II SA/Bd 1428/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] listopada 2011r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 7 marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. S. na decyzję [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] listopada 2011r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. W dniu [...] marca 2012r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 marca 2012r., składając jednocześnie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na rzecz skarżącego adwokata. Jak wynika z treści formularza wniosku o przyrzynanie prawa pomocy, skarżący prowadzi wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe, osiągając łączny, comiesięczny dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Jako posiadany majątek skarżący zadeklarował dom o powierzchni [...]. Jednocześnie skarżący zadeklarował, że nie posiada innych nieruchomości, jak również oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jako ponoszone comiesięczne wydatki, skarżący wskazał czynsz w wysokości [...] zł, lekarstwa do siebie i żony w wysokości [...] zł, prąd, gaz i wodę w łącznej wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie skarżący wskazał na brak pozytywnego rozpatrzenia jego dotychczasowych wniosków o przyznanie świadczenia z tytułu represji oraz zły stan zdrowia swój i żony. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżący prowadzi wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe, przy czym dochód małżeństwa stanowi dochód ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie [...] zł. Jako konieczne, ponoszone comiesięcznie wydatki stałe w łącznej kwocie [...] zł (poza okresem zimowym). Skarżący nie wskazał przy tym żadnych szczególnych wydatków uszczuplających jego comiesięczny budżet, takich jak raty kredytu, pożyczki, czy inne zobowiązania, jak również innych szczególnych okoliczności uzasadniających prawo pomocy. Podkreślenia wymaga, że szczególnie wnosząc sprzeciw, skarżący miał szanse przekonać sąd, iż winien znaleźć się w gronie beneficjentów prawa pomocy, w sprzeciwie jednak nie zawarte zostały żadne informacje istotne z punktu widzenia prawa pomocy. Trudne warunki, w jakich przyszło żyć skarżącemu i jego małżonce w okresie II wojny światowej, pozostać muszą bez wpływu na ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem jak już zostało powiedziane na wstępie – rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżący bowiem otrzymuje stałe świadczenie emerytalne, podobnie jak jego małżonka. Jak wynika z porównania wysokości tych świadczeń oraz wskazanych przez skarżącego comiesięcznych wydatków – po ich opłaceniu skarżącemu pozostają jeszcze środki pieniężne umożliwiające opłacenie kosztów toczącego się postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.