II SA/Bd 1429/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie dokonania w prawie jazdy wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowych 1. uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ja decyzję S. A. z dnia [...] września 2010r nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 1429/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta A., po rozpatrzeniu wniosku G. D., powołując się na przepisy art. 97a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 7 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.) oraz art. 39 f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), orzekł o dokonaniu w prawie jazdy wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowej w kategoriach D, D+E oraz o odmowie potwierdzenia kwalifikacji zawodowej w kategoriach C, C+E. W odwołaniu od powyższej decyzji G. D. podniósł, że odbył wymagane przepisami szkolenie okresowe w zakresie bloku programowego dot. kategorii D1, D1+E, D i D+E i przedłożył na tę okoliczność wydane przez właściwy ośrodek szkolenia świadectwo kwalifikacji zawodowej, zaś zgodnie z art. 39 d ust. 6 ustawy o transporcie drogowym kierowca wykonujący przewóz drogowy różnymi pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej dwóch kategorii, o których mowa w ust. 4, może ukończyć szkolenie okresowe z zakresu jednego bloku, w związku z czym odmowę wpisu w zakresie posiadania kwalifikacji w kat. C, C+E uważa za nieuzasadnioną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania wydało w dniu [..] decyzją sygn. [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty A. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że zgodnie z art. 97a ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym wpis potwierdzający posiadanie kwalifikacji zawodowej dokonywany jest na pisemny wniosek kierowcy na podstawie m.in. przedstawionego świadectwa potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego i następuje to w formie wymiany prawa jazdy. Wprawdzie zgodnie z art. 39d ust. 6 ustawy o transporcie drogowym kierowca wykonujący przewóz drogowy różnymi pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej dwóch kategorii o których mowa w art. 4 (to jest C1, C1+E, C i C+E oraz D1, D1+E, D, D+E) może ukończyć szkolenie okresowe w zakresie jednego bloku programowego, jednocześnie jednak ustawa ta w art. 39 f ust. 2 stanowi, że zasady dokonywania wpisu, o którym mowa w ust. 1 (w tym wpisu potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego) określają przepisy Prawa o ruchu drogowym, a więc także art. 97a tegoż Prawa wymagający świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego. Ponadto zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 11 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami z dnia 21 stycznia 2004 r. wpis potwierdzający odbycie szkolenia okresowego w postaci kodu "95" i daty jego ważności dokonywany jest we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy kategorii prawa jazdy, której dotyczy aktualnie świadectwo kwalifikacji zawodowej. Odwołujący się natomiast do wniosku nie załączył aktualnego świadectwa kwalifikacji zawodowej, na podstawie którego dokonywany jest wpis potwierdzający ukończenie szkolenia okresowego w zakresie dotyczącym kategorii C, C+E, lecz tylko świadectwo kwalifikacji potwierdzające ukończenie z wynikiem pozytywnym szkolenia w zakresie bloku programowego kategorii D1, D1 +E, D, D+E. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. G. D. zarzucił orzekającym w sprawie organom nadinterpretację art. 97a ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, regulującego kwestię dokonywania w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego. Według skarżącego skoro art. 39 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym dopuszcza ukończenie szkolenia okresowego w jednym bloku programowym, to nie miał obowiązku przedłożenia świadectwa dot. odbytego szkolenia okresowego w drugim bloku programowym, by uzyskać wnioskowany wpis odnośnie kategorii C, C+E. Skarżący podkreślił również, że jego stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury zajętym w piśmie z dnia 8 czerwca 2010 r. skierowanym do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego, którego kserokopię załączył do skargi. Powołał się także na okoliczność dokonywania przez inne organy komunikacji wpisów uwzględniających treść art. 39d ust. 6 ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto wywodząc, że w załączonym do skargi piśmie Ministra Infrastruktury znajdują się ogólnikowe stwierdzenia, nie poparte analizą przepisów prawnych, w tym art. 97 a ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 7 ust. 2 pkt 11 lit. a, rozporządzenia wykonawczego Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Powołany w podstawie prawnej decyzji organów obydwu instancji przepis art. 97a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) w ust. 1 stanowi, że organy, o których mowa w art. 97 ust.1 i 3, dokonują w prawie jazdy wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Z kolei zgodnie z ust. 2 cyt. artykułu wpis dokonywany jest na pisemny wniosek kierowany na podstawie przedłożonych kopii: 1) świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej albo świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego, 2) orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań lekarskich do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, 3) orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, o których mowa w przepisach ustawy wymienionej w ust. 1. Stosownie zaś do ust. 3 art. 97a wpis dokonywany jest w formie wymiany prawa jazdy, przy czym prawo jazdy w zakresie kategorii, której dotyczy wpis, wydaje się na okres 5 lat, liczony od daty wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia, o którym mowa w art. 39j ust. 4 lub art. 39k ust. 3 tej ustawy. Ze względu na to, że z art. 97a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wyraźnie wynika, iż dokonywany w prawie jazdy wpis stanowi jedynie potwierdzenie uzyskania kwalifikacji wstępnej lub ukończenia szkolenia okresowego, a ustęp 2 określa tylko, że warunkiem uzyskania wpisu jest złożenie wniosku wraz z odpowiednimi załącznikami, zaś jednocześnie ust. 1 zawiera odesłanie w zakresie uzyskania kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego do przepisów ustawy o transporcie drogowym (podobnie jak ust. 3 w zakresie świadectwa kwalifikacji zawodowej), w ocenie Sądu, materialnoprawne przesłanki w tymże zakresie określa ta właśnie ustawa w rozdziale 7a zatytułowanym "Kierowcy wykonujący przewóz drogowy" a nie Prawo o ruchu drogowym. W zamieszczonym w powyższym rozdziale ustawy o transporcie drogowym art. 39 b ust. 2 statuuje się, że kierowca obowiązany jest uzyskać kwalifikację, odpowiednio do pojazdu samochodowego, którym zamierza wykonywać przewóz drogowy w zakresie bloków programowych określonych odpowiednio do kategorii prawa jazdy, tj: 1) C1, C1 +E, C i C+E, 2) D1, D1 +E, D i D+E. Identyczne bloki programowe wymienia się w art. 39d ust. 4 w odniesieniu do prowadzonego szkolenia w ośrodku szkolenia okresowego. Jak z tego wynika ustawa z dnia 6 września 2001 r. zawiera oddzielne regulacje dotyczące uzyskania przez kierowcę kwalifikacji i potwierdzenia kwalifikacji w drodze odbytego szkolenia okresowego. Jakkolwiek w art. 39d ust. 4 ustawy, o transporcie drogowym przewidziano dwa odrębne bloki programowe dla kategorii prawa jazdy C1, C1 +E, C i C+E oraz dla kategorii prawa jazdy D1, D1+E, D1 D+E, to jednak w ust. 6 tego artykułu wprowadzono możliwość ukończenia szkolenia okresowego z zakresu jednego bloku programowego przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy różnymi pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej dwóch kategorii, o których mowa w ust. 4. Oznacza to, że z mocy art. 39d ust. 6 ustawy ukończenie szkolenia okresowego z zakresu jednego z bloków programowych wymienionych w ust. 4 art. 39d jest równoznaczne z odbyciem szkolenia z zakresu obydwu bloków programowych obejmujących wszystkie posiadane przez kierowcę kategorie prawa jazdy, spełniając tym samym wymóg dotyczący posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej dla wszystkich kategorii prawa jazdy (vide też wyroki WSA w Bydgoszczy sygn. II SA/Bd 947/10 i II SA/Bd 1251/10- dostępne w internecie). Podkreślić należy, że omawiana regulacja nie dotyczy kierowcy starającego się o uzyskanie kwalifikacji zawodowej (a nie potwierdzenie szkolenia okresowego), bowiem stosowanie do art. 39b2 ustawy o transporcie drogowym kierowca, który uzyskał kwalifikację w zakresie określonego bloku programowego, o którym mowa w art. 39b ust. 2 i zamierza wykonywać przewozy innymi pojazdami samochodowymi niż te, dla których wymagane jest prawo jazdy odpowiadające zakresowi uzyskanej kwalifikacji, obowiązany jest odbyć odpowiednią kwalifikację uzupełniającą lub kwalifikację uzupełniającą przyśpieszoną. W powyższym wypadku zatem ustawodawca wprowadza wymóg uzyskania przez kierowcę kwalifikacji ściśle w zakresie tego bloku programowego, który opowiada określonej kategorii prawa jazdy. Przedstawionej wyżej interpretacji art. 39 d ust. 6 ustawy o transporcie drogowym nie podważa w żadnej mierze zdaniem Sądu, powoływany w zaskarżonej decyzji art. 39f ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym zasady dokonywania wpisu do polskiego krajowego prawa jazdy określają przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten bowiem, jak wskazuje jego treść, reguluje zasady wpisu a nie zasady uzyskania kwalifikacji zawodowej - odbycia i zaliczenia szkolenia okresowego, będących podstawą wpisu. Nie można się również zgodzić, że powyższemu rozumieniu art. 39 d ust. 6 ustawy przeczy treść § 7 ust. 2 pkt 11 lit. d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.), w myśl którego wpis potwierdzający odbycie szkolenia okresowego i daty jego ważności dokonywany jest we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy kategorii prawa jazdy, której dotyczy aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej. Uznanie za trafną tego rodzaju argumentacji SKO oznaczałoby naruszenie wynikającej w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP zasady hierarchii źródeł prawa, według której pierwszeństwo przed rozporządzeniem przyznać należy ustawie. Tak więc rozporządzenie jako akt podustawowy, wykonawczy musi być interpretowane w zgodzie z ustawą zawierającą przepis kompetencyjny upoważniający do jego wydania, jak również innymi ustawami regulującymi kwestie wchodzące w zakres rozpatrywanej sprawy, której rozporządzenie dotyczy. Nadto reguła, iż rozporządzenie jest wydawane na podstawie i w celu wykonania ustawy powoduje nie tylko, że w drodze delegacji ustawowej nie można przyznać uprawnienia do wkroczenia w tym akcie w materię zastrzeżoną dla regulacji ustawowej lub unormowaną już w ustawie, lecz również, że wydając rozporządzenie naczelny organ administracji nie może wykraczać poza udzielone mu ustawą upoważnienie. Mając na uwadze, że stanowiący podstawę wydania rozporządzenia Ministra Infrastruktury art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nakazuje określenie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z wydawaniem dokumentów, cofaniem i przywracaniem uprawnień do kierowania oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach (uwzględniając konieczność prawidłowego zabezpieczenia praw jazdy przed podrobieniem, przerobieniem lub kradzieżą), stwierdzić należy, nie mieści się w tej delegacji uprawnienie do określenia w wymienionym rozporządzeniu materialnoprawnych przesłanek do dokonywania w prawie jazdy określonego wpisu. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący jest kierowcą zawodowym posiadającym prawo jazdy kat. B, C, D, CE, DE oraz że odbył szkolenie okresowe w zakresie bloku programowego dla kategorii D1, D1 +E, D i D+E otrzymując stosowane świadectwo kwalifikacji zawodowej, a więc spełnił określone w art. 39d ust. 6 ustawy o transporcie drogowym przesłanki do uzyskania wnioskowanego wpisu potwierdzającego, odbycie także szkolenia wymaganego dla kategorii prawa jazdy C i C+E, to jest odpowiadającego również drugiemu blokowi programowemu, o którym mowa w art. 39d ust. 4 pkt 1 ustawy. Uznając, że przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy organy obydwu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu wypływającym na jej wynik, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270), uwzględniając skargę, orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 wymienionej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, zaś o kosztach orzeczono na mocy jej art. 200.