II SA/Bd 1430/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) w A. na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej powoływana jako K.p.a.) w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r. poz. 278 z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 897) oraz art. 13 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 z późn. zm.) - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które P. K. ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z cyt. wyżej przepisami, wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 składa się w terminie od 15 marca do 15 czerwca i termin ten nie podlega przywróceniu. Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 [...].10.2018 r., co stanowi przekroczenie terminu na składanie wniosków o 138 dni kalendarzowych. Stosownie do art. 13 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia. Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do kategorii innych uzasadnionych przyczyn wskazujących na konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania należy zaliczyć upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. K. W jego uzasadnieniu wskazał, że pojechał złożyć wniosek o dofinansowanie do Biura Powiatowego ARiMR w A. Po dokonaniu przez pracownika zmian w załączniku otrzymał informację, że wniosek został zatwierdzony i wysłany, a urzędniczka kazała potwierdzenie wydrukować w domu, czego jednak nie uczynił, ale do tej pory korzystał z pomocy ODR przy wypełnianiu wniosków i też nie zawsze otrzymywał potwierdzenia i było wszystko zrobione poprawnie. Do [...].10.2018 r. był przekonany, że wniosek dotarł tam, gdzie powinien. Nikt z biura ARiMR nie poinformował w terminie, że coś ze złożonym wnioskiem jest nie tak. W dniu [...].10.2018 r. dowiedział się od pracownika Biura ARiMR, że wniosku nie ma w systemie - okazało się, że został zapisany w folderze roboczym i nikt go nie wysłał. Mając na uwadze, że był to pierwszy rok składania wniosków elektronicznie, gdzie błędy mogły wystąpić zarówno ze strony biura jak i rolników, wniósł o uwzględnienie zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...].10.2018 r. za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus do Biura Powiatowego ARiMR w A. wpłynął wniosek P. K. o przyznanie płatności na rok 2018, co stanowi przekroczenie ostatecznego terminu na składanie wniosków, który upłynął [...].07.2018 r. Uchybienie materialnoprawnemu terminowi stanowi jedną z uzasadnionych przyczyn, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., stanowiącą podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ dodał, że sposób załatwienia sprawy wniosku o przyznanie płatności nie był i nie jest pozostawiony uznaniu organów ARiMR. Obowiązujące przepisy w sposób jednoznaczny określają, kiedy wniosek o przyznanie płatności jest niedopuszczalny, a tym samym kiedy niemożliwym jest prowadzenie postępowania merytorycznego zmierzającego do wydania decyzji administracyjnej. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy organ II instancji uznał, że brak jest podstaw i możliwości prawnych do uwzględnienia zażalenia strony. Skargę na powyższe postanowienie złożył P. K. W jej uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zawarte w zażaleniu wskazując, że [...].04.2018 r. pojechał do Biura ARiMR w A., by pracownik Biura pomógł mu wysłać elektronicznie wniosek wraz z załącznikami o przyznanie płatności na 2018 r. Bał się wypełnić wniosek samemu, gdyż po raz pierwszy wnioski wysyłane były pocztą elektroniczną. Pracownica Biura pomogła mu wypełnić wniosek, po czym stwierdziła, że jest wszystko dobrze i wniosek jest wysłany. Dodała, aby wydrukował w domu tylko potwierdzenie, bo nie było w biurze drukarek. Skarżący nie uczynił tego jednak z uwagi na to, że nie posiada drukarki. Później okazało się, że wniosek pozostał w folderze roboczym i nie został wysłany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga była zasadna. Organy w sposób przedwczesny, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, uznały, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku. Mając na uwadze twierdzenia strony w toku postępowania (w szczególności zawarte w zażaleniu) organy (a w szczególności organ II instancji) nie poczyniły ustaleń związanych z okolicznościami wizyty skarżącego w siedzibie BP ARiMR w A. w dniu [...].04.2018 r. Skarżący konsekwentnie twierdził, że to wówczas został złożony wniosek. Skoro wnioski mogły być składane w formie elektronicznej, a skarżący przy pomocy pracownika ARiMR taki wniosek wypełnił i złożył (tak wynika z jego twierdzeń, do których organy w ogóle się nie odniosły), należało rozważyć, czy za datę jego złożenia nie powinna być przyjęty [...].04.2018 r. Podkreślenia wymaga, że organ przyznał, iż wniosek skarżącego znajdował się w folderze roboczym. Organy nie wyjaśniły tej okoliczności, przy czym wskazać trzeba, że skarżący nie może być obciążany ewentualnymi błędami pracowników ARiMR związanymi z nienadaniem jego wnioskowi prawidłowego biegu. Okoliczności te jednak winny zostać wyjaśnione przez organy i w tym celu może okazać się konieczne przesłuchanie pracownicy ARiMR obsługującej skarżącego i ewentualnie samego skarżącego lub jego żony, która, jak wynika z zażalenia i skargi, była obecna podczas jego wizyty w siedzibie organu. Wskazać dodatkowo trzeba, że już sam fakt wypełnienia wniosku i jego umieszczenie w systemie obsługiwanym przez organ co do zasady winno być uznane za skuteczne złożenie wniosku. Okoliczność, czy urzędnik nadał mu dalszy bieg, czy wskutek ewentualnego przeoczenia pozostawił w nieprawidłowym folderze (w tym przypadku w folderze roboczym), nie może obciążać skarżącego. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu. W szczególności organ wyjaśni, jaki był przebieg wizyty skarżącego w jego siedzibie dnia [...].04.2018 r., jakie pouczenia otrzymał od urzędniczki i po dokonaniu tych ustaleń ustali, czy wniosek skarżącego został złożony w terminie, uwzględniając i przytaczając konkretne przepisy regulujące postępowanie w sprawie składania wniosków o dopłaty, o które ubiegał się skarżący. W tym zakresie organy w żaden sposób nie wskazały na mające zastosowanie w sprawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2017 r. w sprawie składania wniosków za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 525) uniemożliwiając tym samym skarżącemu odniesienie się do jego przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także art. 8 § 1 K.p.a., a organ II instancji dodatkowo naruszył art. 107 § 3 K.p.a. nie ustosunkowując się do zarzutów zawartych w zażaleniu skarżącego od postanowienia organu I instancji. W związku z tym w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) orzeczono jak w sentencji.