II SA/Bd 1413/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Agnieszka Zakrzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia[...]. nr[...], o przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie drewnianego obiektu gospodarczego wybudowanego na działce nr 106/1 położonej w [...] przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę nakazał U. i M. Cz. rozbiórkę tego obiektu. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia[...]. W wyniku skargi wniesionej przez U. Cz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 5 lutego 2004r. sygn. akt SA/Bd 2409/03 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał na nowe okoliczności nieznane w dotychczasowym postępowaniu, a wymagające wyjaśnienia, a mianowicie fakt przedłożenia przez skarżącą planu realizacyjnego z dnia 29 sierpnia 1985r. W ocenie sądu za uchyleniem tej decyzji przemawiał również fakt, że Komenda Powiatowa Straży Pożarnej w [...] potwierdziła wykonanie przez U. Cz. robót, które spowodowały poprawę stanu bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowego obiektu. Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia[...].nr [...]uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...]. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] udzielił U. i M. Cz. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 106/1, położonej w[...]. W wyniku złożonego przez S. S. odwołania [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] r. nr [...] uchylił ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]. Na wniosek S. S., [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...]r. nr [...] stwierdził również nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] nakazującej U. i M. Cz. uzyskanie, terminie do dnia 31.12.2004r., pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, wybudowanego na działce nr 106/1, położonej w[...]., a także decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] uchylającej w/w decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych czynności i wyznaczającej nowy termin na ich wykonanie do dnia 31.0l.2005r. a w pozostałej części utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] udzielił U. Cz. i M. Cz. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 106/1, położonej w [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98 z 2000 r. ze zmian.), art. 81 ust. 1, art. 83 ust.1, w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wyjaśniającego toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż przedmiotowy obiekt o wymiarach 2,35 x 3,37 m, zlokalizowany na działce 106/1, przylegający do budynku gospodarczego S. S. został wybudowany bez wymaganego Prawem budowlanym pozwolenia na budowę. Obiekt został wybudowany w 1985r.(wg wyjaśnień U. i M. Cz.) bądź też w 1987r.(zgodnie z wyjaśnieniami S. S.), co oznacza, że w rozpatrywanym przypadku mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W ocenie organu nie ma przeszkód prawnych, by wydać pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego. Odnosząc się do zarzutów formułowanych w toku postępowania przez S. S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że tego typu obiekt nie musi posiadać fundamentów i może być posadowiony bezpośrednio na gruncie jako obiekt nietrwale związany z gruntem. Wskazano również, że obiekt ten nie musi być wyposażony w urządzenia techniczne lub instalacje. Oceniając stan techniczny przedmiotowego budynku organ I instancji stwierdził, że został on wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną oraz nie zagraża bezpieczeństwu życia i mienia, co wynika z opisu technicznego, wykonanego przez osobę mającą stosowne uprawnienia budowlane. W odwołaniu od tej decyzji S. S. podniósł, że przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów obiektu budowlanego określonych w Prawie budowlanym, gdyż nie jest trwale związany z gruntem. Powołując się na pisma Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] r. oraz [...] Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia[...]. wnoszący odwołanie wywodził, że obiekt ten stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia, a zatem zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. podlegać powinien przymusowej rozbiórce. Przesłanką do nakazania rozbiórki obiektu jest w ocenie S. S. również fakt zmiany konstrukcji budynku dokonanej przez właścicielki już po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –Prawo budowlane, co winno zostać zakwalifikowane przez organ nadzoru budowlanego jako samowolna budowa nowego obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] r. U. i M. Cz. złożyły do PINB w [...] wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego. Jak wykazało postępowanie wyjaśniające, stan techniczny obiektu nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, co potwierdzone zostało w inwentaryzacji budynku gospodarczego, opracowanej w czerwcu 2004 r. przez mgr inż. M. N., legitymującą się uprawnieniami projektowymi[...]. Przedmiotowy budynek gospodarczy wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, nie zagraża on bezpieczeństwu życia i mienia. Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał, że zachodziły podstawy do wydania pozwolenia na użytkowanie pobudowanego w 1985r. obiektu gospodarczego w oparciu o art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 - Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że obiekt gospodarczy nie musi posiadać fundamentów, może być posadowiony bezpośrednio na gruncie jako obiekt nietrwale związany z gruntem, nie musi również posiadać urządzeń technicznych i być wyposażony w instalacje. Przeprowadzone w istniejącym obiekcie roboty budowlane, polegające na postawieniu ścianki z pustaków gazobetonowych grubości 12 cm oraz pokrycie ścian i dachu blachą ocynkowaną, mające zasadniczy wpływ na poprawę bezpieczeństwa pożarowego organ odwoławczy uznał za remont w rozumieniu z art. 2 ust. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. S. S. złożył skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi strona, podobnie jak w odwołaniu podniosła, że przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów obiektu budowlanego określonych w Prawie budowlanym, gdyż nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada stosownych instalacji i wyposażenia technicznego, a nadto szpeci architekturę miejscowej zabudowy. Skarżący powołał się również na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującej U. i M. Cz. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, co w jego ocenie powodowało konieczność drożenia postępowania legalizacyjnego na podstawie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994r. Skarżący ponowił też argumentację odwołania, że jak wynika z pisma Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] r. oraz [...] Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia[...]. obiekt stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia, a zatem zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. podlegać powinien przymusowej rozbiórce. Przesłanką do nakazania rozbiórki obiektu jest w ocenie S. S. również fakt zmiany konstrukcji budynku dokonanej przez właścicielki już po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane, co winno zostać zakwalifikowane przez organ nadzoru budowlanego jako samowolna budowa nowego obiektu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Podstawę prawną kwestionowanej decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie stanowi art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W sprawie zastosowano przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne - do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ w niniejszej sprawie budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r., inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej, natomiast podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Nakaz określony w art. 40 cytowanej ustawy, mający na celu doprowadzenie obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami, znajduje zastosowanie w przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego (stanowiącym podstawę orzeczenia przymusowej rozbiórki), tj., gdy obiekt budowlany lub jego część nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub nie powoduje bądź w razie wybudowania nie spowodowałby niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2), a także, jeżeli nie jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 cytowanego przepisu (art. 37 ust. 2). Przepisy powołanej ustawy nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 ww. ustawy. Nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 cytowanej ustawy (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1989 r., sygn. akt IV SA 83/89). Z akt sprawy wynika, że inwestorki wystąpiły z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i przedłożyły dokumentację powykonawczą budynku gospodarczego. Z dokumentu tego wynika, że sporny obiekt zrealizowano zgodnie ze sztuką budowlaną oraz że nie zagraża on bezpieczeństwu życia i mienia. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcia organy dysponowały zatem oceną stanu technicznego obiektu, który to dokument został opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Powyższe ustalenia pozwoliły organom orzekającym w sprawie uznać, że nie występują okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a więc sporny budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a tylko negatywna ocena powyższych okoliczności mogła stanowić w tej sprawie podstawę nakazu rozbiórki, w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organy prawidłowo oceniły zatem, że brak było jakiejkolwiek podstawy prawnej do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie i nakazania rozbiórki. Decyzja nakazująca rozbiórkę musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z powołanego Prawa budowlanego. Jeżeli brak jest takich przesłanek, organ administracji winien zalegalizować budowę. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 stycznia 1998 r.sygn.akt IVSA 424/96 opubl. LEX nr 43144). Zarzut pominięcia decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującej U. i M. Cz. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego jest nieuzasadniony, gdyż świetle art. 42 ust.3 Prawa budowlanego z 1974r., w stosunku do obiektu, który pomimo wybudowania go bez pozwolenia spełnia wymogi techniczne przewidziane prawem, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 37 ww. ustawy, niecelowe jest wydawanie decyzji nakazującej uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Strona skarżąca w skardze zwracała uwagę również na fakt zmiany konstrukcji budynku dokonanej przez właścicielki już po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane, co winno zostać zakwalifikowane przez organ nadzoru budowlanego jako samowolna budowa nowego obiektu. Ustosunkowując się do tego zarzutu należy wyjaśnić, że wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego przy zastosowaniu wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym stanowi remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Roboty takie nie wymagają pozwolenia na budowę. Skarżący domagał się również w skardze przyjęcia, iż w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy obowiązującej ustawy Prawo budowlane w zakresie, w jakim przewiduje ona nałożenie na inwestora obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Zagadnienie dotyczące tego, jakie przepisy należy stosować w niniejszej sprawie zostało definitywnie przesądzone przez bezsporny fakt wybudowania przedmiotowego obiektu przed rokiem 1995, co zgodnie z cytowanym już przepisem art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. obligowało organy orzekające do stosowania unormowań ustawy Prawo budowlane z 1974r. Wobec powyższego Sąd mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji