II SA/Bd 1413/14

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-01-15

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga powszechna na czynność organu administracji publicznej w postępowaniu skargowym na zawiadomienie o samowoli budowlanej mieści się w granicach właściwości sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych na czynności organów administracji publicznej w postępowaniu skargowym na podstawie art. 227 k.p.a., gdyż tego rodzaju skargi nie dotyczą aktów lub czynności podlegających kontroli sądowej według art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji skarga została odrzucona z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
M. F. i M. F. zawiadomili Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o rzekomej samowoli budowlanej polegającej na przebudowie łazienki w sąsiednim mieszkaniu. Inspektor przeprowadził postępowanie wyjaśniające i uznał, że wykonane prace nie wymagają pozwolenia na budowę i nie stanowią samowoli budowlanej. Skarżący złożyli zażalenie, które zostało oddalone przez Inspektora. Następnie wnieśli skargę do WSA na czynność Inspektora dotyczącą wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. i M. F. na czynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zawiadomienia o samowoli budowlanej postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 20 listopada 2014 r. M. F. i M. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na czynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zawiadomienia o samowoli budowlanej. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. zawiadomił [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. o dokonaniu samowoli budowlanej polegającej na przebudowie łazienki w mieszkaniu przy ulicy [...] sąsiadującym z mieszkaniem skarżącego. Pismem z dnia 2 września 2014 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. poinformował M. F., że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że właściciel lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] w 2013 roku przeprowadził remont mieszkania w tym łazienki. Prace w łazience polegały na wymianie zużytych instalacji wod.-kan. i elektrycznej oraz na położeniu nowych płytek ściennych i podłogowych, a także zmiany wanny na kabinę prysznicową. Podkreślił, że nie wykonano prac ingerujących w elementy konstrukcyjne budynku. Wskazał również, że według oświadczenia właściciela tego lokalu, przed założeniem płytek ściennych, ściany łazienki zostały wyrównane płytami gipsowo-kartonowymi. W związku z powyższym [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. uznał, że nie podstaw do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie bowiem wykonane prace nie wymagają zgodnie z ustawą Prawo budowlane uzyskania decyzji o pozowaniu na budowę. Pismem z dnia 10 września 2014 r. M. F. i M. F. wnieśli zażalenie na powyższe stanowisko [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. podnosząc, że w wyniku dokonanych robót doszło do zmian parametrów technicznych – zmiana izolacji akustycznej oraz do likwidacji ściany a zatem zmian parametrów użytkowych. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pismem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za bezzasadne. W skardze na pismo [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] M. F. i M. F. zarzucili naruszenie prawa procesowego tj.: art. 61a § 1, art. 138 w zw. z art. 144 i art. 7 KPA oraz naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozstrzygając w niniejszej sprawie, należy na wstępie wyraźnie wskazać, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi, Sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych. W tej sytuacji, rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi należy do właściwości sądów administracyjnych. Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej. Wyraźne określone w Konstytucji RP granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustaw reformujących sądownictwo administracyjne, a więc ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."), jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Zakres kontroli sądowej sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z mocy art. 3 § 3 ww. ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych. Ponadto, stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w cytowanych przepisach. Wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarga na czynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. ma charakter skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 k.p.a. Tego rodzaju skarga może mieć za przedmiot wszelkie działania, bezczynność lub zaniechanie każdego organu państwowego i samorządowego. Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, jednakże nie uprawnia ona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. O sposobie załatwienia skargi właściwy organ zawiadamia stronę, stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. W ramach postępowania skargowego regulowanego działem VIII k.p.a. realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie w sprawie skarg wnoszonych na podstawie art. 227 k.p.a. cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, lecz jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Wyjaśnienia wymaga, że postępowanie wszczęte skargą powszechną nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zakończenie postępowania skargowego przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi, zawierającego informację o czynnościach organu załatwiającego skargę i ich rezultatach. Zawiadomienie kończące postępowanie skargowe nie dotyczy zatem stwierdzenia, czy też uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Działania organów administracji publicznej będące przedmiotem tego rodzaju skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji w trybie art. 227 k.p.a., na wynik tego postępowania nie służy skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09, Lex 557044). Reasumując, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy administracji albo przez ich pracowników. Sprawy te nie zostały poddane kontroli sądu ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04, Lex 171200). Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło