II SA/Bd 145/25

WyrokWSA w Bydgoszczy2026-01-27

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Grzegorz Saniewski, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest stosowanie komunalnych osadów ściekowych do rekultywacji składowiska odpadów, a jeśli tak, to jakie przepisy (w tym dotyczące dawek i badań gruntów) mają zastosowanie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że do rekultywacji składowiska odpadów z wykorzystaniem komunalnych osadów ściekowych mają zastosowanie przepisy zarówno rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów, jak i rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych. Oznacza to, że należy przestrzegać zarówno wymogów jakościowych osadów, jak i dopuszczalnych dawek ich stosowania oraz przeprowadzać badania gruntów. Zarzuty skargi dotyczące błędnego zastosowania przepisów przez organ zostały uznane za bezzasadne.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Starosty zezwalającą na przetwarzanie odpadów, w tym komunalnych osadów ściekowych, do rekultywacji składowiska. Skarżąca kwestionowała zastosowanie przez organ przepisów dotyczących dopuszczalnych dawek osadów oraz konieczności badania gruntów, argumentując, że przepisy te nie mają zastosowania w przypadku rekultywacji składowiska. Domagała się uchylenia decyzji w części dotyczącej tych kwestii. Organ administracji, po otrzymaniu skargi, sporządził uzasadnienie decyzji, opierając swoje stanowisko na wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą [...] na decyzję Starosty z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na przetwarzanie odpadów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2024 r. nr [...] Starosta na podstawie art. 41 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2, ust. 6a, art. 41a ust. 1, ust. 2, ust. 8 pkt 2, art. 42 ust. 2, ust. 3a, ust. 3d, ust. 4a, art. 43 ust. 2, art. 48a ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1902) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 19 marca 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. z 2021 r. poz. 673) oraz rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1277), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej kpa), a także rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10) po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez G. G. R. sp. z o.o. we W. (dalej: Skarżąca, Spółka) zezwolił na prowadzenie przetwarzania odpadów przez Spółkę o szczegółowo określonych parametrach, przy czym maksymalna masa odpadów i/lub materiałów wykorzystywanych do wykonania warstwy wyrównującej i odgazowującej w procesie rekultywacji w ciągu roku wyniesie łącznie (maksymalnie) 2 206,0 Mg, a maksymalna masa odpadów i/lub materiałów wykorzystywanych do wykonania warstwy biologicznej w procesie rekultywacji w ciągu roku wyniesie łącznie (maksymalnie) 19 860,00 Mg. Zakres przedsięwzięcia obejmować będzie głównie prace ziemne i przetwarzanie odpadów w ilości łącznie (maksymalnie) do 22 066,00 Mg w trakcie całego procesu rekultywacji. Ilość ta jest jednocześnie maksymalną roczną ilością odpadów, które będą mogły być wykorzystywane w ramach wykonywania warstw. Miejscem prowadzenia przetwarzania odpadów będzie teren kwatery nr II składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. M. , gmina P. - działka o nr ewid.[...] i 8 (obręb Luszkówko) oraz działka o nr ewid.[...] - wcześniej 143/4 (obręb M.). W pkt IV decyzji określono dopuszczone metody przetwarzania odpadów, opis procesu technologicznego z podaniem rocznej mocy przerobowej instalacji lub urządzenia. Odpady będą zastosowane do wykonania rekultywacji technicznej. Techniczny sposób rekultywacji obejmować będzie m.in.: - usunięcie samoistnej sukcesji roślinnej z wierzchniej kwatery; - uformowanie właściwej bryły składowiska; - wykonanie warstwy wyrównującej o miąższości do 0,1 m na powierzchni przeznaczonej do rekultywacji; - wykonanie warstwy odgazowującej o miąższości do 0,1 m na powierzchni przeznaczonej do rekultywacji; - wykonanie warstwy uszczelniającej o miąższości do 0,2 m na powierzchni przeznaczonej do rekultywacji; - wykonanie warstwy urodzajnej (biologicznej) o miąższości do 2,0 m na całej powierzchni wierzchowiny kwatery oraz 0,4 m na jej skarpach; - przegląd i modernizacja studni odgazowujących. Zakres przedsięwzięcia obejmuje przetwarzanie odpadów do 22 066,00 Mg/rok, w tym do wykonania warstwy wyrównującej i odgazowującej do 2 206,00 Mg/rok, a do wykonania warstwy urodzajnej (biologicznej) 19 860,00 M/rok. Odpady będą przetwarzane w celu wykonania warstwy wyrównującej i odgazowującej. W pkt V decyzji określającym dodatkowe warunki przetwarzania odpadów, jeżeli wymaga tego rodzaj odpadów, w szczególności niebezpiecznych, lub potrzeba zachowania wymagań ochrony życia, zdrowia ludzi lub środowiska, wskazano, że odpady mogą być stosowane tylko przy spełnieniu następujących warunków: - tiret 4: dopuszczalne dawki komunalnych osadów ściekowych, które mogą być stosowane w ciągu roku na jednostkę powierzchni gruntu, pod warunkiem przestrzegania dopuszczalnej zawartości metali ciężkich w komunalnych osadach ściekowych określonej w załączniku nr 1 do rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów, nie mogą przekraczać do rekultywacji terenów na cele nierolne oraz przy dostosowywaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu, do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz - 15 Mg s.m. / ha / rok. - tiret 6: warunkiem stosowania komunalnych osadów ściekowych jest wykonywanie przez ich wytwórcę badań, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, w tym pobieranie próbek, w laboratoriach, o których mowa w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54 t.j. ze zm.). Starosta wskazał, że zgodnie z art. 107 § 4 kpa odstępuje się od uzasadnienia decyzji, gdyż w całości uwzględnia ona żądanie strony. Skargę na ww. decyzję złożyła Spółka, zaskarżając ją w części, tj. w pkt V tiret 4 i 6 co do zastosowania § 6 rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 107 § 4 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odstąpienie od uzasadnienia zaskarżonej decyzji, mimo że nie uwzględniała ona w całości żądania strony, ponieważ w punkcie V tiret 4 i 6 organ wydał rozstrzygnięcie przekraczające żądanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 107 § 1 pkt 7 i 9 w zw. z art. 9 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne pouczenie, że od decyzji, w której organ odstąpił od sporządzenia uzasadnienia, stronie przysługuje odwołanie w terminie 14 dni, a nie skarga w terminie 30 dni, naruszając tym samym zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ich uprawnienia w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy prawidłowa treść pouczenia powinna wskazywać, że środkiem zaskarżenia właściwym dla decyzji, w których odstąpiono od sporządzenia uzasadnienia jest skarga do sądu administracyjnego, a nie odwołanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w związku z błędnym pouczeniem Skarżąca wniosła od decyzji odwołanie, którego niedopuszczalność stwierdziło Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r., znak: [...]; 3) art. 8 § 2 kpa – organ, odstępując bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki stosowania przepisów omówionych w niniejszym piśmie, w szczególności praktyki polegającej na stosowaniu w tego typu sprawach przepisów rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych jedynie w części - praktyki potwierdzonej stanowiskiem Ministerstwa Środowiska, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania przez rozstrzygnięcia przekraczającego żądanie strony; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 4) art. 96 ustawy o odpadach poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, co doprowadziło do uznania przez organ, że wykorzystywanie przez stronę komunalnych osadów ściekowych (w tym w zakresie dawek osadów) powinno odbywać się na podstawie tego przepisu oraz na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna doprowadzić do wniosku, że w niniejszej sprawie znajdują wyłącznie zastosowanie (w ograniczonym zakresie) przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 96 ust. 13 ustawy o odpadach; 5) § 6 rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku wykorzystywania komunalnych osadów ściekowych do rekultywacji składowiska konieczne jest badanie gruntów, zgodnie z § 6 cyt. rozporządzenia, podczas gdy prawidłowym działaniem organu byłoby przyjęcie, że w przypadku stosowania komunalnych osadów ściekowych do rekultywacji składowiska przepisy rozporządzenia stosuje się wyłącznie w zakresie, w jakim reguluje ono wymogi jakościowe komunalnych osadów ściekowych, a pozostałe wymogi, w tym wymóg badania gruntów, nie znajduje zastosowania; 6) pkt 3) kolumny 3 w części Odpady, które mogą być stosowane do wykonywania rekultywacji przez wykonanie okrywy rekultywacyjnej (biologicznej) załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie składowisk odpadów poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wobec komunalnych osadów ściekowych wykorzystywanych do wykonywania okrywy rekultywacyjnej odpowiednio i w pełnym zakresie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, co doprowadziło organ m.in. do określenia w zaskarżonej decyzji dopuszczalnych dawek osadów komunalnych, podczas gdy literalna wykładnia tego punktu powinna doprowadzić do wniosku, że komunalne osady ściekowe wykorzystywane do wykonywania okrywy rekultywacyjnej nie mogą przekraczać wyłącznie warunków dotyczących jakości wskazanej w rozporządzeniu w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, ale już nie ilości. Mając na względzie powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części oraz o umorzenie postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu Skargi Spółka wskazała, że w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 96 ustawy o odpadach. Przepis ten reguluje zasady odzysku komunalnych osadów ściekowych polegającego na ich stosowaniu. W ust. 1 tego przepisu określono zakres przedmiotowy jego zastosowania, wskazując, że z zastosowaniem przepisów określonych w art. 96 cyt. ustawy wykonuje się odzysk polegający na stosowaniu komunalnych osadów ściekowych m.in. do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne (ust. 1 pkt 1). Zastosowanie art. 96 ustawy o odpadach możliwe jest zatem wyłącznie wtedy, kiedy mamy do czynienia ze "stosowaniem komunalnych osadów ściekowych" w zakresie określonym w ust. 1 tego przepisu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 28 ustawy o odpadach, stosowanie komunalnych osadów ściekowych polega na rozprowadzaniu komunalnych osadów ściekowych na powierzchni ziemi lub wprowadzeniu ich do gleby. W niniejszej sprawie komunalne osady ściekowe wykorzystywane są do budowy składowiska odpadów, w tym przypadku budowy jego okrywy rekultywacyjnej (biologicznej) zgodnie z § 16 ust. 8 rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów. Składowisko odpadów stanowi instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że wykorzystywanie komunalnych osadów ściekowych przez Skarżącą stanowi stosowanie komunalnych osadów ściekowych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 28 ustawy o odpadach. Spółka podkreśliła, że nie dotyczy jej obowiązek stosowania komunalnych osadów ściekowych w odpowiednich, ograniczonych dawkach wynikających z treści § 3 ust. 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Brak uzasadnienia dla stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych w zakresie określonym przez organ wynika również wprost z treści rozporządzenia o składowiskach odpadów. Zgodnie z zapisem z kolumny 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia (pkt 3) "komunalne osady ściekowe wykorzystywane do wykonywania okrywy rekultywacyjnej nie mogą przekraczać warunków dotyczących jakości, w tym zawartości: metali ciężkich, substancji organicznej, azotu ogólnego, fosforu ogólnego, wapnia i magnezu, obecności bakterii chorobotwórczych z rodzaju Salmonella, łącznej liczby żywych jaj pasożytów jelitowych. Ascaris sp., Trichuris sp., Toxocara sp. oraz wartości pH dla komunalnych osadów ściekowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 96 ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, z późn. zm.) dla komunalnych osadów ściekowych stosowanych przy dostosowywaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Zapis ten odsyła wprawdzie do rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, ale odesłanie jest wyraźnie określone i ograniczone do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących warunków dotyczących jakości komunalnych osadów ściekowych. Rozporządzenie w sprawie składowisk odpadów nie odsyła natomiast do sposobu stosowania osadów na powierzchni ziemi, warunków, jakie muszą spełniać gleby oraz innych warunków, które nie odnoszą się do jakości komunalnych osadów ściekowych. Dobierając dawkę, należy zatem kierować się rozporządzeniem w sprawie składowisk, a nie tak jak chce organ - rozporządzeniem w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych. Nie ulega wątpliwości, że warunki dotyczące jakości komunalnych osadów ściekowych do rekultywacji składowisk powinny być zgodne z rozporządzeniem w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, ale nie ma podstaw dla twierdzenia, że również warunki, jakie muszą spełniać gleby, znajdują zastosowanie. Wykładnia literalna wskazanego zapisu rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów nie pozostawia wątpliwości co do tego, że: - w niniejszej sprawie zastosowanie mają wyłącznie przepisy wydane na podstawie art. 96 ustawy o odpadach (nie zaś sam przepis art. 96), tj. rozporządzenie w sprawie komunalnych osadów ściekowych; - przepisy rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych mają w niniejszej sprawie zastosowanie wyłącznie w zakresie, w jakim określają warunki dla komunalnych osadów ściekowych (a więc nie np. dla gruntów). Niezależnie od braku uzasadnienia dla zastosowania rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych w określonym przez organ zakresie, należy zaznaczyć, odnosząc się jeszcze do wymogu badania gruntu zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych (tiret 6 punktu V zaskarżonej decyzji), że takie badanie jest również technicznie niemożliwe z uwagi na budowę składowiska odpadów. Badanie gruntu doprowadziłoby do naruszenia struktury składowiska (abstrahując od tego, że dotarcie do najniższych warstw składowiska, w momencie, w którym tworzona będzie już najwyższa warstwa, będzie bardzo trudnym procesem) i w efekcie mogłoby spowodować negatywne konsekwencje dla środowiska. Poprawność stanowiska Skarżącej potwierdzają liczne stanowiska Ministerstwa Środowiska, w tym stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. Dodatkowo Spółka dysponuje decyzją Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] grudnia 2020 r., gdzie potwierdzone zostały jej twierdzenia co do stosowania rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych w ograniczonym zakresie. W kontekście powyższego należy wskazać, że organ naruszył także art. 8 § 2 kpa, odstępując bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki stosowania przepisów omówionych w niniejszym piśmie, w szczególności praktyki polegającej na stosowaniu w tego typu sprawach przepisów rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych jedynie w części - praktyki, która wynika m.in. z decyzji Ministra Klimatu i Środowiska oraz potwierdzonej stanowiskiem Ministerstwa Środowiska. Wobec tego uzasadnione jest stanowisko, że organ niesłusznie przyjął, że w pełni uwzględnił żądanie Spółki, podczas gdy w istocie orzekł co do kwestii, o które nie wnioskowała. Niezasadne było więc zastosowanie instytucji odstąpienia od uzasadnienia decyzji na podstawie art. 107 § 4 kpa, co z kolei doprowadziło do pozbawienia Skarżącej możliwości weryfikacji decyzji w administracyjnym toku instancji. Nie powinno również ulegać wątpliwości, że doszło do naruszenia art. 107 § 1 pkt 7 i 9 kpa. Pismem z dnia [...].03.2025 r. Starosta, stosownie do treści art. 54 § 2a ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej ppsa), wyjaśnił m.in., że swoje stanowisko oparł na wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie II SA/Go 85/23. Uznał, że Spółki dotyczy obowiązek stosowania komunalnych osadów ściekowych w odpowiednich ograniczonych dawkach wynikających z treści § 3 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych. W myśl tego przepisu, dopuszczalne dawki komunalnych osadów ściekowych nie mogą przekraczać do rekultywacji terenów na cele nierolnicze 15 Mg s.m./ha/rok. Po pierwsze, treść cytowanych przepisów wskazuje, że dopuszczalne dawki komunalnych osadów ściekowych dotyczą osadów używanych przy rekultywacji terenów, a teren składowiska jest objęty procesem rekultywacji. Ponadto w przedmiotowej decyzji w pkt V wskazano, że komunalne osady ściekowe wykorzystywane do wykonywania okrywy rekultywacyjnej nie mogą przekraczać warunków dla komunalnych osadów ściekowych określonych w przepisach wydawanych na podstawie art. 96 ustawy o odpadach dla stosowania komunalnych osadów ściekowych przy dostosowaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepisami określającymi warunki dla komunalnych osadów ściekowych wydanymi na podstawie art. 96 ustawy o odpadach jest ww. rozporządzenie w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, które określa warunki dotyczące zarówno jakości, jak i ilości (dawkowania) tych osadów. Przepis stanowiący delegację ustawową do wydania ww. rozporządzenia stanowi, że minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki stosowania komunalnych osadów ściekowych, w tym dawki tych osadów, które można stosować na gruntach, a także zakres, częstotliwość i metody referencyjne badań komunalnych osadów ściekowych i gruntów, na których osady te mają być stosowane, kierując się zasadami ochrony środowiska oraz ochrony gruntów rolnych. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Starosty brak podstaw do wybiórczego przyjęcia, że na składowisku nie mają zastosowania ograniczenia w zakresie dawkowania tych osadów, a tylko co do ich jakości. W decyzji wskazano na konieczność zachowania warunków (nie zawężając tego tylko do warunków odnoszących się do jakości), określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 96 ustawy o odpadach, a te przepisy obejmują nie tylko warunki jakościowe, ale i dawki tych osadów. Tym bardziej, że w rozporządzeniu w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych wprost mowa o dawkowaniu w odniesieniu do terenów rekultywowanych, a w przedmiotowej sprawie teren podlega właśnie rekultywacji. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 28 ustawy o odpadach przez "stosowanie komunalnych osadów ściekowych" rozumie się rozprowadzanie komunalnych osadów ściekowych na powierzchni ziemi lub wprowadzanie ich do gleby. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy komunalne osady ściekowe wykorzystywane są do procesu rekultywacji, nie zaś podlegają składowaniu czy magazynowaniu i w tej sytuacji są one wykorzystywane do budowy podłoża glebowego, a zatem podlegają stosowaniu. Ponadto Starosta podkreślił, że w Projekcie zamknięcia i rekultywacji kwatery składowiska odpadów (str. 17) zapisano: "Rekultywacja biologiczna polega na odtworzeniu lub ukształtowaniu nowych biologicznych wartości użytkowych gleby. Rekultywacja biologiczna obejmuje odbudowę biologiczną wierzchowiny, w celu zabezpieczenia jej stateczności, zapobiegania procesom erozji, regulacji lokalnych stosunków wodnych i odtworzeniu gleb metodami agrotechnicznymi". I dalej: " Okrywę rekultywacyjną stanowić będzie mieszanina gruntu mineralnego z osadami ściekowymi (19 08 05). Warstwa rekultywacyjna powinna składać się z gruntu mineralnego oraz warstwy przefermentowanych i odwodnionych (sypkich) osadów ściekowych zmieszanych z piaskiem gliniastym. Osady po rozdrobnieniu należy rozłożyć, a następnie wymieszać z gruntem stosując techniki rolnicze. Mieszanina nie może zawierać rozwodnionych brył osadu". W przypadku przetwarzania ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych - kod 19 08 05 - ilości podane w tabeli w pkt I, l. p. 29 zaskarżonej decyzji są ilościami maksymalnymi, które Spółka może, a nie musi, wykorzystać przy rekultywacji kwatery składowiska, biorąc pod uwagę wskazane dawki określone na podstawie rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Starosta na podstawie art. 107 § 4 kpa odstąpił od uzasadnienia decyzji, przyjmując, że uwzględnił w całości żądanie strony. W rezultacie zaistniała sytuacja unormowana w art. 127 § 1a kpa, który stanowi, że decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna. Przepis ten, wprowadzony w życie z dniem 12 maja 2023 r. na podstawie art. 24 w zw. z art. 1 ustawy z 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych (Dz. U. poz. 803) tworzy wyjątek od kodeksowej zasady nieostateczności decyzji wydanych w pierwszej instancji oraz prawa strony do wniesienia odwołania od każdej nieostatecznej decyzji wydanej w pierwszej instancji. Odwołanie służy bowiem od każdej decyzji nieostatecznej, zaś w omawianym przypadku stronie od razu służy prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zatem w trybie administracyjnym sprawa nie jest ponownie rozpoznawana. Oznacza to, że wszelkie uchybienia organu strona może podnieść dopiero na etapie skargi. Dodatkowo motywy leżące u podstaw decyzji skarżący może poznać dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 54 § 2a ppsa, jeżeli organ odstąpił od jej uzasadnienia z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządza, przed przekazaniem akt sądowi, w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi. W niniejszej sprawie organ stosownie do cyt. przepisu w piśmie z [...].03.2025 r. sporządził uzasadnienie, pomimo błędnego nazwania go "uzupełnieniem". Pismo to zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 3 kpa. Zasadny jest zarzut skargi, że nie zaistniały podstawy do odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia decyzji, ponieważ organ nie orzekł w pełnym zakresie zgodnie z wnioskiem Skarżącej (nie uwzględnił w całości żądania strony). Tym niemniej naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ ustawodawca w takiej sytuacji przewidział rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny. Podobnie nie miało wpływu na wynik sprawy błędne pouczenie Skarżącej o prawie do wniesienia odwołania od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ ostatecznie sprawa została rozpoznana przez Sąd, co zapewniło Spółce skorzystanie z możliwości rozpoznania jej zarzutów w trybie kontroli sądowo-administracyjnej. Przystępując do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem sporządzanego dnia [...].03.2025 r. jej uzasadnienia, wskazać trzeba, że zgodnie z mającym zastosowanie w niniejszej sprawie przepisem art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, odzysk polegający na stosowaniu komunalnych osadów ściekowych do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne - odbywa się z zachowaniem warunków określonych w ust. 2-13. Stosownie do ust. 13 art. 96, minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki stosowania komunalnych osadów ściekowych, w tym dawki tych osadów, które można stosować na gruntach, a także zakres, częstotliwość i metody referencyjne badań komunalnych osadów ściekowych i gruntów, na których osady te mają być stosowane, kierując się zasadami ochrony środowiska oraz ochrony gruntów rolnych. Na podstawie cyt. przepisu zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, w którego § 3 ustalono dopuszczalną dawkę komunalnych osadów ściekowych. W sprawie sporna była, w ocenie Skarżącej, możliwość zastosowania przepisów ww. rozporządzenia. W jej ocenie organ winien zastosować wyłącznie przepisy rozporządzenie w sprawie składowisk odpadów. Sąd podziela w tym zakresie w całości stanowisko Starosty. Jak słusznie podnosi Skarżąca, clara non sunt inerpretanda. Z przepisu art. 94 ust. 4 ustawy o odpadach w sposób jednoznaczny wynika konieczność stosowania przepisów rozporządzenie w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych do rekultywacji terenów przy zastosowaniu tychże osadów. Cytowane przez Skarżącą rozporządzenie w sprawie składowisk odpadów zostało wydanie na podstawie art. 124 ust. 6 ustawy o odpadach, zgodnie z którym minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe wymagania dotyczące lokalizacji, budowy i prowadzenia składowiska odpadów, jakim odpowiadają poszczególne typy składowisk odpadów, 2) zakres, czas i częstotliwość oraz sposób i warunki prowadzenia monitoringu składowisk odpadów - kierując się zależnościami między możliwością występowania zagrożeń dla życia i zdrowia ludzi oraz dla środowiska a lokalizacją, technicznymi parametrami i sposobem prowadzenia składowiska odpadów oraz uwzględniając zjawiska przyrodnicze i uwarunkowania geologiczne, a także systemy kontroli poszczególnych elementów środowiska, oraz kierując się specyficznymi wymaganiami dotyczącymi składowania niektórych rodzajów odpadów. W jego § 1 ust. 1 wskazano, że określa ono szczegółowe wymagania dotyczące lokalizacji, budowy i prowadzenia składowisk odpadów, jakim odpowiadają poszczególne typy składowisk odpadów. Stosownie do § 16 ust. 8 cyt. rozporządzenia, w przypadku eksploatacji nadpoziomowego składowiska odpadów, do budowy skarp, w tym obwałowań, kształtowania korony składowiska, a także wykonywania okrywy rekultywacyjnej (biologicznej), dopuszcza się wykorzystanie odpadów, określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W pkt 3 ww. załącznika określono, że: "komunalne osady ściekowe wykorzystywane do wykonywania okrywy rekultywacyjnej nie mogą przekraczać warunków dotyczących jakości, w tym zawartości: metali ciężkich, substancji organicznej, azotu ogólnego, fosforu ogólnego, wapnia i magnezu, obecności bakterii chorobotwórczych z rodzaju Salmonella, łącznej liczby żywych jaj pasożytów jelitowych. Ascaris sp., Trichuris sp., Toxocara sp. oraz wartości pH dla komunalnych osadów ściekowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 96 ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, z późn. zm.) dla komunalnych osadów ściekowych stosowanych przy dostosowywaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Reasumując, przepisy rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów określają warunki dotyczące jakości komunalnych osadów ściekowych, jednocześnie odsyłają one do rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, jeśli chodzi o dopuszczalne dawki komunalnych osadów ściekowych. Zatem, jak słusznie uczynił to organ, zastosowanie winny mieć przepisy obu cyt. rozporządzeń. Jak słusznie wskazał WSA w Gorzowie Wlkp w cyt. przez organ wyroku w sprawie II SA/Go 85/23 "organ prawidłowo uznał, iż skarżącej dotyczy obowiązek stosowania komunalnych osadów ściekowych w odpowiednich ograniczonych dawkach wynikających z treści § 3 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia z 6 lutego 2015 r. W myśl tego przepisu dopuszczalne dawki komunalnych osadów ściekowych nie mogą przekraczać do rekultywacji terenów na cele nierolnicze15 Mg s.m./ha/rok (...). treść cytowanych przepisów wskazuje, iż dopuszczalne dawki komunalnych osadów ściekowych dotyczą osadów używanych przy rekultywacji terenów, a teren składowiska jest objęty procesem rekultywacji (...) Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu brak podstaw do wybiórczego przyjęcia, że na spornym składowisku nie mają zastosowania ograniczenia w zakresie dawkowania tych osadów, a tylko co do ich jakości. (...) Tym bardziej, że w rozporządzeniu z 6 lutego 2015 r. wprost mowa o dawkowaniu w odniesieniu do terenów rekultywowanych, a w przedmiotowej sprawie teren podlega właśnie rekultywacji. Dodać należy, iż w myśl art. 3 ust. 1 pkt 28 u.o. przez "stosowanie komunalnych osadów ściekowych" rozumie się rozprowadzanie komunalnych osadów ściekowych na powierzchni ziemi lub wprowadzanie ich do gleby. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy komunalne osady ściekowe wykorzystywane są do procesu rekultywacji, nie zaś podlegają składowaniu czy magazynowaniu i w tej sytuacji są one wykorzystywane do budowy podłoża glebowego, a zatem podlegają stosowaniu.". Powyższe rozważania w pełni odnoszą się również do kwestii zastosowania w niniejszej sprawie innych przepisów rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, w tym § 5 i § 6, które przewidują konieczność badania gruntów metodami referencyjnymi, na których mają być stosowane komunalne osady ściekowe. To obowiązkiem Spółki jest przeprowadzenie badań w taki sposób, aby nie doszło do ewentualnego skażenia terenu. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ppsa podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło