II SA/Bd 1451/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-05-29
Skład orzekający: Anna Klotz, Jerzy Bortkiewicz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany użytku gruntowego z leśnego na rolny w sytuacji, gdy istniejąca dokumentacja (w tym uproszczony plan urządzenia lasu) wskazuje na użytkowanie leśne, mimo twierdzeń strony o błędnym wpisie i braku zadrzewienia na części działki?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać zmiany użytku gruntowego z leśnego na rolny w trybie aktualizacji, jeśli istniejąca dokumentacja, w tym uproszczony plan urządzenia lasu, potwierdza użytkowanie leśne. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczące lasów muszą uwzględniać przepisy ustawy o lasach, a dane te mają charakter rejestrowy i wtórny wobec zdarzeń prawnych. Dopóki plan urządzenia lasu nie zostanie zmieniony w przewidzianej procedurze, organy ewidencyjne nie są uprawnione do wprowadzania zmian sprzecznych z tym planem.Stan faktyczny
Skarżący M. K. wnioskował o zmianę użytku gruntowego na działce nr [...] z leśnego na rolny, twierdząc, że na części działki nigdy nie istniał las i doszło do błędu w dokumentacji. Organ I instancji odmówił zmiany, opierając się na istniejącej dokumentacji i uproszczonym planie urządzenia lasu, który wskazywał na użytkowanie leśne (w tym haliznę). Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając rejestrowy charakter ewidencji i ograniczone uprawnienia organów do weryfikacji merytorycznych zapisów dokumentacji. Skarżący zarzucił naruszenie zasad KPA i oparcie decyzji na wadliwej dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję K. - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., [...] Prezydent M. B., działając na podstawie art. 20 ust. 3a, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a, 2b, 2c ustawy z dnia [...] maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) i art.16 ustawy z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), po rozpatrzeniu wniosku M. K., orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] w obrębie 384 w B. tj. odmowie zmiany użytku gruntowego dla niezadrzewionej części działki z gruntów leśnych na grunty rolne.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż wnioskiem z dnia
[...] stycznia 2017 r. (wpływ [...] stycznia 2017 r.), M. K. wystąpił do Prezydenta M. B. (Wydziału Mienia i Geodezji) o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...] obręb 384 w B.. Wnioskodawca wskazał, że prosi o przeprowadzenie kontroli na działce i dokonanie zmiany niezadrzewionych gruntów, figurujących dotychczas jako las, na grunty rolne, gdyż na niezadrzewionym gruncie na przedmiotowej działce nie ma lasu i nigdy nie było, a granica lasu powinna przebiegać wzdłuż linii drzew.
W toku postępowania, Prezydent M. B. zgromadził dokumentację dotyczącą przedmiotowej działki, m.in. kopię map ewidencyjnych, wykaz zmian gruntowych, kopię mapy glebowo-rolniczej. Z ww. dokumentów wynikało, że działka nr [...], obręb 384 m. B. w całości oznaczona jest jako użytek gruntowy - Las (symbol Ls). Ponadto pozyskano wydruk mapy zasadniczej z Miejskiej Pracowni Geodezyjnej w B., który potwierdza taki stan użytków gruntowych - Las na całym obszarze działki. Zwrócono się jednak do Nadleśnictwa Ż. , Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu M. B. oraz Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T. z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie zmiany użytku na części działki.
W odpowiedzi, Wydział Gospodarki Komunalnej Urzędu M. B. pismem z dnia [...] marca 2017 r. poinformował, że wniosek strony opiniuje pozytywnie i przekazał kopię uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, będących własnością osób fizycznych na okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2026 r. Z informacji zawartych w ww. planie wynika, że część działki faktycznie jest pozbawiona drzew lecz jako halizna istnieje wskazanie gospodarcze do odnowienia i pielęgnacji. Potwierdzają to także ogólnodostępne ortofotomapy.
Nadleśnictwo Ż. w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. poinformowało o przeprowadzeniu wizji lokalnej na działce [...], obręb 384 m. B. oraz wskazało na zapisy uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, według którego część działki o powierzchni 0,06 ha to halizna. Wskazano, że konieczna byłaby zmiana klasyfikacji geodezyjnej. Z kolei Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. poinformował, że wnioskowana przez stronę zmiana użytku wymaga wyłączenia gruntów leśnych z produkcji w świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych potwierdzając, że zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa część gruntu leśnego na działce [...], stanowiącego wydzielenie 03-1 opisane jest, jako halizna ze wskazaniem gospodarczym - do odnowienia i pielęgnacji.
Prezydent M. B. wyjaśnił wnioskodawcy, że w ewidencji gruntów i budynków cała działka wykazana jest jako użytek gruntowy - las. Wskazano, że przedmiotowy rodzaj użytku istnieje na mapach ewidencyjnych od czasu założenia ewidencji gruntów (lata 60-te XX wieku), ponadto istnienie użytku gruntowego las na całym obszarze działki potwierdza mapa glebowo-rolnicza z 1960 r. i badania gleboznawczo-rolnicze z 1971 r. Wyjaśniono też, że uproszczony plan urządzenia lasu wskazuje na obowiązek właściciela prowadzenia gospodarki leśnej opisanej w planie. Podkreślono, że art. 13 ustawy o lasach określa obowiązki właściciela lasów, w tym możliwość zmiany lasu na użytek rolny w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzebami właścicieli lasu. W związku z tym, że działka nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wyjaśniono wnioskodawcy, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalenia granic i powierzchni lasów; ewidencję prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Ponadto organ I instancji wezwał wnoszącego o sprecyzowanie wniosku, wskazanie na przepisy jakiej ustawy się powołuje: o lasach lub Prawa geodezyjnego i kartograficznego wraz z uzasadnieniem dla danego trybu dokonania zmiany.
W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. M. K. wskazał, że na niezadrzewionej części działki nigdy nie było lasu. W latach 60-tych XX wieku popełniono błąd w operacie ewidencji gruntów i budynków, który powielany był w kolejnych dokumentach. Zadaniem Wydziału Mienia i Geodezji, jest prostowanie i korygowanie błędów, a nie powoływanie się i bazowanie na starych nieaktualnych mapach. Wskazał też, że uproszczony plan urządzenia lasów dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa został świadomie wykonany błędnie, a niezadrzewiona część działki nie jest halizną.
Reasumując, organ I instancji powołał się na istniejącą dokumentację, świadczącą o tym, że całość działki nr [...] obręb 384 m. B. stanowi użytek gruntowy - Las (symbol Ls), w tym na ustalenia uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, zgodnie z którym część działki pozbawiona zadrzewienia to halizna ze wskazaniem gospodarczym do odnowienia i pielęgnacji. Ponadto orzekający organ wyjaśnił ograniczone - przepisami ustawy o lasach - możliwości aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśniając, że zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzenia lasów.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, zarzucił organowi niekompetencję osób działających w sprawie. Odwołujący się zwrócił uwagę na pozytywne opinie innych organów odnośnie wnioskowanej przez niego zmiany tj. Nadleśnictwa Ż., Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T. i Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu M. B.. Wskazał, że główny argument odmowy aktualizacji to wynik błędnie sporządzonego planu urządzenia lasu, o którym mowa w decyzji i w jego ocenie należy w pierwszej kolejności poprawić błąd w ww. planie, a następnie dokonać zmiany z gruntów leśnych na rolne.
K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2017 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynika, iż użytek gruntowy - las istnieje na całym obszarze działki nr [...] obręb 384 m. B., od początku założenia ewidencji gruntów. Zarówno dokumenty źródłowe, jak i np. aktualna kopia mapy zasadniczej, czy uproszczony plan urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, stwierdzają taki stan użytków na działce. Wprawdzie w opinii strony mamy do czynienia z błędami w dokumentacji, gdyż w jej ocenie na części działki nigdy nie istniał las, jednak zdaniem organu brak zadrzewienia w terenie nie oznacza, że nie mamy do czynienia z użytkiem gruntowym - las.
Organ II instancji podkreślił, iż postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Organy nie posiadają uprawnień do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonane są zmiany w ewidencji oraz zmian danych ewidencji z mocą wsteczną. Co prawda w pojęciu "aktualizacja" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych lecz czym innym jest prostowanie błędnych danych w ewidencji, mających charakter oczywistych omyłek (w świetle złożonych dokumentów), a czym innym prostowanie przez organ ewidencyjny merytorycznych zapisów zawartych w dokumentacji sporządzonej przez uprawnionych geodetów.
W niniejszej sprawie strona wskazała, że istnieją błędy w dokumentacji. Przywołano liczne wyroki sądów w sprawach z zakresu ewidencji gruntów i budynków, m.in. odnoszące się do wprowadzania zmian w wyniku ustalenia, że w ewidencji figurują błędne wpisy. Organ I instancji zgromadził w sprawie dokumentację już z lat 60-tych XX wieku przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z ww. dokumentacją na całym obszarze działki istnieje użytek gruntowy – las, dlatego w ocenie organu odwoławczego nie ma mowy o istnieniu błędnych wpisów, w świetle istniejących dokumentów, a dokumenty źródłowe potwierdzają stan istniejący w ewidencji gruntów i budynków.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że istnieje możliwość wnioskowania przez stronę o zmianę lasu na użytek rolny w trybie art. 13 ustawy o lasach. Jak stanowi art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. W stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, decyzję wydaje starosta na wniosek właściciela lasu. Takie działanie jest działaniem na wniosek właściciela, zatem to na właścicielu gruntów ciąży wykazanie istnienia szczególnie uzasadnionych potrzeb i dostarczenia niezbędnej dokumentacji klasyfikacyjnej. W przypadku wydania decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny, niezbędna jest również zmiana uproszczonego planu urządzenia lasu obowiązującego dla danej działki, co w dalszej kolejności może skutkować zmianami w ewidencji gruntów i budynków. W aktualnym stanie brak jest nowej dokumentacji, która uzasadniałaby wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków.
W skardze do sądu M. K. zarzucił rozstrzygnięciu organu odwoławczego rażące naruszenia, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.:
1. naruszenie podstawowych zasad kpa tj. art. 7 kpa w zw. z art. 7 b kpa w zw. z art. 12 § 1 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 76 § 3 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 85 § 1 kpa poprzez oparcie zaskarżonych decyzji jedynie na wadliwej dokumentacji, w której powielany był błąd co do faktu istnienia na wnioskowanej części działki tzw. halizny leśnej, podczas gdy w rzeczywistości na przedmiotowej części działki nigdy nie istniał las, co wyklucza jednoznacznie istnienie halizny wedle definicji tego pojęcia, co z kolei wskazuje na jednoznaczny błąd w dokumentacji geodezyjnej oraz w planie urządzania lasu, który mimo uzyskanych pozytywnych opinii nie został skorygowany w toku postępowania administracyjnego na podstawie innych, dostępnych organom administracyjnym dowodów (zaniechanie przeprowadzenia dowodów z urzędu).
2. nieuwzględnienie przy orzekaniu w toku postępowania administracyjnego pozytywnej opinii na przeklasyfikowanie gruntów od Nadleśnictwa Ż., pozytywnej opinii na przeklasyfikowanie gruntów od Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T., pozytywnej opinii z Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu M. w B..
Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżący wskazał, że w toku prowadzonych konsultacji dowiedział się, iż na mapach od lat 60-tych XX wieku popełniony został błąd, który następnie był powielany we wszystkich dokumentach geodezyjnych. W związku z tym jest to błąd ewidentny, zatem zwrócił się z wnioskiem o sprostowanie sprzecznych ze stanem faktycznym danych.
W toku przeprowadzonego postępowania, zdaniem skarżącego okazało się jednak, że "dla urzędników liczy się nie dążenie do obiektywnej prawdy i pełne wyjaśnienie sprawy, lecz to co jest na papierze, chociażby z prawdą nie miało nic wspólnego".
Wskazał, że w toku postępowania priorytetowe znaczenie miały historyczne i jednoznacznie błędne mapy i dokumenty, które przez pomyłkę klasyfikowały przedmiotową część działki jako las mimo, że las nigdy na tej części działki nie występował. Kluczowym zaś dokumentem, na którym oparto wydane decyzje był uproszczony plan urządzenia lasu dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa, obowiązujący od dnia [...].01.2017 do [...].12.2026 r., w którym całkowicie wadliwie osoba sporządzająca ten dokument zakwalifikowała fragment działki nr [...] jako haliznę, co jest błędem merytorycznym, biorąc pod uwagę definicję pojęcia halizny.
Zdaniem skarżącego, z informacji uzyskanych od autora uproszczonego planu urządzenia lasu wynikało, że wpisał w tym miejscu haliznę "bo coś musiał wpisać". W związku z tym, że jest to błąd, który jest dostrzegalny na pierwszy rzut oka, zdaniem skarżącego należało wystąpić o sprostowanie błędu w uproszczonym planie urządzenia lasu.
Skarżący zwrócił też uwagę, że w toku prowadzonego postępowania przedłożył pozytywną opinię na przeklasyfikowanie gruntów od Nadleśnictwa Ż., pozytywną opinię na przeklasyfikowanie gruntów od Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w T., pozytywną opinię z Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu M. w B., które świadczyły jednoznacznie, że na działce nie ma żadnego lasu, ani gospodarki leśnej w jakimkolwiek kontekście.
W związku z powyższymi faktami, w ocenie skarżącego opieranie decyzji jedynie na obarczonych błędem dokumentach historycznych oraz na wadliwym zapisie uproszczonego planu urządzenia lasu, które to zapisy są całkowicie sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym, godzącym w jego prawa jako obywatela, świadczy o braku jakiejkolwiek inicjatywy pełnego wyjaśnienia sprawy po stronie urzędników.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja K. - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] lipca 2017 r., [...] o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] w obrębie 284, m. B. tj. odmowie zmiany użytku gruntowego dla niezadrzewionej części działki z gruntów leśnych na grunty rolne.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., dalej "p.g.k."), ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnienie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 p.g.k.).
Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034, dalej "rozporządzenie"). Jak wynika z § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Przepis art. 20 p.g.k. określa rodzaje informacji objętych ewidencją: w ust. 1 pkt 1 tych dotyczących gruntów, a w ust. 2 o właścicielach nieruchomości. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe, zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych, obejmującej zbiory danych przestrzennych infrastruktury informacji przestrzennej, dotyczące ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego i zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych (art. 24 ust. 1 p.g.k.).
W odniesieniu do gruntów, informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości. Zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji. Może to nastąpić z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (np. prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych itp.), materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji albo na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (głównie właścicieli nieruchomości), lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (art. 24 ust. 2b p.g.k.).
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, odpowiednimi danymi, zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia).
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r. (wpływ [...] stycznia 2017 r.). M. K. wystąpił do Prezydenta M. B. (Wydziału Mienia i Geodezji) o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...] obręb 384, m. B.. Wnioskodawca wskazał, że prosi o przeprowadzenie kontroli na działce i dokonanie zmiany niezadrzewionych gruntów, figurujących dotychczas jako las, na grunty rolne. S. przedmiotowy wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, wnioskodawca podważał istnienie na całości przedmiotowej działku użytku gruntowego - las wskazując, że część działki jest niezadrzewiona. Wezwany o sprecyzowanie wniosku wskazał, że na spornym terenie nigdy nie było lasu i w latach 60-tych XX wieku popełniony został błąd w operacie ewidencji gruntów i budynków, który był powielany przy kolejnych pracach m.in. sporządzeniu mapy glebowo - rolniczej, badaniach gleboznawczo-rolniczych. Wnioskodawca zażądał naprawienia błędu i wskazał, że zadaniem Wydziału Mienia i Geodezji powinno być prostowanie i korygowanie błędów, a nie powoływanie się i bazowanie na starych, nieaktualnych mapach. Z kolei w złożonym odwołaniu wskazał ponadto na konieczność dokonania zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa stwierdzając, że ten został błędnie sporządzony.
Przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie jest więc to, czy wniosek skarżącego o zmianę danych w ewidencji w żądanym zakresie znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że użytek gruntowy - las istnieje na całym obszarze działki nr [...] obręb 384 m. B., od początku założenia ewidencji gruntów. Zarówno dokumenty źródłowe, jak i np. aktualna kopia mapy zasadniczej, czy uproszczony plan urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, stwierdzają taki stan użytków na działce. Zgromadzone w sprawie dokumenty (już z lat 60-tych XX wieku) potwierdzają, iż na całym obszarze działki istnieje użytek gruntowy – las w związku z czym nie sposób uznać istnienia błędnych wpisów, w świetle istniejących dokumentów, które potwierdzają stan istniejący w ewidencji gruntów i budynków.
W zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono przyczyny, dla których odmówiono zmiany użytku gruntowego dla niezadrzewionej części działki z gruntów leśnych na grunty rolne, wskazując, że zgromadzona dokumentacja potwierdza zasadność istniejącej klasyfikacji użytków gruntowych, co powoduje, że żądanie należy uznać za nietrafne w świetle zebranego materiału dowodowego.
Należy podkreślić, że dane w ewidencji gruntów i budynków muszą być zgodne z uproszczonym planem urządzenia lasów. Stosownie do art. 20 ust. 3a p.g.k. ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Jednocześnie, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2015 r., poz. 2100 ze zm.), w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu.
Bez przeprowadzenia stosownych procedur, tj. uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej (produkcji leśnej) i dokonania zmian w ewidencji gruntów, formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu. W tych warunkach, nawet ustalenie na gruncie, że użytek leśny w istocie nie jest lasem i nie jest wykorzystywany na cele związane z gospodarką leśną nie może stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 07 marca 2017 r. sygn. II SA/Gl 1178/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wskazano, stosownie do treści art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków, uwzględnia się ustalenia uproszczonych planów urządzenia lasów. To uproszczony plan urządzenia lasu – na którego ustalenia w odniesieniu do objętego wnioskiem terenu, prawidłowo powołały się organy obu instancji – kształtuje sytuację prawną właścicieli lasów, wpływając na sposób wykonywania przez nich prawa własności na obszarach objętych tym planem. Zapisy uproszczonego planu dotyczą uprawnień lub obowiązków poszczególnych właścicieli w tym sensie, że istnieje bezpośredni związek miedzy jego zatwierdzeniem a ograniczeniem uprawnień właścicielskich poprzez określone w nim zadania (por. postanowienie NSA z 02 lutego 2007 r. sygn. II OSK 1883/06, niepubl.).
Z przytoczonych regulacji wynika, że zarówno zapisy ewidencji gruntów, jak i uproszczonego planu urządzenia lasu stanowią podstawę dla ustaleń w zakresie przeznaczenia danego terenu.
Analiza uproszczonego planu urządzenia lasu niestanowiących własności Skarbu Państwa, będących własnością osób fizycznych obowiązującego na okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2026 r. wskazuje, że działka nr [...] obręb 384 m. B. objęta jest ww. planem ze wskazaniem, w większości leśna- zalesiona (0,27 ha) i częściowo leśna- niezalesiona - halizna (0,06 ha). Zgodnie zatem z ww. planem, jak słusznie wskazują orzekające w sprawie organy administracji, mamy do czynienia z gruntem leśnym na całym obszarze działki, w tym częściowo pozbawionym zadrzewienia na gruncie, a obszar wykazany jako leśny (leśny zalesiony i leśny niezalesiony-haliznę) w ww. uproszczonym planie urządzenia lasów, odpowiada temu co znajduje się w ewidencji gruntów i budynków.
Oznacza to, że organy zasadnie odmówiły uwzględnienia wniosku skarżącego.
W ocenie Sądu stanowisko to poprzedzone zostało dokonaniem w sprawie ustaleń w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy. Prawidłowo też do ustalonego stanu faktycznego zastosowano obowiązujące przepisy prawa. Podkreślić należy, że tak jak wynika z powyżej przytoczonych przepisów prawa, zmiana danych ewidencyjnych dotyczących zaliczenia gruntów do konkretnych rodzajów użytków gruntowych w trybie aktualizacji - bo tak należy zakwalifikować wniosek skarżącego - musi wynikać z dokumentów potwierdzających istniejący na gruncie stan faktyczny, a ten jak to już wyżej wskazano nie został skutecznie zakwestionowany.
W konsekwencji, nie można uznać, że wniosek mógł dotyczyć poprawienia oczywistego błędu. Był on w istocie żądaniem wprowadzenia zmian klasyfikacji gruntów lecz nie przedłożono stosownych dokumentów pozwalających zakwestionować dowody zgromadzone w sprawie.
Wyżej przedstawione argumenty jednoznacznie wskazują, że nie doszło w kontrolowanej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, bo wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów w obrębie 384 działki nr [...] położonej w m. B. nie był potwierdzony stosowną dokumentacją wymaganą, tak przez ustawę o lasach, jak i ustawę prawo geodezyjne i kartograficzne.
Organy nie naruszyły też przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przytoczonych w skardze.
W sytuacji zatem, gdy zgromadzone w sprawie dokumenty nie potwierdzają wnioskowanych przez skarżącego zmian pozwalających na przekształcenie użytku gruntowego dla niezadrzewionej części działki z gruntów leśnych na grunty rolne, a zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło