II SA/Bd 1415/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-06-06

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy składka na ubezpieczenie zdrowotne, opłacana przez urząd pracy za bezrobotnego, stanowi dochód w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych i czy ustawa o dodatkach mieszkaniowych jest zgodna z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie gwarantuje pełnego pokrycia kosztów utrzymania mieszkania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana przez urząd pracy za bezrobotnego stanowi dochód w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ nie jest wymieniona w katalogu wyłączeń. Ponadto, sąd stwierdził, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych jest zgodna z Konstytucją RP, ponieważ pomoc państwa w zakresie potrzeb mieszkaniowych ma charakter częściowy i jest realizowana w granicach określonych przez ustawę, a Konstytucja nie gwarantuje pełnego pokrycia wydatków mieszkaniowych.
Stan faktyczny
Skarżący A.Ż. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta G. przyznającą mu dodatek mieszkaniowy w określonej wysokości. Skarżący zarzucił organom błędne zaliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne do dochodu oraz niezgodność ustawy o dodatkach mieszkaniowych z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie gwarantuje ona pełnego pokrycia kosztów utrzymania mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak [...] Prezydent G. na podstawie art. 2-5, art. 7 ust. 5-14 i art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz.734 z późn. zm.), § 2 ust. 1, § 43 i § 44 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 156, poz.1817 z późn. zm.), art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm., dalej zwana k.p.a.), przyznał A. Ż. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2012 r. na częściowe pokrycie wydatków za zajmowany lokal mieszkalny. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że A. Ż. posiada tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w G. Organ ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, powierzchnia użytkowa zajmowanego przez niego lokalu wynosi [...] m2, miesięczny dochód brutto w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł, a wydatki ponoszone w związku z zajmowanym lokalem, przyjęte do obliczenia dodatku, wynoszą [...] zł. Tak obliczoną kwotę wydatków powiększono z powodu braku ciepłej wody i wynosi ona [...] zł. Dalej organ wywodził, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy obliczoną wyżej kwotą wydatków, a 15 % kwoty dochodu. Obliczona w ten sposób kwota dodatku wynosi [...] zł. Wysokość dodatku łącznie z ryczałtem przekracza 70 % wydatków faktycznie poniesionych za lokal i została obniżona do tej kwoty. Po obniżeniu dodatek wynosi [...] zł, przy czym kwota dodatku zawiera ryczałt przyznany za brak ciepłej wody w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] października 2011 r. A. Ż. odwołał się od przedmiotowej decyzji kwestionując wysokość przyznanego mu dodatku mieszkaniowego. Skarżący zarzucił organowi I instancji zaliczenie do dochodu składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł oraz stosowanie ustawy o dodatkach mieszkaniowych do osób bez dochodów, co jest sprzeczne z Konstytucją RP. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 3 ust. 1-3, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sprawie poddanej pod rozstrzygnięcie bezsporny jest fakt spełnienia przez A. Ż. kryteriów uprawniających go do nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego. Rozstrzygnięcie zagadnienia uznanie za dochód składek na ubezpieczenie zdrowotne, odprowadzanych za odwołującego się - jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, przez urząd pracy, do właściwego organu rentowego, pozostaje indyferentne dla sprawy. Przyjęcie koncepcji strony, iż wspomniane składki nie stanowią dochodu na gruncie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nie spowoduje bowiem zwiększenia wymiaru dodatku mieszkaniowego, o czym świadczy poniższa argumentacja. Miesięczne wydatki strony stanowi kwota [...] zł. Jako że lokal zajmowany przez stronę nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, należało naliczyć ryczałt według zasad określonych w § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych. Ryczałt ten wynosi [...] zł, a stanowi on równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na jednego członka gospodarstwa. Wobec tego miesięczne wydatki za zajmowany lokal wyniosły [...] zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi różnicę pomiędzy wydatkami faktycznie przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu ([...] zł), a 15 % miesięcznego dochodu rodziny, tj. w przypadku strony [...] zł (dochód z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne) x 15 % = [...] zł. Kwota wyliczona na podstawie w/w przepisu wynosi więc: [...] zł (wydatki) – [...] zł (udział rodziny) = [...] zł. Przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego należało również wziąć pod uwagę przepis art. 6 ust. 10 w/w ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie wysokość dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać 70 % kwoty faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, a zatem kwoty [...] zł. Wobec tego, nawet jeżeli przyjąć, że składka na ubezpieczenie zdrowotne nie stanowi dochodu skarżącego: [...] (wydatki) – [...] zł (udział rodziny, brak dochodów) = [...] zł, to nadal kwota dodatku mieszkaniowego nie będzie mogła przekroczyć 70 % kwoty faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny ([...] zł x 70 %), tj. kwoty [...] zł. Powyższe stwierdzenie dowodzi, że uwzględnienie stanowiska skarżącego nie spowodowałoby zwiększenia kwoty dodatku mieszkaniowego. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż do dochodu należy wliczać składki na ubezpieczenie zdrowotne, odprowadzane przez urzędy pracy za zarejestrowanych bezrobotnych bez prawa do zasiłku. Na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Katalog zwolnień wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ma charakter zamknięty. Wprawdzie składki na ubezpieczenie zdrowotne nie stanowią faktycznego przychodu tych osób, ale opłacane są z budżetu państwa i w świetle art. 3 ust. 3 w/w ustawy nie podlegają odliczeniu od dochodu (R. Sadowski, S. Szymański "Podręczny komentarz do ustawy o dodatkach mieszkaniowych wraz z przepisami wykonawczymi oraz wzorami decyzji i pism". Wiedza Prawnicza LEGES 2007, str. 30-31). Ponadto wymaga podkreślenia, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera własną definicję dochodu i nie odsyła w tymże zakresie do innych ustaw, w tym podatkowych. Ustosunkowując się do pozostałych argumentów zawartych w odwołaniu organ II instancji podkreślił, że dodatek mieszkaniowy ma na celu jedynie częściowe pokrycie z funduszy publicznych kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponosić osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Jego przyznanie stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów utrzymania zajmowanego przezeń mieszkania (uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 9 października 1997 r., III ZP 23/97, OSNAP 2/98 poz. 31). Co więcej, Konstytucja RP nie gwarantuje przejęcia przez Państwo wszystkich obciążeń związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych jej obywateli i pokrycia w całości wydatków z tym związanych. Pomoc Państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, zgodnie z art. 81 Konstytucji RP, realizowana jest w granicach określonych przez ustawę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2009 r., IV SA/Po 3/2009), w tym przypadku w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Wreszcie wymaga podkreślenia, że poczucie krzywdy nie stanowi kryterium dla przyznania wnioskowanego dodatku. Kryteria ustawowe, od spełnienia których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego, są bezwzględnie obowiązujące (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 stycznia 2010 r., II SA/Bk 454/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 maja 2008 r., IV SA/Gl 2/2008, LexPolonica nr 2004343), zaś Kolegium obowiązane jest działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). W kontekście tych uwag uznać należy, że organ administracji publicznej nie ma uprawnień, aby zważając na trudną sytuację wnioskodawcy zwiększyć wymiar przyznanego świadczenia. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. orzekło jak w sentencji decyzji. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. Ż. W uzasadnieniu skargi wskazał on, że organ II instancji nie wyjaśnił wątpliwości, czy ustawa o dodatkach mieszkaniowych stosowana wobec osób bez dochodów jest zgodna z Konstytucją, gdyż nie gwarantuje podstawowych potrzeb. Ponadto skarżący kwestionował zaliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne jako dochodu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego. W sprawie bezsporne było to, że skarżący spełnił wszystkie wymogi niezbędne do przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Niewątpliwie posiada on tytuł prawny do lokalu (jest jego najemcą), jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego (nie dysponuje miesięcznym dochodem wyższym od kwoty 1.236,01 zł), a powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest równa powierzchni normatywnej i wynosi ona [...] m2. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że nie był zasadny zarzut dotyczący niesłusznego zaliczenia do dochodu składki na ubezpieczenie zdrowotne, odprowadzanej przez urząd pracy. Słusznie organ odwołał się w tym zakresie do art. 3 ust 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym "Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.". Brzmienie tego przepisu jest jasne i wprost z niego wynika, co wlicza on, a czego nie wlicza do dochodu. Przepis ten nie wymienia jako świadczenia, którego nie wlicza się do dochodu, w/w składki na ubezpieczenie zdrowotne, co przesądza o tym, że stanowi ona dochód. Jest ona niewątpliwie przychodem skarżącego pomimo tego, że nie jest wypłacana do jego rąk, ale niewątpliwie dzięki jej opłaceniu przez urząd pracy skarżący oszczędza konkretną kwotę, którą musiałby wydatkować na opłacenie ubezpieczenia. Zgodzić trzeba się ze stanowiskiem organu, że kwestia zaliczenia w/w składki do dochodu skarżącego nie miała żadnego znaczenia dla ustalenia wysokości należnego mu dodatku. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Skoro wydatki ponoszone przez skarżącego na zajmowane przez niego mieszkanie wynosiły kwotę [...] zł, to nawet nie wliczając składki na ubezpieczenie zdrowotne do dochodu skarżącego, kwota dodatku będzie wynosiła kwotę [...] zł, stanowiącą 70 % z [...] zł. Ten sam efekt przyniesie zaliczenie składki w kwocie [...] zł do dochodu. Wówczas zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w myśl którego wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego -w gospodarstwie jednoosobowym, wysokość dodatku będzie identyczna ([...] zł [wydatki] – [...] zł [udział rodziny, tj. 15% z kwoty [...] zł] = [...] zł). W dalszym ciągu jednak z uwagi na treść art. 7 ust. 10 cyt. ustawy kwota dodatku nie może przekraczać 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, zatem kwoty [...] zł. Odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego wystąpienia przez sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy ustawa o dodatkach mieszkaniowych jest zgodna z Konstytucją RP, należy przede wszystkim zauważyć, że przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, o którym mowa w art. 193 Konstytucji RP, stanowi uprawnienie, a nie obowiązek sądu. Zaznaczyć należy, że o potrzebie skorzystania z możliwości wynikającej z art. 193 Konstytucji RP decydują rzeczywiste wątpliwości sądu co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a nie wątpliwości podnoszone przez strony (por. np. wyrok SN z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. II CSK 463/07, LEX nr 463366). Sąd nie miał takich wątpliwości co do zgodności przepisów cyt. ustawy (zwłaszcza jej art. 6 ust. 10) z Konstytucją. Zdaniem skarżącego obowiązkiem Państwa jest sfinansowanie wszystkich wydatków związanych z opłatami za mieszkanie. Zgodnie z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, a w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. Zgodnie z art. 81 Konstytucji, praw określonych w art. 75 można dochodzić tylko w granicach określonych przez ustawę. W przepisach art. 75 Konstytucji zawarte są bowiem tzw. normy programowe. Nie są one na gruncie powszechnie przyjętej doktryny normami o charakterze reguł, które nadawałyby się do bezpośredniego zastosowania i z których wynikałyby bezpośrednio prawa podmiotowe (T. Gizbert - Studnicki, A. Grabowski "Normy programowe w Konstytucji" [w:] J. Trzciński, "Charakter i struktura norm konstytucyjnych. Warszawa 1997 r.). Ustawa o dodatkach mieszkaniowych reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1) i jest jedną z ustaw konkretyzujących cele wskazane w art. 75 Konstytucji RP. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem wypłacanym z funduszy publicznych, przy czym przesłanki uzyskania prawa do dodatku związane są z sytuacją materialną osoby zajmującej lokal mieszkalny, służący zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych (art. 2, art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Konstytucyjna kategoria zabezpieczenia społecznego zawiera w sobie szereg instytucji prawa socjalnego - w szczególności: prawo pracy (w tym sferę pracy socjalnej), pomoc społeczną, zatrudnienie (organizację administracji i rynku pracy wraz ze świadczeniami na wypadek pozostawania bez pracy), ochronę prawa do mieszkania (L. Garlicki w: "Konstytucja RP. Komentarz" Wyd. Sejm. 2003 t. III s. 2 uw. 2, s. 4- 8 uw. 7-9 i akceptowane przez Komentatora orzecznictwo i piśmiennictwo; W. Muszalski "Prawo socjalne" PWN 1999 s. 12 i n.; I. Sierpowska "Prawo pomocy społecznej" Zakamycze 2006 s. 25-34). Do prawa zabezpieczenia społecznego należą w szczególności: ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej u.p.s.), ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (dalej u.z.s.), ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i szereg innych. Ustawy te tworzą system zabezpieczenia społecznego, realizujący w szczególności art. 65-66, art. 67-71, art. 74-76 i 81 Konstytucji RP. Założeniem tego systemu jest spójność i wzajemne uzupełnianie się instytucji zabezpieczenia społecznego. Co do zasady -chyba że ustawodawca wyraźnie postanowi inaczej - klient zabezpieczenia społecznego nie powinien na koszt podatnika otrzymywać kilku świadczeń z tego samego tytułu, na podstawie różnych ustaw z zakresu zabezpieczenia społecznego (przykładowo: art.1 ust. 3 u.z.s., art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, art. 6 pkt 3 i 4, i art. 8 ust. 3- 13 u.p.s., art. 3 pkt 1- 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych). Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania lokali mieszkalnych - nawet przez osoby ubogie. Dodatek mieszkaniowy ma na celu pokrycie z funduszy publicznych części kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponosić osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Jego przyznanie stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów utrzymania zajmowanego przezeń mieszkania (uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów SN z dnia 9.10. 1997 r., III ZP 23/97, OSNAP 2/98/31). Zakres udzielanej pomocy określa ustawa o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którą pomoc państwa ma charakter częściowy i nie pokrywa w całości wydatków na mieszkanie osoby uprawnionej do takiego dodatku. Konstytucja RP nie gwarantuje przejęcia przez Państwo wszystkich obciążeń związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych jej obywateli i pokrycia w całości wydatków z tym związanych. Pomoc Państwa, zgodnie z art. 81 Konstytucji RP, realizowana jest w granicach określonych przez ustawę. Brakującą część wydatków na mieszkanie skarżący może pokrywać ze środków uzyskiwanych np. z pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe brak jest podstaw do kwestionowania zgodności ustawy o dodatkach mieszkaniowych z Konstytucją. Skoro zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło