II SA/Bd 1414/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-03-11

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Leszek Tyliński, Wojciech Jarzembski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego (WINB) uchylająca decyzję organu pierwszej instancji (PINB) i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była zasadna z uwagi na naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja kasacyjna Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) była zasadna. Organ I instancji (PINB) naruszył zasady prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA), nie przeprowadzając kompleksowych ustaleń faktycznych dotyczących daty budowy i modernizacji linii energetycznej, co uniemożliwiło ocenę legalności prac budowlanych w świetle właściwych przepisów prawa materialnego. Ponadto, PINB naruszył art. 67 KPA (brak protokołów z kontroli) i art. 10 § 1 KPA (dokonanie ustaleń po zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym). Te uchybienia uzasadniały wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 KPA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalności budowy napowietrznej linii energetycznej, która według skarżącego E. K. została zbudowana bez pozwolenia i stanowi zagrożenie z powodu wrastających w nią gałęzi drzew. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał rozbiórkę linii jako samowoli budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki w postępowaniu wyjaśniającym PINB. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się utrzymania w mocy decyzji PINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie legalności budowy napowietrznej linii energetycznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (PINB) nakazał E. Operator Sp. z o.o. z siedzibą w P. dokonanie rozbiórki przedmiotowego powiązania napowietrznej linii energetycznej od słupa energetycznego posadowionego na działce o nr ewid. 234, obr. 158 przy ul. K. o długości 46,85 m - jako następcy prawnemu inwestora zarazem właścicielowi spornego powiązania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wskazał, że jego przedstawiciele w związku z zawiadomieniem E. K. (zwanego dalej "skarżącym") o samowoli budowlanej - pobudowaniu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz bez jego zgody napowietrznej linii energetycznej przebiegającą nad nieruchomością położoną przy ul. G. w B., przeprowadzili w dn. 6.05.2013 r., 7.06.2013 r. kontrole ww. nieruchomości. W dn. 7.06.2013 r. stwierdzono, że gałęzie drzew zlokalizowanych na terenie ww. nieruchomości wrastają w zawieszoną nad rzeczoną działką linię napowietrzną zasilającą nieruchomość położoną przy ul. K. w B. Organ I instancji podał, że według oświadczenia E. Operator Sp. z o.o. z dn. 8.08.2013 r. wynika, że rzeczona linia została wybudowana w 1975 r., na podstawie ustawy z dn. 28.06.1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli, na potwierdzenie czego przedłożono kopię umowy - zgłoszenia z dn. 10.10.1975 r. o dostarczenie energii elektrycznej do budynku mieszkalnego położonego przy ul. K. w B. oraz kopię planów z naniesioną infrastrukturą elektroenergetyczną z 1977 r. W związku z powyższym PINB wszczął postępowanie w przedmiocie samowolnej budowy powiązania (przyłącza energetycznego) napowietrznej linii energetycznej nn 0,4 kV przebiegającej nad działką o nr 156, obr. 158 przy ul. G. w B., uznając za strony postępowania zgodnie z art. 28 Kpa: właścicieli nieruchomości przy ul. K. w B. – M. B. i M. B., właściciela nieruchomości położonej przy ul. G. - skarżącego oraz właściciela powiązania E. Operator Sp. z o.o. z siedzibą w P. W toku prowadzonego postępowania E. Operator Sp. z o.o. z siedzibą w P. w piśmie z dn. 31.10.2013 r. wyjaśniła, że odgałęzienie linii energetycznej niskiego napięcia przebiegającego nad działką o nr ewid. 156, obręb 158 w B. przy ul. G. powstało w 1975 r. W 1991 r. dokonano modernizacji istniejącej infrastruktury energetycznej, a dokumenty uległy zniszczeniu bądź zaginięciu. W konsekwencji E. Operator Sp. z o.o. nie dysponuje w swoich archiwach oryginałem lub kopią decyzji o pozwoleniu na budowę i użytkowanie przedmiotowej linii. Następnie PINB wskazał, że w dn. 09.05.2014 r. jego inspektorzy przeprowadzili oględziny obiektu budowlanego ws legalności pobudowania ww. przyłącza energetycznego, podczas których ustalili, że gałęzie drzew zlokalizowanych na terenie ww. nieruchomości wrastają w zawieszoną nad rzeczoną działką linię napowietrzną. Ponadto syn skarżącego oświadczył, iż nie wyraża zgody na legalizację ww. linii w jakiejkolwiek formie i żąda jej usunięcia. W ocenie PINB rzeczony obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej - bez uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, co było naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Ponadto przedmiotowy obiekt powoduje zagrożenie dla życia ludzi i mienia, a także warunków użytkowych otoczenia. Od tego rozstrzygnięcia odwołanie złożył M. B. oraz E. Operator Sp. z o.o. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (WINB) decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB wskazał, że prawidłowo wydana decyzja winna mieć oparcie zarówno w przepisach prawa materialnego, tj. w obowiązującej ustawie z dn. 7.07.1994 r. Prawo budowlane oraz ustawie z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) oraz w przepisach postępowania - ustawy z dn. 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. WINB wyjaśnił, że z treści pism zawartych w aktach sprawy wynika, że PINB przeprowadził trzy kontrole rzeczonego obiektu (nieruchomości) w dn. 10.04.2013 r., 6.05.2013 r. i 7.06.2013 r., w trakcie których nie została sporządzona dokumentacja (protokoły) potwierdzająca dokonanie ustaleń. W jego ocenie powyższe braki naruszają przepis art. 67 Kpa. Ponadto WINB wskazał, że przedstawiciele PINB dokonali merytorycznych oględzin w dn. 9.05.2014r. (protokół z dn. 9.05.2014r. zawarty w aktach sprawy), a więc po wydaniu zawiadomienia z dn. 9.04.2014r. o możliwości zapoznania się stron postępowania ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co jest naruszeniem art. 10 § 1 Kpa. Analizując zebraną dokumentację znajdującą się w aktach sprawy WINB wskazał, iż organ prowadzący postępowanie nie ustalił daty budowy rzeczonej linii energetycznej, która pozwalałby na bezsporne stwierdzenie, jakie przepisy prawa miały w sprawie zastosowanie i tym samym na ocenę legalności zrealizowanych prac budowlanych. Zdaniem WINB obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny legalności budowy obiektu lub jego części jest wyjaśnienie daty jego realizacji po to, aby ustalić, jakie przepisy prawa mają zastosowanie. Organ nie przeprowadził w tym zakresie własnych ustaleń, a zadowolił się ogólnikowymi wyjaśnieniami E. Operator Sp. z o.o., które wskazują że budowa rzeczonego odcinka linii energetycznej była w roku 1975 r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28.06.1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Dz.U. z 1954 r., Nr 32, poz. 135 z późn. zm.). WINB uznał, że niesporny w sprawie jest jedynie fakt, że linia energetyczna została wykonana i zmodernizowana przed wejściem życie ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, co oznacza, że z mocy art. 103 ust. 2 wykluczone jest zastosowanie art. 48 ww. ustawy. Albowiem według art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, przepisu art. 48 ww. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1.01.1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Według WINB dla ustalenia, czy budowa spornej linii energetycznej była zrealizowana zgodnie z obowiązującym prawem istotne jest ustalenie stanu prawnego obowiązującego w czasie budowy rzeczonej linii. Z ustaleń organu nadzoru budowlanego I instancji nie wynika, czy przedmiotowa linia energetyczna została wybudowana po 28.02.1975 r., a więc na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dn. 24.10.1974 r. Prawo budowlane, czy też przed 28.02.1975 r., co do której mogą obowiązywać również inne przepisy. WINB podał, że organ nadzoru budowlanego I instancji uznał, że rzeczona linia energetyczna (funkcjonująca od ok. 40 lat) objęta niniejszym postępowaniem powoduje zagrożenie dla życia ludzi i mienia, a także niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. W ocenie WINB nie potwierdza tego dokumentacja zawarta w aktach sprawy, gdyż ewentualne zagrożenie dla życia ludzi i mienia nie wynika z samej istoty obiektu budowlanego, a z jego otoczenia - zadrzewienia, które nie zostało przycięte, czemu się sprzeciwia skarżący - właściciel nieruchomości, nad którą rzeczona linia energetyczna przebiega. Ponadto przyjmuje się, że przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w danym obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 ww. ustawy, co nie zostało w postępowaniu potwierdzone. Tym samym w opinii WINB wskazywane powyżej kwestie nie zostały w sprawie wyjaśnione, co oznacza, iż organ nadzoru budowlanego I instancji naruszył zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kpa. Również organ ten jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy, co do wszystkich istotnych okoliczności, a który to obowiązek nakłada na niego przepis art. 77 § 1 Kpa, a co nie zostało uczynione. WINB wyjaśnił, że z uwagi na występujące braki w zebranym materiale dowodowym nie mógł uzupełnić postępowania, ponieważ w istotnej jego części postępowanie byłoby tylko jednoinstancyjne, co sprzeczne jest z art. 15 Kpa. Skarżący złożył do tutejszego Sądu skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji PINB. W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu [...] r. została wydana przez Urząd Miejski w B. Decyzja dla Zakładu Energetycznego w B. ustalająca lokalizację inwestycji polegającej na budowie stacji transformatorowej przy ul. R. wraz z powiązaniami sieci SN i modernizacją linii napowietrznych na niektórych ulicach. Przyłącze energetyczne do budynku przy ul. K. zostało zbudowane na początku 1991 r. przez działkę nr 156 położoną przy ul. G. bez zgody skarżącego i bez wymaganego Prawem budowlanym pozwolenia na budowę tej linii. Następnie skarżący podał, że w wyniku występującego prawie od 10 lat wysokiego zagrożenia porażenia ludzi i zwierząt porażenia prądem i pożarem budynków na skutek powrastania drzew posadzonych w 1975 r. w gołe przewody energetyczne, powiadomił o tym fakcie PINB, który wydał decyzję w jego ocenie zgodną z ustawą o nadzorze budowlanym, nakazującą demontaż przyłącza energetycznego do budynku przy ul. K. Zdaniem skarżącego z decyzji PINB wynika data budowy przyłącza energetycznego do budynku przy ul. K. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że odpowiada ona prawu. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania w sprawie legalności budowy powiązania napowietrznej linii energetycznej. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zadaniem Sądu było zatem dokonanie oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Oceniając prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. wskazać trzeba, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się, zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższe oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Wymagane jest bowiem dodatkowo jednoczesne wykazanie, że ,,konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Stąd, wydanie decyzji określonej art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i dopuszczalne jest wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy zaistnieją ustawowe przesłanki do jej wydania, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. a doprecyzowaną w art. 127 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne, bowiem wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się do kontroli decyzji I instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania jedynie wtedy, gdy postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego, obszernego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, które to postępowanie dowodowe ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014). Tym samym przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jednak samo spełnienie tych przesłanek nie powoduje konieczności wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis art. 138 k.p.a. zasadą czyni rozstrzygnięcie organu odwoławczego, w którym organ ten albo utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo wydaje decyzję reformatoryjną orzekając co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wynika to chociażby z systematyki aktu prawnego (art. 138 k.p.a.), gdzie te możliwe zachowania organu wyznaczone są w pierwszej kolejności, jak też z formy językowej (,,Organ odwoławczy wydaje decyzje w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję (...) i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy." Natomiast w przepisie art. 138 § 2 dano organowi odwoławczemu możliwość ("organ może") wydania decyzji kasacyjnej. Ta możliwość to jednak nie pełna, nie poddająca się kontroli co do zasadności przesłanek takiej decyzji, dyskrecjonalna dowolność organu odwoławczego co do wydania decyzji w tym trybie przy zaistnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. Ta dowolność musi się mieścić w granicach uznania administracyjnego, a więc organ odwoławczy wybierając odstępstwo od zasady wydania decyzji merytorycznej przewidzianej w art. 138 § 1 k.p.a. musi się kierować nie tylko stwierdzeniem istnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a., ale też wyjaśnić, dlaczego na tle stanu konkretnej sprawy nie było zasadne rozstrzygnięcie merytoryczne (na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.) przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego i wynikających chociażby z art. 136 k.p.a. możliwości uzupełnienia tego materiału. Przenosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego WINB, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak również organ I instancji nie wykazał, aby wydana przez niego decyzja znalazła oparcie w przepisach prawa materialnego w tym m.in. przepisach prawa budowlanego, co uzasadniało wydanie przez organ II instancji decyzji kasacyjnej stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. Przede wszystkim należy stwierdzić, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył wynikająca z art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązującą organ do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 k.p.a. w myśl, którego to przepisu organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niezależnie, bowiem od podniesionej przez organ odwoławczy okoliczności naruszenia art. 67 k.p.a., gdyż organ I instancji, co wynika z akt administracyjnych, nie sporządził protokołów z czynności kontroli obiektu na miejscu w dniach: 10 kwietnia 2013 r., 6 maja 2013 r. i 7 czerwca 2013 r. oraz naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie merytorycznych ustaleń na miejscu w dniu 9 maja 2014 r., tj. po wydaniu zawiadomienia o możliwości zapoznania się przez strony z materiałem dowodowym sprawy, co nastąpiło za pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. i co uniemożliwiło uczestniczenie w czynnościach i zapoznanie się z treścią protokołu, organ nie przeprowadził we własnym zakresie kompleksowych ustaleń faktycznych mających na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności związanych z realizacją linii energetycznej niskiego napięcia przebiegającej nad działką o nr ewid. 156, obręb 158 w B. przy ulicy G. Z kolei zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu, nie dawał podstawy do przyjęcia przez organ I instancji, iż materialno-prawną podstawą rozpatrzenia sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) według stanu prawnego obowiązującego w 1991 r., tj. w czasie, kiedy wykonywano roboty budowlane polegające na "modernizacji" spornej linii energetycznej. Prawidłowe ustalenie w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych związanych z datą budowy spornej linii energetycznej ma o tyle istotne znaczenie, że pozwoli to, jak słusznie stwierdził w swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na bezsporne stwierdzenie, jakie przepisy prawa materialnego miały w sprawie zastosowanie i tym samym na ocenę legalności zrealizowanych prac budowlanych. W sprawie przede wszystkim należy stwierdzić, że nie uczyniono żadnych ustaleń odnośnie stanu faktycznego, jaki miał miejsce do chwili rozpoczęcia prac związanych z "modernizacją" linii energetycznej przed 1991 r. Z twierdzeń strony zawartych w treści skargi wynika, że budynek przy ul. K. do chwili rozpoczęcia prac w 1991 r. był zasilany ze słupa energetycznego zlokalizowanego przy ul. R. przez działkę położoną pod tym samym adresem. Dopiero w wyniku "modernizacji" nastąpiła zmiana miejsca zasilania ze słupa przy ul. G. poprzez działkę skarżącego położoną przy ul. G. Organ I instancji w powyższym zakresie nie dokonał żadnych ustaleń, chociaż w ocenie Sądu byłyby one pomocne do ustalenia okoliczności związanych z datą budowy spornej linii, a w szczególności czy doszło do "modernizacji" dotychczasowej linii czy też do budowy nowej linii w sytuacji, gdyby potwierdziły się twierdzenia strony. Należy, bowiem zauważyć, że PINB prowadząc postępowanie dowodowe zwracał się do poszczególnych organów, w tym do Archiwum Państwowego w B. i Urzędu Miejskiego w B., jak również i stron postępowania jedynie o dokumentację związaną z realizacją linii energetycznej przy ul. G. (od słupa energetycznego posadowionego przy ul. G. do słupa energetycznego posadowionego na działce o nr ewid. 234, obr. 158 przy ul. K.). Zaniechał tym samym dokonania własnych ustaleń faktycznych za okres do 1991 r. opierając się jedynie na ogólnych stwierdzeniach udzielonych przez poszczególne podmioty w odpowiedzi na jego pytania. Tymczasem, w ocenie Sądu, PINB w B. powinien skorzystać ze wszystkich środków dowodowych dostępnych w sprawie celem ustalenia daty budowy spornej instalacji energetycznej, jej przebiegu do 1991 r. i po tej dacie, zakresu wykonanych prac w 1991 r. i czy te prace miały charakter przebudowy (modernizacji) czy też budowy, w tym mając na uwadze zakres prac realizowanych w 1991 r. wynikający z dokumentacji, tj. w zakresie linii energetycznej w ciągu ulicy G., zrealizowanego spornego przyłącza, jaki i budowy stacji transformatorowej przy ul. R. (Decyzja Urzędu Miejskiego w B. z [...] r.). Chodzi nie tylko o dokonanie prawidłowej oceny merytorycznej już zgromadzonego materiału dowodowego i wyciągnięcia na jego podstawie logicznych wniosków, pozwalających uzasadnić przyjętą przez organ I instancji tezę, iż doszło w trakcie realizowanych w 1991 r. prac do samowoli budowlanej, ale również dokonania analizy, po uprzednio prawidłowo zakreślonym w pytaniach do poszczególnych podmiotów mogących dysponować zarówno wiedzą, jaki i dokumentacją okresie czasowym realizacji przyłącza energetycznego, zgromadzonych dowodów. Organ I instancji, wobec istniejących wątpliwości faktycznych, powinien również rozważyć możliwość przeprowadzenia w trybie art. 89 k.p.a. rozprawy celem przesłuchania stron i ewentualnych świadków tym bardziej, że skarżący w skardze wskazuje świadka S. K., tj. poprzedniego właściciela nieruchomości położonej przy ul. K., który posiada wiedzę na okoliczność sposobu i przebiegu linii zasilającej tą nieruchomość przed 1991 r., a z dowodu znajdującego się w aktach sprawy wynika, że pierwsza umowa sprzedaży energii elektrycznej dla budynku przy ul. K. w B. została zawarta w dniu 30 października 1968 r. Zastrzeżenia w rozpatrywanej sprawie w świetle obowiązujących przepisów prawa budzi również uznanie w decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że sporna linia energetyczna powoduje zagrożenie dla życia ludzi i mienia, a także niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. W oparciu o ustalenia dokonane przez organ I instancji należy, bowiem stwierdzić, że ewentualne zagrożenie dla życia ludzi i mienia nie wynika z samej istoty obiektu, ale z jego otoczenia – zadrzewienia, które nie zostało przycięte, z uwagi na nie wyrażenie zgody wykonania w tym zakresie prac przez właściciela działki przez, którą przebiega linia. Postępowanie jednocześnie nie wykazało, aby naruszenie w tym zakresie wymogów przepisów prawa budowlanego było tego rodzaju, że nie możliwym było jego usunięcie przez wydanie nakazu dokonania zmian lub przeróbek w obiekcie w trybie art. 40 prawa budowlanego tym bardziej, że właściciel linii zadeklarował się dokonania wycinki gałęzi kolidujących z linią napowietrzną we własnym zakresie (pismo z dnia 11 grudnia 2013 r.). Reasumując należy stwierdzić, że organ I instancji nie dokonał ustaleń pozwalających na stwierdzenie czy budowa spornej linii energetycznej była zrealizowana zgodnie z prawem obowiązującym w czasie budowy spornej linii energetycznej, a w szczególności czy przedmiotowa linia energetyczna została wybudowana po 28.02.1975 r., a więc na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dn. 24.10.1974 r. Prawo budowlane, czy też przed 28.02.1975 r., co do której mogą obowiązywać również inne przepisy. Dodatkowo należy podzielić stanowisko WINB, że gdyby linia energetyczna została wykonana i zmodernizowana przed wejściem życie ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane oznaczałoby to, że z mocy art. 103 ust. 2 wykluczone jest zastosowanie art. 48 ww. ustawy. Albowiem według art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, przepisu art. 48 ww. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1.01.1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, gdyż do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Mając powyższe na uwadze, jak również i to, że decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w istocie rzeczy zmierza do uzupełnienia postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, co jest też zgodne z wnioskami wniesionej skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło