II SA/Bd 1451/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-07-15
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty polegające na wymianie słupów i przewodów linii elektroenergetycznej, mimo zastosowania materiałów o innych parametrach technicznych, mogą zostać zakwalifikowane jako remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniający zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty polegające na wymianie słupów i przewodów linii elektroenergetycznej, nawet z użyciem materiałów o innych parametrach technicznych, mogą zostać zakwalifikowane jako remont, jeśli nie spowodują zmiany parametrów technicznych ani użytkowych całej linii. W takiej sytuacji, spełnione są przesłanki z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia tych prac.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. T. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą zobowiązania M. T. do udostępnienia nieruchomości na rzecz E. S.A. w celu remontu linii elektroenergetycznej. Starosta odmówił, uznając prace za przebudowę, podczas gdy Wojewoda uznał je za remont, zobowiązując właściciela do udostępnienia nieruchomości. M. T. zarzucił rażące naruszenie prawa, fałszerstwa i stronniczość organów, domagając się uchylenia decyzji Wojewody i przywrócenia decyzji Starosty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. [...] Starosta T., po rozpatrzeniu wniosku E. S.A. w G. Oddział w T., odmówił zobowiązania M. T. do udostępnienia Spółce nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 2,1300 ha, poł. w C. , gm. Z. , nr [...] o pow. 7,3772 ha, poł. w C. gm. Z. , zapisanej w księdze wieczystej nr [...], nr [...] o pow. 0,3200 ha, poł. w C. gm. Z. , zapisanej w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] o pow. 3,5100 ha, poł. w C. gm. Z. , zapisanej w księdze wieczystej nr [...], w celu wykonania czynności związanych z remontem istniejącej sieci elektroenergetycznej na w/w nieruchomościach.
Zdaniem organu, planowane roboty budowlane nie mieszczą się w definicji remontu, lecz oznaczają "przebudowę", w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, bowiem nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego – zmiana wysokości niektórych wymienianych słupów oraz zmiana przewodów gołych typu AFl 25mm2 na przewody izolowane oraz niepełnoizolowane co zwiększy przekrój linii i doprowadzi do większej możliwości przesyły prądu z 120A do 175A.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. S.A. w G. zakwestionowała stanowisko organu co do charakteru robót podnosząc, że stanowią one wyłącznie remont i dostosowanie wyeksploatowanych elementów linii elektroenergetycznej do obecnych warunków technologicznych. Zastosowanie natomiast nowych elementów i materiałów mieści się nadal w kategorii remontu linii elektroenergetycznej jako całości.
Decyzją z dnia [...] października 2018 r. znak [...] Wojewoda, na podstawie art. 9a, art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.),
1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości.
2. zobowiązał M. T. do udostępnienia E. S.A. nieruchomości oznaczonej nr [...] o pow. 2,1300 ha położonej w miejscowości C., gm. Z. , zapisanej w KW T. , w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznych linii elektroenergetycznych średniego i niskiego napięcia, tj. wymianie trzech dotychczasowych słupów na słupy betonowe typu E-12/4,3 i wymianie przewodu AFL 25mm2 na przewód niepełnoizolowany typu EKOPAS CCST 50mm2 na linii średniego napięcia [...] kierunek [...] oraz wymianie dwóch słupów betonowych typu ŻN-9 i ŻN-10 na nowe tego samego typu na linii niskiego napięcia obwód 100 ze stacji [...]. Obszar zajęcia o pow. 1980m2 położonej w C. działki nr [...], celem wykonania ww. prac, oznaczono na załączniku nr 1 stanowiącym integralną część decyzji. Udostępnienie przedmiotowej działki nastąpi na okres 4 dni roboczych liczonych kolejno od dnia zajęcia.
3. zobowiązał M. T. do udostępnienia wnioskodawcy nieruchomości oznaczonej nr [...] o pow. 7,3772 ha położonej w miejscowości C. , gm. Z. , zapisanej w KW [...], w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia obwodu 100 ze stacji [...], tj. wymianie dwóch słupów betonowych typu ŻN-8 na nowe tego samego typu. Obszar zajęcia o pow. 280m2 położonej w C. działki nr [...], celem wykonania ww. prac, oznaczono na załączniku nr 2 stanowiącym integralną część decyzji. Udostępnienie przedmiotowej działki nastąpi na 1 dzień roboczy.
4. Zobowiązał M. T. do udostępnienia E. S.A. nieruchomości oznaczonej nr [...] o pow. 0,3200 ha położonej w miejscowości C. , gm. Z. , zapisanej w KW [...] oraz nieruchomości oznaczonej 1 nr działki [...] o pow. 3,5100 ha położonej w miejscowości C. , gm. Z. , zapisanej w KW [...] w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia obwodu 200 ze stacji [...], tj. wymianie czterech dotychczasowych słupów ŻN-8 na nowe typu ŻN10, wymianie słupa ŻN-9 z podporą i ŻN-9 aowy na słupy betonowe typu E-10,5/12, wymianie przewodu gołego typu Al. 2x25mm2 na przewód izolowany typu AsxSn 2x25mm2 oraz wykonaniu przyłącza do budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Obszar zajęcia o pow. 1935m2 położonych w C. działek nr [...], celem wykonania ww. prac (w tym na dojazd), oznaczono na załączniku nr 3 stanowiącym integralną część decyzji. Udostępnienie przedmiotowych działek nastąpi na okres 3 dni roboczych liczonych kolejno od dnia zajęcia.
5. Zobowiązał wnioskodawcę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.), wskazując, że stanowi on swego rodzaju czasowe wywłaszczenie polegające na temporalnym ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Mając na uwadze szczególną ochronę uprawnień właścicielskich do nieruchomości gwarantowaną przepisami prawa powszechnie obowiązującego, wszelkie ograniczenia w tym względzie są zawsze wyjątkami i powinny następować jedynie w ściśle określonych prawem sytuacjach. Organ orzekając o obowiązku udostępnienia nieruchomości musi być pewien, a następnie wykazać to w uzasadnieniu decyzji, że zaszły wszystkie ustawowe przesłanki uprawniające wydanie takiego rozstrzygnięcia oraz, że w sposób wyczerpujący został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy. Warunkiem koniecznym do wydania decyzji w trybie art. 124b u.g.n. jest ustalenie w trakcie postępowania administracyjnego na podstawie dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę, jak i tych pozyskanych z urzędu, potrzeby wykonania prac wskazanych w tym przepisie oraz wykazanie braku zgody właściciela danej nieruchomości, na której posadowiona jest infrastruktura, na dobrowolne jej udostępnienie. Wojewoda w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w świetle wielokrotnego zajmowania stanowiska zarówno przez M. T. jak i E. S.A. uznał za spełniony warunek podjęcia próby uzyskania zgody właściciela. Z treści art. 124b ust. 1 u.g.n. nie wynika konieczność przedkładania szczególnych dowodów uzasadniających potrzebę wykonania wskazanych tam prac.
Organ wskazał, że ocena podmiotu zarządzającego daną infrastrukturą jest wystarczającą przesłanką do uznania niezbędności przeprowadzenia wnioskowanych robót remontowych. Ten podmiot bowiem na podstawie swoich możliwości finansowych, planu remontów i obowiązku w zakresie utrzymania danego obiektu w należytym stanie technicznym, np. w zakresie zagrożenia awarią czy wręcz katastrofą. Wnioskiem z [...] lutego 2018 r. E. S.A. złożyła do Starosty [...] wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej M. T. do udostępnienia wskazanych nieruchomości, w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej na ww. nieruchomościach. Wnioskodawca zaznaczył, że strony nie doszły do porozumienia w kwestii wyrażenia zgody na usunięcie awarii i wykonanie niezbędnych prac eksploatacyjnych i remontowych przedmiotowej linii mimo, że właściciel nieruchomości dostrzega zły stan techniczny linii. Podkreślił też, że obecna sytuacja stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Zarówno na wniosek Starosty jak i Wojewody pełnomocnik E. uzupełnił materiał dowodowy w sprawie i wskazał konieczny do przeprowadzenia zakres robót polegający na wymianie poszczególnych słupów i przewodów na odcinkach przebiegających przez działki Pana T. . Wnioskodawca wyjaśnił, że wykonania prace "dotyczą tylko i wyłącznie wymienionych działek i nie są częścią żadnej inwestycji obejmującej inne nieruchomości oraz fragmenty linii. Wskazał przy tym, że wykonanie kablowej linii energetycznej, jak wnioskuje Pan T. , znacznie przewyższa wartość zaplanowanej inwestycji. Ponadto taka zmiana wiązałaby się z koniecznością przebudowy linii i dostosowania urządzeń na sąsiednich działkach. Organ odwoławczy stwierdził, że wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może nastąpić jedynie w sytuacji spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, w tym spełnienia przesłanki polegającej na tym, iż planowane przedsięwzięcie ograniczać się będzie do podjęcia "czynności związanych z konserwacją remontami oraz usuwaniem awarii". Legalna definicja pojęcia "remont" zawarta jest w art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane - w myśl której przez "remont" - należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Przy wykonywaniu tego rodzaju robót budowlanych dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Za remont uważane są tylko takie roboty budowlane, które są wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym i ich celem jest odtworzenie stanu pierwotnego, a więc takiego, który istniał w danym obiekcie budowlanym. Wobec tego remontem nie będą roboty budowlane polegające na rozbiórce obiektu budowlanego i budowie nowego obiektu, nawet z wykorzystaniem materiałów budowlanych pozyskanych z obiektu rozebranego w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami obiektowi pierwotnemu. Remontowany obiekt musi istnieć, aby można było mówić o jego remoncie, dlatego przy tej czynności następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi. Dopuszczalność kwalifikacji planowanych robót budowlanych jako remontu wynika z faktu, że nie dotyczą one całego obiektu budowlanego, lecz tylko określonego jego fragmentu. Jak wynika z oświadczenia inwestora "prace przewidziane do realizacji na działkach objętych wnioskiem dotyczą tylko i wyłącznie wymienionych działek i nie są częścią żadnej inwestycji obejmującej inne nieruchomości oraz fragmenty linii". Biorąc zatem pod uwagę wąski zakres zamierzonych do przeprowadzenia robót wyłącznie na poszczególnych nieruchomościach organ odwoławczy nie podzielił opinii starosty o planowanej przebudowie linii. Zgodził się natomiast ze stanowiskiem odwołującej się Spółki o konieczności uwzględnienia linii energetycznej jako całości, a nie jedynie odniesienie się do prac na konkretnej działce. Organ powołał się także na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym roboty budowlane polegające na wymianie słupów drewnianych stanowiących część obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna jako całość, na wykonane z innego materiału w sytuacji, gdy nie następuje zmiana przebiegu trasy owej linii mogą być zakwalifikowane jako remont. Planowane użycie przy wymianie słupa i przewodów elektrycznych stanowiących część linii elektroenergetycznej wyrobów budowlanych posiadających inne (wyższe) parametry niż wyroby budowlane stanowiące obecnie część tego obiektu liniowego (linii elektroenergetycznej) nie będzie remontem jeżeli spowodują zmianę parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego jako całości. Taka zmiana w ocenie Wojewody nie nastąpi. Organ odwoławczy zauważył, że inwestor zapewnił, że przewidziane do wykonania prace dotyczą wyłącznie fragmentów poszczególnych linii znajdujących się na działkach Pana M. T.. Pozostałe odcinki linii pracują w ramach określonych parametrów i sama wymiana kilku słupów i niewielkiej części przewodów na nowe, nawet o innych parametrach (konstrukcja słupów, obciążalność przewodów), nie doprowadzi do zmiany parametrów technicznych i użytkowych całej linii. Zmiana parametrów technicznych całego obiektu budowlanego nie zależy od wymiany kilku zużytych słupów na nowe, nowszej generacji, czy też zastąpienia lin lepszymi o nowszej technologii i innej średnicy. Ponadto inwestor zapewnił, że nie zmienia się długość linii napowietrznej, jej przebieg, wysokość słupów, ani miejsce posadowienia poszczególnych słupów. W przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Dopuszcza się przy tym stosowanie innych materiałów niż użyto w stanie pierwotnym. Wymiana poszczególnych słupów i przewodów na konkretnym, pojedynczym odcinku linii, jak wskazuje właściciel linii, ujednolici urządzenia w ramach całego obiektu, a użytkownikom zapewni bezpieczeństwo. Planowane prace są niezbędne dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii energetycznej, a ich niewykonanie może doprowadzić do zagrożenia niewłaściwego funkcjonowania sieci i awarii. Wojewoda podkreślił, że Spółka jest zobowiązana do przeprowadzania remontów sieci, jej konserwacji i utrzymania ich w sprawności. Jest ponadto zobligowana do zapewnienia stałych i nieprzerwanych dostaw energii z zachowaniem wszelkich zasad bezpieczeństwa. Obowiązek i konieczność utrzymywania urządzeń i obiektów budowlanych w odpowiednim stanie technicznym wynika wprost z przepisów prawa. Na istniejące obecnie zagrożenie zwracał uwagę sam właściciel działek m.in. w pismach z dnia 10 maja, 14 czerwca, 23 września 2017 r. domagając się przy tym podjęcia działań przez E. . W ocenie Wojewody w niniejszym przypadku można również mówić o ważnym interesie społecznym w zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości, gdyż remont linii energetycznej ma zapewnić stały dopływ energii do wielu odbiorców. Trudno sobie wyobrazić, aby w sytuacji, gdy chodzi o ochronę dóbr społecznych, a także ochronę zdrowia i życia ludzkiego, uniemożliwiać Spółce działania. W opinii Wojewody, wbrew stanowisku Starosty, przeprowadzony proces wykładni pojęć użytych w art. 124b u.g.n. oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala stwierdzić, że zakres planowanych prac świadczy o robotach, które są objęte dyspozycją art. 124b ust. 1 u.g.n., a w szczególności że polegają one na remoncie urządzeń. Wojewoda podkreślił , że konieczność wykonania remontu istniejących urządzeń dostrzega zarówno właściciel linii, jak i właściciel działek przez które te linie przebiegają. Kwestią sporną pozostaje jedynie sposób zapobieżenia istniejącemu niebezpieczeństwu. Właściciel żąda demontażu istniejących urządzeń i przebudowy linii na podziemną wzdłuż dróg, a E. , w ramach dostępnych środków i możliwości, planuje wymianę słupów i przewodów po dotychczasowej trasie.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jego zadaniem w sprawie jest jedynie ustalenie, czy określone we wniosku czynności są konieczne do wykonania i czy mieszczą się w dyspozycji art. 124b u.g.n. Kwestie sposobu wykonania prac, użytych środków pozostają w gestii właściciela urządzenia, poza wpływem organów administracji. W tej sytuacji Wojewoda za bezzasadny uznał wniosek M. T. o przeprowadzenie wizji lokalnej przedmiotowych nieruchomości, czy zgromadzenia dokumentacji związanej z wybudowaniem poszczególnych linii (plany, projekty, pozwolenia, koszty itp.). Organ wskazał, że nie ma również wpływu na wysokość proponowanego przez E. wynagrodzenia za ewentualne udostępnienie nieruchomości. Podkreślił, że za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności o których mowa w pkt 1 art. 124b u.g.n. przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem nieruchomości, a podmiotem któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc do dnia w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości określony w niniejszej decyzji, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.
Wojewoda uznał, że optymalnym początkiem terminu udostępnienia nieruchomości będzie dzień jej zajęcia. Inwestor winien przy tym z odpowiednim wyprzedzeniem poinformować właściciela działek o planowanym terminie zajęcia nieruchomości. Podniósł, że w art. 124b u.g.n. nie uzależniono dopuszczalności wydania decyzji od zaistnienia przesłanki braku sporów o charakterze cywilnoprawnym pomiędzy zainteresowanymi (w tym o istnienie służebności przesyłu). Odnosząc się do podniesionej przez właściciela nieruchomości kwestii ponownego orzekania w sprawie o udostępnienie poł. w C. dz. nr [...] organ wyjaśnił, że obecna sytuacja nie jest tożsama ze sprawą, która zakończyła się ostateczną decyzją Wojewody z grudnia 2016 r. (znak [...]). Ówczesne postępowanie zainicjowane przez E. S.A. dotyczyło przebudowy całego odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej SN-15kV GPZ [...], tj. istniejącego odgałęzienia od tej linii w kierunku ST "[...]", ST "[...]" i ST "[...]". Modernizacja ta z pominięciem ww. działki nr [...], jak zapewnia inwestor, została przeprowadzona w 2017 r. Obecny wniosek Spółki z 2018 r. nie stanowi kontynuacji poprzedniej inwestycji (ta została zakończona), a jest odpowiedzią na wezwania właściciela nieruchomości o konieczności usunięcia zagrożenia spowodowanego rzeczywistym złym stanem technicznym urządzeń.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Wojewody wniósł M. T. wnosząc o:
1. uchylenie ww. decyzji w całości z powodu:
a) nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa poprzez fałszerstwa, manipulacje, mataczenia stanów faktycznych, prawnych, dowodów, poświadczania nieprawdy, poplecznictwa, niedopełnienia obowiązków urzędniczych, odmowę uwzględnienia istotnych wniosków dowodowych, zawartych w pismach z 16.07, 18.08., 18.09., 30.09. i 8.10.2018r., w tym zwłaszcza o powołanie biegłych, o sprowadzenie dokumentów dowodowych do akt sprawy, o dokonanie wizji lokalnej,
b) nieważności decyzji wydanej przez niewłaściwy urząd/urzędnika z rażącym pominięciem koniecznego, słusznego i zasadnego wniosku o wyłączenie z tej sprawy zarówno ob. K.. S., jak i wszystkich urzędników Urzędu Wojewódzkiego w B. i w T. z powodu postępowania w tej sprawie (od czasu wniesienia odwołania przez E. od słusznej, zasadnej decyzji Starostwa Powiatowego w T.) istnieje uzasadnione podejrzenie potwierdzone faktami/dowodami o rażącej stronniczości na szkodę skarżącego i tzw. praworządności o znacznych wartościach i świadome zmierzanie do działania wyłącznie na korzyść E. z pogardą dla prawa, oczywistych faktów, dowodów, oraz przekazania sprawy innemu urzędowi - urzędnikom w innym miejscu - mieście do dalszego prowadzenia postępowania (dowód: w/w pisma złożone do Wojewody [...].).
2. przywrócenie do obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z [...].04.2018r. o odmowie zobowiązania skarżącego do udostępnienia nieruchomości
3. uznanie, że roszczenie/żądanie E. S.A. wobec skarżącego jako właściciela - rolnika, i sentencja oraz uzasadnienie decyzji Wojewody [...]. w sposób rażący naruszają prawo własności, liczne dobra osobiste oraz czynią to wręcz w sposób przestępczy przyozdobiony w gorset rzekomej praworządności (fałszerstwa faktów, dowodów, manipulacje, mataczenie, rażące nadużycie prawa, przekroczenie obowiązków służbowych, naruszenie prawa własności oraz Konstytucji RP, poświadczanie nieprawdy, poplecznictwo, korupcja).
Skarżący wniósł nadto o rozważenie przez sąd możliwości orzeczenia o:
- nakazaniu/zobowiązaniu inwestora E. S.A. do usunięcia napowietrznych linii elektroenergetycznych (NN i SN) z terenu w/w działek stanowiących własność skarżącego na wyłączny koszt inwestora w trybie pilnym oraz do wybudowania/wykonania, tj. usytuowanie/przeprowadzenie, na wyłączny koszt inwestora nowych przedmiotowych linii elektroenergetycznych wyłącznie: a) jako podziemnych i wzdłuż istniejących i zaprojektowanych dróg gminnych przylegających do w/w działek/gruntów i dróg wewnętrznych wg miejscowych planów zagospodarowania b) według istniejących już projektów przyłączy na w/w gruntach/działkach wykonanych przez E. już w 2008 roku (z niewielkimi zmianami, tj. zwiększenie mocy do 20kW i liczby przyłączy oraz na jednej z w/w działek zmiany części linii- miejsca przebiegu), c) według nowych projektów realizacji budowy w/w nowych linii elektroenergetycznych na w/w gruntach/działkach, zwłaszcza dot. linii SN na działce nr [...] w C. , lecz w tym zakresie należy zobowiązać w/w E. do zaprojektowania i wykonania - budowy tej linii SN na długości/odcinku ok. 400m w sposób analogiczny jak wybudowano dalszą część tej linii na długości ok. 4km, tj. również jako podziemnej i wyłącznie wzdłuż przyległych dróg gminnych.
- nakazaniu/zobowiązaniu E. i Wojewody obowiązku naprawienia szkody/krzywdy wyrządzonej dotychczasowym postępowaniem w sprawie, polegającym na wieloletnim bezumownym korzystaniu przez E. z własności skarżącego i czerpaniu z tego znacznych korzyści, wieloletnim nękaniu skarżącego, narażaniu na niebezpieczeństwa utraty zdrowia, a nawet życia, groźby użycia siły, a nawet prawa administracyjnego w wyegzekwowaniu rażącego bezprawia E. i Wojewody
W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentację powyższych zarzutów oraz wnioski o sprowadzenie do akt sprawy:
- wszelkich projektów, decyzji, zasad odpłatności za korzystanie przez E. z cudzych własności, a zwłaszcza zgód właścicieli gruntów/działek nr [...] i [...] poł. w C. oraz dz. nr [...] poł. w C. , dotychczas jak i po wybudowaniu nowych, o które zabiega E. , a dokumentami tymi winna dysponować lub odpowiednie archiwum,
- zawiadomień/powiadomień/uzgodnień na rzekome remonty, przebudowy, itp., z właścicielem gruntów/działek, które były realizowane przez E. zwłaszcza w latach 90. XX wieku i nadal.
- wytyczeń budowy nowych przyłączy na wym. gruntach wytworzonych zwłaszcza po 2000 roku.
- wszelkich informacji oraz projektu budowy, kosztorysu, itp., przyłącza podziemnej linii elektroenergetycznej NN usytuowanej w drodze (dz. nr [...] poł. w [...]), będącej częścią działki skarżącego dawniej nr [...], projektowanej przez E. , w celu zasilenia kanalizacji na tej działce (nr [...]), o czym skarżący dowiedział się przypadkowo [...].09.2018r. od tzw. geodetów działających na zlecenie inwestora, którzy wytyczali przebieg tej linii elektroenergetycznej jako podziemnej na długości kilkuset metrów; dla celów dowodowych wykazujących niegodziwość, podstęp i przestępczość E. oraz absurdalność roszczeń dot. planowanej inwestycji/budowy, zwanej fałszywie remontem, napowietrznej linii elektroenergetycznej na dz. nr [...], a analogicznie dotyczy to pozostałych działek (dz. nr [...], dz. nr [...]),
- wszelkiej innej dokumentacji dotyczącej inwestycji linii elektroenergetycznej, w tym dotyczącej wyceny kosztów,
- powołania niezależnego biegłego z dziedziny energetyki w celu opracowania opinii o braku podstaw prawnych i faktycznych roszczeń, planów, przedsięwzięć E. w zakresie utrzymania i budowy napowietrznych linii elektroenergetycznych na gruntach skarżącego przy uwzględnieniu Studium zagospodarowania przestrzennego gminy Z. dla terenów wsi C., C. oraz planów zagospodarowania przestrzennego w/w gruntów/działek, a także wydania ; opinii o zagrożeniach napowietrznych linii elektroenergetycznych dla zdrowia, życia, bezpieczeństwa ludzi, zwierząt, przyrody oraz szkodach/krzywdach w/w gruntach/działkach, zarówno w aktualnym stanie, jak i w przyszłości oraz biegłych z dziedzin: gospodarki, finansów, ekonomii, planowania przestrzennego, budownictwa, ochrony środowiska, w celu ustalenia kosztów budów napowietrznych linii energetycznych w relacji do kosztów budowy podziemnych linii energetycznych na w/w trzech działkach/gruntach,
- dokonania wizji lokalnej (urzędu, komisji, biegłych) na wszystkich trzech działkach w celu wykazania racji skarżącego i rażącego bezprawia, niegodziwości, buty, arogancji, cynizmu, pogardy inwestora.
Jednocześnie skarżący oświadczył, że nigdy nie wyrazi zgody i nie uzna jakichkolwiek stanowisk, orzeczeń, decyzji wydanych przez kogokolwiek, w tym przez sąd, o tzw. zasiedzeniu, wydaniu zgody w jego imieniu, ponieważ nie jest to zgodne z jego wolą jako właściciela gruntu i korzysta w tym zakresie z konstytucyjnego prawa ochrony własności, a wybudowane napowietrzne linie energetyczne stanowiły i stanowią zarówno przestępczą samowolę budowlaną (brak zgód właścicieli gruntów na ich usadowienie - wybudowanie, brak planów ich budów, a nawet projektów, itd.), jak i są dowodem trwania komunistyczno-ubeckiej buty, arogancji i bezprawia, w tym w szczególności pogardy wobec godności rolnika. Skarżący powołał się na konflikt ze Spółką dotyczący kwestionowanej linii napowietrznej, której usunięcia ze swych nieruchomości domaga się od lat 90. XX w.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
W licznych pismach procesowych skarżący wnosił m.in. o znoszenie wyznaczonych terminów rozpraw, zawieszenie postępowania do czasu sprowadzenia do akt sprawy wnioskowanej w skardze dokumentacji oraz wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Bydgoszczy i pociągnięcie do odpowiedzialności służbowej, bezwarunkowe zrealizowanie przez sąd wszystkich wniosków dowodowych, połączenie sprawy i innymi toczącymi się przed sądem sprawami dotyczącymi innych decyzji/bezczynności organów i zawieszenie postępowania do tego czasu.
Postanowieniem z 22 stycznia 2020 r. Sąd odrzucił wnioski o wyłączenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od rozpoznania sprawy, a postanowieniem z 13 marca 2020 r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Wskazać należy, że w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej kontroli legalność podlega konkretna forma działania lub bezczynności/przewlekłości organu administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie kontroli w zakresie zgodności z prawem podlega zatem jedynie skarżona decyzja reformatoryjna Wojewody z dnia [...] października 2018 r. uchylająca w całości uprzednią decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2018 r. i orzekająca o zobowiązaniu skarżącego M. T. do udostępnienia wskazanych nieruchomości inwestorowi E. S.A. w G. celem przeprowadzenia wskazanych w decyzji robót remontowych istniejącej linii elektroenergetycznej.
Na wstępie należy wskazać, iż Sąd nie podziela przekonania skarżącego, że zaszły w tej sprawie przesłanki jej obligatoryjnego połączenia z innymi sprawami toczącymi się przed tutejszym sądem ze skarg skarżącego, w rozumieniu art. 111 § 1. Brak jest również pomiędzy tymi sprawami takiego związku podmiotowego i przedmiotowego, który uzasadniałby zdaniem sądu, połączenie spraw dotyczących innych form działania lub bezczynności różnych organów. Subiektywne przekonanie skarżącego o tożsamości licznych postępowań dotyczących linii energetycznej, jak również właściwość tego samego sądu administracyjnego, nie uzasadnia ich połączenia "w jedną sprawę" ( art. 111 § 2). Dlatego na rozprawie w dniu 15 lipca 2020 r., Sąd oddalił ponawiane wnioski skarżącego w zakresie połączenia niniejszej sprawy z innymi sprawami.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.") w niniejszej sprawie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną skargą. W odniesieniu do licznych wniosków dowodowych zawartych w skardze oraz dalszych pismach podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania administracyjnego w zastępstwie organu administracji publicznej, ani go nie uzupełnia na żądanie skarżącego. Nie jest dopuszczalne prowadzenie zatem wnioskowanego postępowania dowodowego, w szczególności powoływanie biegłych. Ponadto, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu zakres wnioskowanego przez skarżącego postępowania dowodowego nie spełnia powyższej przesłanki, nadto zmierza do celu sprzecznego z istotą postępowania sądowoadministracyjnego. Nie należy do właściwości sądu administracyjnego gromadzenie wnioskowanej przez skarżącego dokumentacji mającej służyć w istocie rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych pomiędzy skarżącym jako właścicielem nieruchomości a dysponentem infrastruktury linii elektroenergetycznej przebiegającej przez te nieruchomości.
Nie zaistniały w tej sprawie również ustawowe przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego, które skarżący w istocie próbował konsekwentnie przedłużyć w sprzeczności z celem i istotą tego postępowania.
Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji na podstawie akt administracyjnych sprawy, w tym zgodność z przepisami postępowania w danej sprawie niezbędnego do wydania skarżonej decyzji. Z tego też względu bezpodstawne są żądania skarżącego dotyczące zobowiązania E. S.A. do rozbiórki czy też oczekiwanego przez skarżącego sposobu prowadzenia linii elektroenergetycznej.
Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił przepis art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm., "u.g.n."). Zgodnie z ust. 1 starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Zgodnie z art. 124b ust. 3 i 5 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy i podlega egzekucji administracyjnej. W myśl ust. 4, za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.
W rozpoznawanej sprawie zasadniczy przedmiot sporu pomiędzy skarżącym a organem odwoławczym stanowi kwalifikacja objętych wnioskiem Spółki E. w G. robót budowlanych, na wskazanych w decyzji nieruchomościach stanowiących własność skarżącego, w szczególności czy można je zakwalifikować jako remont linii energetycznej, w rozumieniu w art. 124b u.g.n.
Wskazać należy przy tym, że wbrew oczekiwaniu skarżącego uprzednie decyzje w sprawie udostępnienia jego nieruchomości wydane na skutek wcześniejszego wniosku nie stanowią przeszkody do ponownego wnioskowania przez dysponenta infrastruktury o udostępnienie nieruchomości w celu wykonywania określonych innych robót remontowych lub konserwacyjnych w tym samym trybie.
Zgodzić należy się z Wojewodą, że na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy i przedstawionej przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem dokumentacji, zakres planowanych robót z ich wyszczególnieniem i opisem można zakwalifikować jako remont, w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Wnioskodawca jednoznacznie określił, że objęte wnioskiem roboty budowlane nie spowodują zmiany parametrów technicznych ani użytkowych linii elektroenergetycznych i tylko na dokonanie takich robót zgodę obejmuje sporna decyzja. Na etapie wydawania decyzji ani organ administracji, ani sąd nie mogą zweryfikować bez dowodów przeciwnych prawdziwości tego twierdzenia. Ewentualną odpowiedzialność za wykonanie innych niż objęte decyzją robót budowlanych o odmiennych zakresach - ponosić będzie inwestor w innym trybie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, że wymiana słupów i lin będzie spełniała definicje remontu, nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów przesyłających lub nowe słupy zostaną wykonane w innej technologii, z innego materiału i o odmiennej konstrukcji, jeżeli tylko nie ulegną zmianie parametry techniczne. Fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowych, dojdzie do całkowitej wymiany wszystkich słupów, fundamentów, lin przesyłowych, izolatorów itp. na nowe, a nawet do zamontowania nowych urządzeń zabezpieczających (np. zdalnie sterowanych odłączników napowietrznych), lecz bez zmiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, parametrów technicznych i użytkowych obiektu, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową obiektu (por. wyroki z 13 marca 2020 r. sygn. I OSK 2200/18, I OSK 2201/18, publ, CBOSA). Stanowisko to należy podzielić w niniejszej sprawie. Tym samym wnioskowane i opisane w sentencji skarżonej decyzji roboty w istocie kwalifikują się do objęcia je dyspozycją art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zatem z obowiązującymi przepisami prawa organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzekł merytorycznie zobowiązując skarżącego właściciela nieruchomości do ich udostepnienia dla przeprowadzenia koniecznych i niezbędnych robót remontowych linii energetycznej znajdującej się z bardzo złym stanie technicznym. Podkreślenia wymaga, że nie jest sporne zużycie istniejącej na nieruchomości infrastruktury i jej stan techniczny wymagający niezwłocznej interwencji. Także skarżący wielokrotnie w korespondencji z wnioskodawcą i organami zwracał uwagę na grożące w związku z tym niebezpieczeństwo awarii a nawet zagrożenie życia i zdrowia. Nie jest również sporny fakt niedojścia do porozumienia co do warunków czasowego zajęcia nieruchomości przez wnioskujące przedsiębiorstwo. Wbrew oczekiwaniu skarżącego, organ wydający decyzję w trybie art. 124b u.g.n. ani sąd administracyjny nie może narzucić podmiotowi zobowiązanemu do wykonania czynności, o których mowa w art. 124b u.g.n. zakresu ani sposobu robót budowlanych. W szczególności nie może zobowiązać do wykonania inwestycji w zakresie infrastruktury lub ciągów w sposób oczekiwany przez właściciela nieruchomości, w tym do usunięcia lub przebudowy linii energetycznej zgodnie z oczekiwaniem właściciela nieruchomości obciążonej zabudową taką linią.
W zaskarżonej decyzji Wojewoda szczegółowo określił zakres zobowiązania do udostępnienia każdej z działek, okres, na jaki skarżący zobowiązany jest udostępnić każdą z nich oraz na załącznikach graficznych wskazał zakres niezbędnej dla wykonania robót powierzchni działek ewidencyjnych: położonej w C. nr [...], położonej w C. nr [...], nr [...] o [...]. Dla każdej nieruchomości Wojewoda opisał zakres robót budowlanych remontowych napowietrznych linii elektroenergetycznych, dla wykonania których zobowiązano skarżącego do udostępnienia nieruchomości. Roboty mają polegać na wymianie słupów i wymianie przewodów. Brak podstaw do wnioskowania, że dojdzie do zmiany przebiegu, długości linii elektroenergetycznej lub innych jej parametrów technicznych czy użytkowych. Ponownie podkreślenia wymaga, że przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w prawie energetycznym, takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 5 ust. 1 ustawy z-dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 Prawa energetycznego).
Sąd zważył, że zaskrzona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania odpowiadającego zasadom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Organy zgromadziły materiał dowodowy odpowiadający przedmiotowi postępowania, w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego objętego sprawą określoną wnioskiem inwestora. Niezasadne było oczekiwanie przez skarżącego przeprowadzania dalszych dowodów niezwiązanych bezpośrednio z przedmiotem sprawy czyli ustaleniem tego czy istnieją określone w art. 124b ust. 1 przesłanki zobowiązania właściciela do obligatoryjnego udostępnienia nieruchomości, mimo braku jego zgody. Wskazać przyjdzie, że niezasadnie skarżący upatruje w zastosowaniu przewidzianego przepisami ustawy odstępstwa od zasady ochrony własności – naruszenia tego konstytucyjnie chronionego prawa. Ewentualne dalsze żądania czy też roszczenia skarżącego nie stanowią przedmiotu sprawy administracyjnej. Jednocześnie sprzeciw skarżącego wobec wnioskowanego przez przedsiębiorstwo energetyczne remontu linii energetycznych, nie stanowi ustawowej przesłanki odmowy zobowiązania do udostępnienia nieruchomości.
Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło