II SA/Bd 1436/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. i K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanowił: 1. zwolnić od wpisu sądowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 9 lutego 2015 r. (uzupełniony 13 kwietnia 2015 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową. Prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe. Roczny łączny dochód wynosi [...] zł netto z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha. Jako majątek wnioskodawcy wskazali dom. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto podali, że w miesiącu marcu oraz kwietniu br. otrzymali zasiłek. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący uzyskują niewielki dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, który przeznaczają na bieżące utrzymanie, a więc nie mieliby z czego pokryć pełnych kosztów postępowania. Zatem za wystarczające należy uznać na obecnym etapie postępowania sądowego zwolnienie strony skarżącej od wpisu sądowego. Jednocześnie zwolnienie strony skarżącej od wpisu sądowego pozwoli jej kontynuować postępowanie sądowoadministracyjne, gdyż strona nie mając wystarczających środków na ich pokrycie zostałaby pozbawiona prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że wnioskodawcy wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinni wykazać, że nie posiadają jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskują dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełniają wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane, chociaż nie zostało przez nią wprost podane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono zwolnić stronę skarżącą od wpisu sądowego oraz oddalić wniosek w pozostałym zakresie.