzenia MI z dnia 27 września 2003 r. jednoznacznie bowiem wynika, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie jest związany treścią dokumentów przedstawionych do rejestracji pojazdu w sytuacji, gdy ustalona na podstawie tych dokumentów klasyfikacja pojazdu byłaby niezgodna z klasyfikacją stanowiącą złącznik nr 4 do ww. rozporządzenia lub gdyby zastosowano w nich inną klasyfikację lub inne nazewnictwo, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W wyrokach tych zaznaczono przy tym, że art. 4 dyrektywy nr 1999/37/WE nie został w sprawie naruszony, gdyż w dacie pierwszej rejestracji pojazdu, to jest w 1996 r. pojazd nie posiadał określonego rodzaju kategorii według wymogów dyrektywy nr 1999/37/WE, bowiem w tym czasie dyrektywa ta jeszcze nie obowiązywała.
Powyższe stanowisko WSA i NSA wyrażone w ww. wyrokach z dnia 11 kwietnia 2017 r. i z dnia 26 kwietnia 2018 r. oraz poprzedzające je stanowisko organów administracyjnych odmawiające rejestracji przedmiotowego pojazdu z uwagi na niezgodność rodzaju przedmiotowego pojazdu określonego we wniosku o rejestrację a rzeczywistym rodzajem tego pojazdu - stanowiącym motocykl, ma wbrew zarzutom skargi istotne znaczenie także w przedmiotowej sprawie, jako że niniejsza sprawa dotyczy rejestracji tego samego pojazdu B. F., a zgodnie z oświadczeniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiotowym pojeździe nie zostały dokonane jakiekolwiek zmiany konstrukcyjne od daty złożenia poprzedniego wniosku o rejestrację. W sytuacji, gdy przed wydaniem wyroku inny skład sądu administracyjnego w prawomocnym wyroku dokonał oceny prawnej stanu faktycznego, zbieżnego ze stanem faktycznym przyjętym w rozpoznawanej sprawie, to obowiązkiem orzekającego sądu jest odnieść się do tej oceny mając na względnie treść art. 170 ppsa i okoliczność, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Sąd orzekający w obecnym składzie podziela w całości ustalenia i ocenę prawną wyrażoną przez WSA i NSA w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2017 r. i z dnia 26 kwietnia 2018 r. Rację ma organ II instancji, że nie jest możliwa taka interpretacja przepisów, która przy niezmienionym stanie faktycznym (konstrukcji pojazdu) prowadziłaby do pominięcia prawomocnej i ostatecznej decyzji administracyjnej oraz ww. stanowiska sądów administracyjnych, tylko dlatego że skarżący w celu rejestracji przedmiotowego pojazdu w Polsce dokonał zarejestrowania pojazdu na terenie Niemiec i tak próbuje zarejestrować jako samochód osobowy pojazd uznany ostatecznie i prawomocnie przez polskie organy i Sądy za motocykl (motocykl na skutek tej okoliczności – rejestracji na terenie Niemiec nie stała się samochodem osobowym). Co istotne z przedłożonego w sprawie niemieckiego dowodu rejestracyjnego wynika, że rejestracja pojazdu w dniu [...] maja 2018 r. nie nastąpiła w oderwaniu od "historii rejestracyjnej pojazdu", gdyż w części II dowodu rejestracyjnego wprost wskazuje się, że stanowi on duplikat dla unieważnionej ZB Części II/Karta pojazdu: [...]. Ponadto z dokumentu tego nie wynika, że przedmiotowy pojazd został zaklasyfikowany jako samochód osobowy na podstawie obecnie obowiązujących przepisów unijnych. W dokumencie tym nadal widnieje "klasa pojazdu O1". Jak wskazano wcześniej przy pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Niemiec w 1996 r. przedmiotowy pojazd został sklasyfikowany właśnie do klasy O1 (samochód osobowy), z tym że nastąpiło to nie na podstawie prawodawstwa unijnego, lecz zgodnie z niemiecką klasyfikacją pojazdów, a więc na podstawie prawa niemieckiego które nie stanowiło implementacji dyrektywy nr 1999/37/WE. W tych warunków nie sposób uznać, że nowy dowód rejestracyjny zmienia stan faktyczny sprawy w sposób mogący stanowić podstawę do odstąpienie od wcześniej zajętego przez organy i Sądy stanowiska, że przedmiotowy pojazd należy sklasyfikować do rodzaju pojazdu – motocykl i, że swoją konstrukcją odpowiada on pojazdowi homologowanemu do kategorii L5e. Jednocześnie należy podkreślić, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie było przeszkód prawnych do dopuszczenia dowodów z poprzedniego postępowania, mając na uwadze oświadczenie skarżącego o braku zmiany konstrukcji pojazdu. Wymaga zaznaczenia przy tym, że rzeczoznawca samochodowy inż. J. W. sporządził opinii technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. m.in. o dane techniczne i fabryczne pojazdu marki B. , a te nie uległy zmianie. Wskazać też należy, że sądy administracyjne dopuszczają możliwość wykorzystania dowodów przeprowadzonych uprzednio w postępowaniu przed innym organem, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzania przez organ prowadzący postępowanie.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że decyzję orzekających w niemniejszej sprawie organów są zgodne z prawem. Prawidłowo organy odmówiły zarejestrowania zgłoszonego przez skarżącego pojazdu marki B. jako samochodu osobowego, w związku z tym, iż pojazd ten stanowi według rodzaju motocykl (trójkołowy), o kategorii homologacyjnej L5e. Klasyfikacja spornego pojazdu jako motocykla trójkołowego jest spójna z materiałem dowodowym sprawy oraz przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 2 pkt 45 prd, załącznikiem nr 2 do prd) i rozporządzenia MI z dnia 27 września 2003 r. (§ 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia, załącznikiem nr 4 do rozporządzenia) w związku z czym nie jest możliwe zakwalifikowanie zgłoszonego do rejestracji pojazdu jako samochodu osobowego. Zdaniem Sądu, należy podzielić stanowisko organów, że przedmiotowy pojazd spełnia definicje motocykla określoną w art. 2 pkt 45 prd. Definicja ta swym zakresem obejmuje także pojazd trójkołowy o symetrycznym rozmieszczeniu kół. Motocykle trójkołowe, stosownie do ust. 4 pkt 5 załącznika nr 2 do prd, klasyfikowane są według wymagań homologacyjnych do kategorii L5e. Według poz. 2 tabeli nr 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia MI z dnia 27 września 2003 r., klasyfikującego pojazdy według rodzajów i podrodzajów, rodzaj pojazdu o kodzie 02 stanowi motocykl, w przypadku pojazdu osobowego określony został kod 01 dla podrodzaju, natomiast dopuszczalna kategoria homologacyjna w kolumnie 6 tabeli została określona symbolami L3e, L4e, L5e. Jak podkreślono art. 72 prd nie stanowi przeszkody do weryfikacji przez organ rodzaju pojazdu wskazanego we wniosku o rejestrację. Podstawę normatywną do klasyfikacji pojazdów ze względu na rodzaj stanowi § 7 ust. 1 rozporządzenie MI z dnia 27 września 2003 r. w zw. z załącznikiem nr 4 do tego rozporządzenia. Z § 7 ust. 2 rozporządzenia MI z dnia 27 września 2003 r. jednoznacznie wynika, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie jest związany treścią dokumentów przedstawionych do rejestracji pojazdu w sytuacjach określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji gdy ustalenie rodzaju pojazdu nie jest możliwe na podstawie przedstawionych do rejestracji pojazdu dokumentów lub gdy zastosowano w nich inną klasyfikację lub inne nazewnictwo. W związku z tym, iż z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, orzekające organy były zobowiązane wyjaśnić wątpliwości wynikające z niemieckiego dowodu rejestracyjnego.
Wbrew stanowisku skarżącego art. 4 dyrektywy nr 1999/37/WE nie stanowi przeszkody w dokonaniu prawidłowej klasyfikacji pojazdu według jego rodzaju. Wynika to nie tylko z opisanych powyżej okoliczności niniejszej sprawy związanych z przypisaniem w niemieckim dowodzie rejestracyjnym w dacie pierwszej rejestracji (a wiec gdy nie obowiązywała jeszcze dyrektywa nr 1999/37/WE) dla przedmiotowego pojazdu "klasy O1", co zostało powtórzone w aktualnie przedłożonym dowodzie rejestracyjnym, ale także z tego, że określenie rodzaju pojazdu nie posiada wprost podstawy normatywnej w prawodawstwie unijnym, że skarżący nie wskazał takiej podstawy w prawodawstwie unijnym konkretnie dla "klasy O1", że dyrektywa nr 1999/37/WE wskazując na dane świadectwa rejestracji poprzedzone odpowiednimi zharmonizowanymi kodami wspólnotowymi wymienia: (J) "kategorie" pojazdu oraz, że w pkt (8) preambuły dyrektywy nr 1999/37/WE stanowi się, że nadal pozostają różnice między Państwami Członkowskimi dotyczące interpretacji danych szczegółowych zawartych w świadectwie rejestracji.
Bezpodstawny, zdaniem Sądu, jest także zarzut naruszenia art. 4 ust. 4 lit. d rozporządzenia nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 168/2013 pojazdy kategorii L obejmują dwu-, trzy- i czterokołowe pojazdy silnikowe skategoryzowane w niniejszym artykule i załączniku I, łącznie z rowerami z napędem, dwu- i trzykołowymi motorowerami, dwu- i trzykołowymi motocyklami, motocyklami z wózkami bocznymi, lekkimi i ciężkimi czterokołowcami drogowymi oraz lekkimi i ciężkimi czterokołowcami. Z ust. 2 lit. e tego przepisu wynika, że pojazd kategorii L5e (trzykołowy pojazd silnikowy), może występować w podziale na podkategorie: (i) pojazd podkategorii L5e-A (trzykołowy): pojazd przeznaczony głównie do przewozu pasażerów; (ii) pojazd podkategorii L5e-B (użytkowy pojazd trzykołowy): trzykołowy pojazd użytkowy przeznaczony wyłącznie do transportu towarów. Zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 168/2013, w odniesieniu do klasyfikacji pojazdów kategorii L w ust. 2, pojazd, którego nie można przyporządkować do danej kategorii, gdyż przekracza przynajmniej jedno z kryteriów przewidzianych dla tej kategorii, należy do kolejnej kategorii, której kryteria spełnia. Ma to zastosowanie do następujących grup kategorii i podkategorii: a) kategoria L1e z podkategoriami L1e-A i L1e-B oraz kategoria L3e z podkategoriami L3e-A1, L3e-A2 i L3e-A3; b) kategoria L2e i kategoria L5e z podkategoriami L5e-A i L5e-B; c) kategoria L6e z podkategoriami L6e-A i L6e-B oraz kategoria L7e z podkategoriami L7e-A, L7e-B i L7e-C; d) każda inna logiczna kolejność kategorii i podkategorii zaproponowana przez producenta i zatwierdzona przez organ udzielający homologacji. Przedmiotowy pojazd bezsprzecznie jest "trzykołowym pojazdem silnikowym". Rozporządzenie nr 168/2013 wprowadziło legalną definicję tej kategorii pojazdów w art. 3 pkt 69 stanowiąc, że "trzykołowy pojazd silnikowy" oznacza pojazd trzykołowy z napędem spełniającym kryteria klasyfikacji dla pojazdów kategorii L5e. W przedmiotowej sprawie sporny pojazd został przez rzeczoznawcę zaklasyfikowany jako pojazd silnikowy trzykołowy osobowy jako kategoria L5e z podkategorią L5e-A. Powyższa klasyfikacja stawowi logiczną kolejność przyporządkowania. W tej sytuacji nie było koniecznym poszukiwanie rozwiązania klasyfikacji w oparciu o przepis art. 4 ust. 4 lit. d (tożsame stanowisko, całkowicie aktualne także w niniejszej sprawie, wyraził NSA w wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2456/17). Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, że ponowne jednostkowe zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu w Niemczech w dniu [...] maja 2018 r., zważywszy że rejestracja ta – jako wskazano - nie nastąpiła w oderwaniu od historii rejestracyjnej pojazdu, w żaden sposób nie może podważyć ani zdezaktualizować wyjaśnień niemieckiego organum rejestrującego i producenta pojazdu, zawartych w dopuszczonej jako dowód w sprawie korespondencji Starostwa Powiatowego w T. z tymi podmiotami, w ramach których podmioty te jednoznacznie stwierdziły, że obecnie producent pojazdów B. jest właścicielem homologacji, na podstawie której pojazdy te rejestrowane są w klasie L5e i, że przepisy na podstawie których przedmiotowy pojazd został zbudowany współcześnie nie odpowiadają przepisom aktualnie obowiązującego rozporządzenia nr 168/2013.
Biorąc zatem pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło