II SA/Bd 1410/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-04-24
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Katarzyna Korycka, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w tym samym okresie pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, a prawo do tego ostatniego zostało uchylone dopiero później?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dopiero po uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, co nastąpiło w tej sprawie w dniu 17 sierpnia 2023 r., odpadła negatywna przesłanka materialnoprawna, umożliwiająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być ustalone najwcześniej od dnia uchylenia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, a nie od daty złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w marcu 2023 r., jednocześnie pobierając specjalny zasiłek opiekuńczy. Organ I instancji przyznał świadczenie pielęgnacyjne od sierpnia 2023 r. i uchylił decyzję o specjalnym zasiłku opiekuńczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne od sierpnia 2023 r. Skarżąca wniosła skargę, domagając się przyznania świadczenia od marca 2023 r., zarzucając naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Burmistrz B. [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej U. S. z dnia [...] marca 2023 r., przyznał jej świadczenie pielegnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej powoływanej jako "uśr") na niepełnosprawnego w stopniu znacznym męża A. S. na okres od [...] lipca 2023 r. do [...] grudnia 2023 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że skarżąca spełnia przesłanki określone w uśr do przyznania przedmiotowego świadczenia począwszy od ustania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem zgodnie z art. 27 ust. 5 uśr w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zaskarżając ją w części, tj. w zakresie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] marca do dnia [...] czerwca 2023 r. i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2 uśr poprzez niezastosowanie tej normy prawnej, co spowodowało nieprzyznanie jej świadczenia począwszy od dnia, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, tj. od dnia [...] marca 2023 r. Podkreśliła przy tym, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego i niezłożenie wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego bezwarunkowego oświadczenia o rezygnacji z jego pobierania uzasadnia odmowę przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku. Wyjaśniła, że składając taki wniosek pozbawiłaby się środków pieniężnych niezbędnych dla utrzymania. Podniosła ponadto, że złożyła do organu oświadczenie z którego treści jednoznacznie wynikała intencja wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako korzystniejszego oraz świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego – czego jednak organ nie wziął pod uwagę. Zaznaczyła również, że w jej ocenie art. 27 ust. 5 uśr przewiduje wyłącznie możliwość dokonania wyboru świadczenia i nie reguluje kwestii uchylenia decyzji przyznającej mniej korzystne świadczenie. Nie zachodzi więc, w jej ocenie, konieczność uprzedniej rezygnacji z przyznanego i pobieranego świadczenia przed wydaniem rozstrzygnięcia o przyznaniu świadczenia wybranego przez uprawnionego.
W następstwie rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) we [...] decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przyznało skarżącej prawo do wnioskowanego świadczenia w okresie od dnia [...] sierpnia 2023 r. na czas nieokreślony. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że skarżąca wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła w dniu [...] marca 2023 r. (data wpływu do organu); że stronie decyzją Burmistrza z dnia [...] grudnia 2022 r. przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem w okresie od [...] listopada 2022 r. do [...] października 2023 r.; że składając wniosek o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca zwróciła się z wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy ze skutkiem na dzień wydania decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z powyższym, jak wskazało Kolegium, organ I instancji pismem z dnia [...] lipca 2023 r. wezwał stronę do wyboru pomiędzy świadczeniami konkurencyjnymi. Następnie decyzją z [...] sierpnia 2023 r. Burmistrz uchylił specjalny zasiłek opiekuńczy, a decyzja stała się ostateczna w tym samym dniu z uwagi na to że skarżąca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wobec tego, jak wskazało SKO, z dniem [...] sierpnia 2023 r. odpadła przeszkoda prawna do przyznania wnioskowanego świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Podkreśliło przy tym, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie brak było podstaw dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2023 r. (tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek), gdyż do dnia [...] sierpnia 2023 r. skarżąca była uprawniona i pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. Uchylenie prawa do tego świadczenia mogło natomiast nastąpić dopiero wskutek wyraźnego, a nie warunkowego wyboru skarżącej pomiędzy wskazanymi świadczeniami.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zaskarżając ją w części w jakiej nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2023 r. i zarzucając naruszenie art. 24 ust. 2 uśr. W uzasadnieniu skargi przedstawiła argumentację tożsamą z podniesioną na gruncie odwołania.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazało przy tym, że niezasadne są zarzuty skargi, ponieważ decyzja wydana na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) wywołuje skutki prawne na przyszłość. Zatem dopiero w sytuacji dokonania wyboru świadczenia przez stronę i uchylenia w związku z tym decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy strona spełniała wszystkie wymogi warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca zaskarżyła decyzję SKO w części w jakiej nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2023 r., a więc w zakresie daty początkowej od której przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne. Z uwagi na zakres zaskarżenia decyzji SKO wskazać należy, że wniesienie skargi powoduje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, w ramach którego sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany granicami skargi, a więc zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"). Sąd zobowiązany jest więc wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Niemniej jednak skarżący może przedmiotem skargi uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części. Określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Nie może więc sąd uczynić przedmiotem swego rozpoznania decyzji w części, w jakiej nie została ona zaskarżona, ponieważ w tym zakresie nie doszło do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (patrz Tarno Jan Paweł, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Lex do art. 134). Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja SKO jedynie w części w jakiej odnosi się ona do daty początkowej przyznanego świadczenia, a więc w zakresie nieprzyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2023 r. do dnia [...] sierpnia 2023 r. - w tej bowiem wyłącznie części strona skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, a zatem jedynie w tym zakresie zostało wszczęte postępowania sądowoadministracyjne i tym samym wyznaczone granice sprawy rozpoznawanej przez Sąd.
Istotę sporu w niniejszej sprawie, jak już wykazano powyżej, stanowi więc wyłącznie kwestia daty początkowej, od której należało przyznać skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca zakwestionowała bowiem legalność przyznania jej przez SKO wnioskowanego świadczenia od daty uchylenia decyzji ustalającej dla strony prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego tj. od dnia [...] sierpnia 2023 r., domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął do organu wniosek strony o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. od dnia [...] marca 2023 r.
Wobec powyższego odnosząc się do wskazanej spornej w sprawie kwestii, tj. możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia (od dnia [...] marca 2023 r.), a więc za okres w którym obowiązywała decyzja z dnia [...] grudnia 2022 r. ustalająca na rzecz skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, podnieść należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wymienione w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosowanie zaś do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b uśr, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Natomiast w myśl art. 27 ust. 5 uśr, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. [...] marca 2023 r. (data wpływu wniosku do organu), pobierała ona na mocy decyzji Burmistrza B. K. z dnia [...] grudnia 2022 r. specjalny zasiłek opiekuńczy.
Nie ulega również wątpliwości, że przepis art. 24 ust. 2 uśr stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Co do zasady więc wniosek skarżącej złożony w dniu [...] marca 2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien skutkować przyznaniem pomocy począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od [...] marca 2023 r., na co powołuje się skarżąca w złożonej skardze. Stan taki nie mógł mieć jednak miejsca w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Nie można pominąć tego, że okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy wymusiły zastosowanie przez SKO w pierwszej kolejności ograniczenia ustawowego wynikającego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne istniała bowiem negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, spowodowana ustalonym dla skarżącej prawem do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stanowi o tym wprost art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Ustawodawca przewidział jednak sytuację dotyczącą zbiegu tych świadczeń w art. 27 ust. 5 uśr, dając stronie możliwość swobodnego wyboru jednego z nich.
Z treści przywołanych unormowań wynika, że nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Treść normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z jego wyborem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr. Wykładnia systemowa ww. przepisów jest zatem jasna i jednoznaczna w treści. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, funkcjonującą w tym okresie w obrocie prawnym. Dopiero uchylenie lub zmiana, decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, pozwala na przyznanie świadczenia nowo wybranego w miejsce poprzednio pobieranego świadczenia.
Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w zw. z art. 27 ust. 5 uśr należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 uśr. Przepis art. 24 ust. 2 uśr stosuje się, gdy wnioskodawca spełnia materialnoprawne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tymczasem w przypadku skarżącej w miesiącu złożenia wniosku występowała negatywna przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Skoro w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w zw. z art. 27 ust. 5 uśr nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do warunkowej deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji (uchylenie, zmiana). Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc determinowany wyłącznie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.
Z powyższego wynika, że dopiero zniesienie w formie prawnej negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr daje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca, jak podkreślono, przewidział w przepisie art. 27 ust. 5 uśr, możliwość swobodnego wyboru jednego z wymienionych w nim świadczeń. Organ w sprawach przyznania świadczeń rodzinnych nie działa z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek strony. W sprawie skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniosek aby w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, z dniem jej wydania uchylić decyzję przyznającą jej specjalny zasiłek opiekuńczy. Następnie na wezwanie organu z dnia [...] lipca 2023 r. skarżąca oświadczyła, że rezygnuje z przyznanego jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i wyraża zgodę na uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy.
W konsekwencji powyższego, decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. została uchylona decyzja z dnia [...] grudnia 2022 r. przyznająca skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy. W decyzji uchylającej nie określono jakiejkolwiek daty wstecznej uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2022 r. Wskazana decyzja uchylająca wywołuje zatem skutki ex nunc (tj. na przyszłość). Co istotne decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. skarżąca nie zakwestionowała. Oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z uchyleniem decyzji z dnia [...] grudnia 2022 r., a więc z eliminacją przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b uśr, dopiero od dnia [...] sierpnia 2023 r., a nie w miesiącu złożenia wniosku. Dlatego też od dnia [...] sierpnia 2023 r., a więc od najwcześniejszego możliwego terminu SKO przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie. Wobec bowiem posiadania przez skarżącą prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego do dnia [...] sierpnia 2023 r., nie była ona do tego momentu uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr.
Jak już podkreślono powyżej według art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do m.in. specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nie można więc – jak słusznie wskazano to w wyroku NSA z dnia 19 maja 2021 r. o sygn. akt I OSK 209/21 (dostępnym na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query) - w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Potwierdza to art. 27 ust. 5 uśr, z którego wynika, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z wyborem. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona za ten okres. Zgodnie z art. 24 ust. 2 uśr prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeśli jednak nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze. Rezygnacja taka nie może jednak opierać się tylko na warunkowej deklaracji, gdyż wydanie decyzji pod warunkiem jest wprawdzie według doktryny prawa administracyjnego dopuszczalne, ale tylko wówczas gdy obowiązująca regulacja taką możliwość przewiduje. Konieczne jest zatem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do świadczenia niższego zostało w odpowiedniej procedurze "wstrzymane" albo uchylone (patrz wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 209/21 - dostępny jw.).
W niniejszej sprawie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, zgodnie z rozstrzygnięciem Burmistrza [...], zostało uchylone od dnia [...] sierpnia 2023 r. Dopiero więc od tego momentu odpadła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr i dlatego też od tego najwcześniejszego możliwego terminu można było przyznać skarżącej wnioskowane świadczenie, co prawidłowo orzekło SKO w zaskarżonej decyzji, nie dokonując też kompensowania świadczeń za okres od dnia [...] marca 2023 r. do dnia [...] sierpnia 2023 r., w którym to okresie występowało ograniczenie ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr, które ustało dopiero od dnia uchylenia decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy tj. od [...] sierpnia 2023 r.
W związku tym, dopóki w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, dopóty niemożliwe było przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego na okres w którym, była ona uprawniona i pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. Ograniczenia ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr we wskazanych powyższej okolicznościach faktycznych sprawy ustały dopiero od dnia uchylenia decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy tj. od [...] sierpnia 2023 r. Osoba, która spełnia warunki z art. 17 ust. 1 uśr do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymywać, a pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, winna móc zgodnie z art. 27 ust. 5 uśr dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, niemniej wybór ten nie może zostać urzeczywistniony w sposób naruszający przepisy prawa. Konsekwencją dokonania tego wyboru, nie może być zaistnienie sytuacji, w której osoba otrzymywałaby dwa świadczenia za ten sam okres. Dlatego koniecznym warunkiem do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest usunięcie w sposób zgodny z prawem przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr.
Wobec powyższego należy uznać, że organ II instancji w zaskarżonej w części decyzji reformatoryjnej, prawidłowo przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia [...] sierpnia 2023 r., tj. od dnia uchylenia decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy, gdyż skarżąca dopiero od tego momentu spełniła przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, jak wykazano, nie było podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2023 r., tj. począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, gdyż w tym czasie, aż do dnia od którego uchylona została decyzji o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, istniała negatywna materialnoprawna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr, wykluczająca możliwość otrzymania przez skarżącą za ten okres wnioskowanego świadczenia.
Z tych względów, wskazujących na zgodność z prawem decyzji SKO w zaskarżonym przez skarżącą zakresie, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło