II SA/Bd 1455/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-03-28
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska, ustanawiając zasady przyznawania stypendiów sportowych na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, może wprowadzać dodatkowe kryteria i ograniczenia dla beneficjentów, wykraczające poza ustawowe wymogi dotyczące znaczenia sportu dla gminy i osiągniętego wyniku sportowego, a także czy może przekazać kompetencje do ustalania wysokości stypendiów Burmistrzowi?Ratio decidendi
Rada Miejska, ustanawiając zasady przyznawania stypendiów sportowych, nie może wprowadzać dodatkowych kryteriów i ograniczeń dla beneficjentów, które nie wynikają z ustawy, ani przekazywać kompetencji do ustalania wysokości stypendiów organowi wykonawczemu. Takie działania stanowią istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały w całości lub w części.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim dotyczącą zasad udzielania stypendiów i nagród sportowych, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o sporcie poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Skarżący wskazał na wprowadzenie przez Radę dodatkowych kryteriów dla beneficjentów, przekroczenie upoważnienia ustawowego w zakresie określania wysokości stypendiów oraz przekazanie kompetencji w tym zakresie Burmistrzowi. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i stwierdził nieważność § 3 uchwały oraz załącznika nr 3.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 3 zaskarżonej uchwały oraz załącznika nr 3 do tej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Golubiu Dobrzyniu na uchwałę Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 14 czerwca 2012 r. nr XI/108/12 w przedmiocie zasad udzielania stypendiów i nagród stwierdza nieważność § 3 zaskarżonej uchwały oraz załącznika nr 3 do tej uchwały.
Rada Miejska w Kowalewie Pomorskim, na podstawie art. 31 ust.3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz.U. Nr 127 poz. 857 ze zm.) podjęła w dniu 14 czerwca 2012r. uchwałę Nr XI/108/12 w sprawie zasad udzielania stypendiów i nagród Gminy Kowalewo Pomorskie (dalej zwana: uchwałą).
Na tę uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wywiódł Prokurator Rejonowy w G., zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. przepisów art. 31 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, to jest w § 3 Uchwały wraz z Załącznikiem Nr 3 stanowiącym integralną część uchwały.
Zdaniem skarżącego Prokuratora, Rada Miejska dla potrzeb ubiegania się o stypendium sportowe posłużyła się innymi kryteriami niż ustawowe, natomiast pominęła wymagane ustawowo kryterium dotyczące rodzaju sportu mającego znaczenie dla danej jednostki samorządowej, wskazując jedynie w tytule Załącznika, że dotyczą współzawodnictwa międzynarodowego i krajowego.
Kolejnym naruszeniem prawa w postaci przekroczenia upoważnienia ustawowego w kwestionowanej uchwale Rady Miasta są, zdaniem Prokuratora, ograniczenia dotyczące osób mogących być beneficjentami przyznawanych środków finansowych. Unormowania zawarte w § 1 Załącznika Nr 3 do Uchwały Nr XI/108/12 określają dodatkowe nieprzewidziane w upoważnieniu ustawowym warunki, jakie powinien spełniać sportowiec, by mógł uzyskać okresowe stypendium sportowe. Ograniczenia te dotyczą posiadania m.in. statusu zawodnika amatora, jego przynależności do klubu sportowego, posiadania przez zawodnika określonych osiągnięć w zawodach krajowych lub międzynarodowych, zobowiązanie zawodnika do realizacji programu przygotowań do mistrzostw krajowych lub międzynarodowych, powołania do kadry wojewódzkiej.
W ocenie Prokuratora, upoważnienie ustawowe nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do reglamentowania możliwości przyznania stypendium sportowego w opisany wyżej sposób przewidując tylko, że jedynymi kryteriami ocennymi są: znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego (brak doprecyzowania w Uchwale i załączniku Nr 3 - rodzaju dyscyplin) oraz osiągnięty wynik sportowy.
W ocenie skarżącego Rada Miasta uchybiła również udzielonym jej przez ustawodawcę upoważnieniom, przekazując uprawnienia organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego- zarówno w zakresie przyznania stypendium sportowego, jak i określenia jego ostatecznej wysokości innemu organowi, t.j. Burmistrzowi K. (§ 3, § 9 pkt 3) i § 13 Załącznika Nr 3), co narusza upoważnienie zawarte w art. 31 ustawy o sporcie.
Prokurator podniósł ponadto, że uchwała w przedmiocie przyznania stypendium sportowego jako akt prawa miejscowego musi spełniać określone wymogi w zakresie formułowanych w niej norm. Wysokość nagród zatem powinna zostać określona precyzyjnie w uchwale bądź przez wskazanie kwoty, jaką otrzyma osoba uprawniona za swoje osiągnięcia, bądź przez określenie sposobu jej wyliczenia, a wartości, które posłużą temu wyliczeniu muszą być możliwe do ustalenia przez każdego adresata tej uchwały i to na każdym etapie jej obowiązywania i stosowania. Kompetencje w tym zakresie w myśl w/w delegacji ustawowej przysługują wyłącznie organowi stanowiącemu, który nie może ich przekazać innemu organowi. W niniejszej sprawie Rada Miejska Kowalewa Pomorskiego w § 9 Załącznika Nr 3 wskazała, że stypendium przyznaje się w ustalonej kwocie wypłaconej jednorazowo lub jako świadczenie okresowe przez okres wykonywanego przedsięwzięcia nie dłużej niż przez 6 miesięcy - odnosząc je do osiągnięć indywidualnych zawodnika i sukcesów zespołowych (bez skonkretyzowania, jakiego rodzaju dyscyplin sportowych to dotyczy) oraz wysokości minimalnego wynagrodzenia określonego w odrębnych przepisach. Jednocześnie jednak w § 3 upoważniła Burmistrza do określenia wysokości stypendium poprzez wzięcie w szczególności pod uwagę osiągnięć sportowych zawodnika oraz znaczenia danej dyscypliny sportu dla Gminy K. W ocenie Prokuratora, treść tego zapisu wskazuje, że Rada Miejska pomimo określenia kryterium ustalania wysokości stypendium, przekazała następnie ostateczne rozstrzygnięcie w tym zakresie innemu organowi tj. Burmistrzowi. Takie zapisy stanowią subdelegację przyznanych mocą ustawy kompetencji prawotwórczych dla Burmistrza, co w demokratycznym państwie prawnym nie jest dopuszczalne.
Odnośnie niezgodności z przepisami prawa unormowań zawartych w § 7 i 8 Załącznika Nr 3 dotyczących możliwość wstrzymania i cofnięcia zawodnikowi stypendium sportowego Prokurator wskazał na zawartą w art. 31 ust. 3 ustawy z 2010r. o sporcie normę kompetencyjną obejmującą swoim zakresem upoważnienie dla organu stanowiącego do ustalenia zasad i trybu przyznawania i pozbawiania stypendium sportowego, a nie zawierającą upoważnienia dla organu stanowiącego do normowania spraw związanych ze wstrzymywaniem i wznawianiem stypendiów sportowych.
Skarżący wskazał, że podstawą wypłaty stypendium jest pozytywne rozstrzygnięcie właściwego organu o przyznania stypendium sportowego, skierowane do konkretnej osoby fizycznej, a nie zawarta z zawodnikiem umowa czy porozumienie (§5 ust. 2 Załącznika). Z kolei kwestia sposobu wypłaty nagrody nie powinna być w ogóle przedmiotem kwestionowanego aktu, gdyż wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w cytowanym wyżej przepisie ustawy o sporcie i jest zagadnieniem o charakterze cywilnoprawnym.
W odpowiedzi na skargę organ uznał skargę za niezasadną i wniósł o jej oddalenie podnosząc, że treść art. 31 ust.3 ustawy o sporcie jednoznacznie wskazuje, że Rada Gminy Kowalewo Pomorskie, jako organ stanowiący , ma prawo wskazywania zasad oraz trybu przyznawania stypendiów sportowych w taki sposób, jak to zrobiła w zaskarżonej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn.zm., dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. powołany został do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 446 ze zm.), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. W judykaturze do istotnych naruszeń prawa zalicza się naruszenie przepisów dotyczących kompetencji do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – poprzez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Stosownie do art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 P.p.s.a. prokurator może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, choć nie wskazuje ona wszystkich istotnych uchybień w skarżonej uchwale.
Mając na uwadze cechy aktu prawa miejscowego oraz fakt, że uchwała, o której mowa w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie jest aktem o charakterze wykonawczym należy stwierdzić, iż postanowienia takiej uchwały w szczególności nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia do jej wydania, ani być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Naruszenie powyższych wymogów musi, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego postanowienia uchwały. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., w sprawie II OSK 1077/09, CBOSA ).
Zasady uprawiania i organizowania sportu określa ustawa z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia tekst jedn. Dz.U. z 2010r. Nr 127, poz. 857 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. Działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego, który działa jako osoba prawna (art. 3). Klub sportowy może ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe dla zawodników (art. 5).
Zgodnie z art. 31 ustawy o sporcie, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe (ust. 1). Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek (ust. 2). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (ust. 3).
W myśl art. 35 ust. 5 i 6 ww. ustawy, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać wyróżnienia i nagrody pieniężne dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej (ust. 5). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych, o których mowa w ust. 5, oraz rodzaje wyróżnień i wysokość nagród pieniężnych, biorąc pod uwagę znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej.
Analiza przepisów ustawy o sporcie, w szczególności powyższych upoważnień ustawowych do wydania aktów wykonawczych o charakterze powszechnie obowiązujących norm prawa miejscowego, prowadzi do wniosku, że celem ustawy było przekazanie organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do ukształtowania w drodze uchwały konkretnych, szczegółowych i jasnych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla, będących członkami lokalnej społeczności, osób fizycznych – za osiągnięte wyniki sportowe. Możliwe na podstawie cytowanych przepisów jest także przyznanie przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowanie z budżetu tych jednostek stypendiów lub nagród dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie, co do których również szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość określić winien organ stanowiący. Przy czym ustawodawca zastrzegł, że przy kształtowaniu tychże zasad i trybu właściwy organ winien wziąć pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 5 i 6 jednostki samorządu terytorialnego mogą również ustanowić wyróżnienia i nagrody pieniężne dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej, bez względu na osiągane przez osoby trenowane wyniki sportowe oraz ich ewentualny status zawodniczy. Także i w tym przypadku kompetencję do określenia warunków i trybu przyznawania takich wyróżnień i nagród pieniężnych, oraz rodzajów wyróżnień i wysokości nagród pieniężnych, ustawodawca powierzył organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku biorąc jednak pod uwagę inaczej określone kryterium - znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej.
Uwzględniając zatem treść cytowanych na wstępie przepisów art. 31 i art. 35 ust. 5 i 6 ustawy o sporcie, Sąd podziela co do zasady stanowisko skarżącego Prokuratora co do tego, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 14 czerwca 2012r. została wydana z istotnym naruszeniem prawa, skutkującym jej nieważnością. Zakres przekroczenia delegacji ustawowej i w istocie przekazania Burmistrzowi kompetencji do dowolnego kształtowania zarówno przyznania, jak i wysokości świadczeń, w ramach określonej wyłącznie podstawy i górnej granicy, oraz cel ukształtowanie przez prawodawcę lokalnego w sposób sprzeczny z celem ustawy o sporcie, skutkować musi stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Zasadnicze bowiem przepisy przedmiotowego aktu prawa miejscowego dotknięte są wadą skutkującą ich nieważnością, a pozostałe regulacje, po wyeliminowania z obrotu prawnego tych kształtujących zasady, tryb i formy przyznawania gratyfikacji, staną się bezprzedmiotowe.
W kwestionowanym przez skarżącego Prokuratora § 1 załącznika do uchwały Rada Miejska określiła krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania stypendium sportowego wskazując, że stypendium może otrzymać zawodnik, który:
- jest amatorem zrzeszonym w klubie sportowym, zajął I,II lub III miejsce w zawodach krajowych lub międzynarodowych, w których brało udział co najmniej 8 zawodników w danej konkurencji sportowej, względnie 6 drużyn, osad lub załóg (pkt 1),
-zobowiązał się do realizacji programu przygotowań do mistrzostw krajowych lub międzynarodowych (pkt 2),
-został powołany do kadry wojewódzkiej(pkt 3).
W ocenie skarżącego, omawiany przepis wydany został w warunkach przekroczenia upoważnienia ustawowego i wprowadzenia nie przewidzianych w ustawie ograniczeń dotyczących osób (podmiotów) mogących być beneficjentami przyznawanych stypendiów sportowych. Pogląd ten Sąd podziela w całości. Ustanowione w § 1 ust. 1 i 2 uregulowania określają bowiem dodatkowe, nie przewidziane w upoważnieniu ustawowym warunki, jakie winien spełniać sportowiec, by mógł uzyskać stypendium sportowe. Ograniczenia te dotyczą przynależności do klubu sportowego oraz zobowiązania się do realizacji programu przygotowań do mistrzostw krajowych lub międzynarodowych. Jak słusznie podniesiono w skardze, cytowane na wstępie upoważnienie ustawowe nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do reglamentowania możliwości przyznania stypendium sportowego w opisany sposób przewidując tylko, że jedynymi kryteriami mogącymi być branymi pod uwagę są: znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Natomiast w zakwestionowanym w skardze § 1 pkt 1 i 2 uchwały wprowadzono, nie przewidziane upoważnieniem ustawy o sporcie, ograniczenie w postaci niemożności ubiegania się o stypendium sportowe osobom, które nie są zrzeszone w klubach sportowych, a także zapis, który nakłada na osobę uprawnioną obowiązek realizacji programu przygotowań do mistrzostw krajowych lub międzynarodowych. Wymienione zapisy zostały uchwalone z przekroczeniem delegacji ustawowej. Należy je zatem uznać za niezgodne z prawem, bowiem brak jest podstawy prawnej do tego, by akty prawa miejscowego dyskryminowały pewne kategorie członków wspólnoty samorządowej w dostępie do prawa nabycia stypendium sportowego. Podkreślenia po raz kolejny wymaga, że w myśl art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie stypendia sportowe, o których mowa w tym przepisie adresowane są do wszystkich osób fizycznych, bez względu na przynależność do klubu sportowego. Warunkiem otrzymania stypendium jest uprawianie sportu rozumianego, jak stanowi art. 2 ust. tej ustawy, jako wszelkie formy aktywności fizycznej, udział w rywalizacji sportowej i osiągnięcie wyników sportowych. Brak jest w art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie takich zapisów, które nakładałyby na osobę fizyczną obowiązek przynależności do klubu bądź stowarzyszenia, jak też realizacji programu przygotowań do zawodów sportowych.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za krytyczną oceną omawianej regulacji jest konstatacja, że celem art. 31 ustawy o sporcie z pewnością nie jest wspieranie lokalnych klubów sportowych, ich zawodników, trenerów i działaczy. Klub sportowy, jako osoba prawna, może ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe dla zawodników (art. 5 ustawy).
Brak jest zatem podstaw prawnych, aby w wykonaniu powyższej delegacji Rada Miejska ustanowiła stypendia sportowe finansowane z budżetu gminy, przeznaczone nie dla osób fizycznych, które osiągają wysokie wyniki w sporcie (wspólna cecha relewantna), lecz wyłącznie dla zawodników zrzeszonych w klubach sportowych oraz realizujących określone programy przygotowujące do mistrzostw.
Oczywiście sprzeczna z powyższymi przepisami jest również treść zaskarżonego przez Prokuratora § 5 Załącznika nr 3 do uchwały, w którym przewidziano obowiązek zawarcia z beneficjentem porozumienia określającego w szczególności warunki wypłaty oraz okoliczności powodujące utratę stypendium. Trudno znaleźć uzasadnienie dla wprowadzenia elementu cywilnoprawnego zobowiązania do instytucji prawnej stypendium sportowego, którego przyznanie jest uzależnione od określonych przepisami prawa miejscowego przesłanek. Konstrukcja przyznania tego świadczenia opiera się na uprawnieniach organu władzy publicznej w zakresie stosowania prawa w formie władczej – decyzji administracyjnej, a nie umowy cywilnoprawnej przewidującej obustronne zobowiązania stron i opierającej się na zasadzie równości stron umowy i swobody w określeniu warunków umownych.
W § 6 zaskarżonego aktu uregulowany został sposób wypłaty stypendium sportowego poprzez wskazanie, że będzie to dokonywane przelewem na rachunek bankowy stypendysty lub w kasie Urzędu Miejskiego zgodnie z przedłożoną fakturą/rachunkiem. W ocenie Sądu regulacja ta również nie mieści się w zakresie delegacji określonej w przepisie art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, który nie daje samorządom uprawnienia w tym zakresie.
Zdaniem Sądu, nie można także uznać za prawidłowe zapisów uchwały dotyczących warunków wstrzymania stypendiów, o których stanowi § 7 zaskarżonego załącznika do uchwały, gdyż nie mieszczą się one w granicach ustawowego upoważnienia co do określenia zasad i trybu przyznawania i pozbawiania stypendium. Przepis art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie zawiera bowiem upoważnienie dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do stanowienia przepisów prawa miejscowego, które dotyczy wyłącznie ustalenia zasad i trybu "przyznawania i pozbawiania" stypendium sportowego, a nie uprawnia tego organu do regulowania w tej drodze również zasad trybu "wstrzymywania" wypłaty tych stypendiów. Regulując zatem tryb oraz warunki "wstrzymania" wypłaty stypendiów sportowych Rada przekroczyła upoważnienie ustawowe wynikające z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie wprowadzając instytucję, o jakiej nie wspomina ten przepis, co narusza też art. 7 Konstytucji RP. Przekroczenie to niewątpliwie stanowi istotne naruszenie prawa. Również tytuł kwestionowanego załącznika do uchwały zawierający sformułowanie "wstrzymywania" jest wadliwy w tej części.
Kolejny zarzut Prokuratora dotyczył braku w podstawie prawnej skarżonej uchwały przepisu upoważniającego do cofnięcia stypendium sportowego (§8 uchwały). Odnosząc się do tej kwestii, co do zasady wskazać należy, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa w drodze uchwały szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych. W ocenie Sądu, na gruncie zaskarżonej uchwały, w sposób nie budzący wątpliwości co do intencji tej regulacji, jednostka samorządu terytorialnego określiła warunki pozbawienia stypendium sportowego. Natomiast fakt użycia słowa "cofa" znajdującego się w § 8 uchwały w żaden sposób nie narusza granic przyznanego jednostce samorządu terytorialnego upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 35 ust. 3 ustawy o sporcie. Użycie słowa "cofa" zastępuje "pozbawia" nie naruszając ani celu, ani sensu treści uchwały w zakresie zasad pozbawiania przyznanego sportowego, gdyż stanowi wyłącznie synonim określenia czynności polegającej na odebraniu (odjęciu). O ile, w ocenie Sądu, uregulowanie zasad cofania stypendium można zakwalifikować jako pozostające w granicach upoważnienia do regulowania zasad pozbawiania stypendiów (art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie), to analiza zawartych w tej regulacji okoliczności skutkujących pozbawieniem stypendium wskazuje, że § 8 pkt 1 i 2 Załącznika nr 3 do uchwały z przyczyn wskazanych wyżej nie może pozostać w obrocie prawnym. Jak już wcześniej wskazano, brak jest podstaw do ustanowienia przez radę stypendiów sportowych finansowanych z budżetu gminy wyłącznie dla zawodników zrzeszonych w klubach sportowych oraz realizujących określone programy przygotowujące do mistrzostw. Tymczasem w § 8 gmina uchwalając zasady cofania stypendium sportowego wprowadziła możliwość pozbawienia (cofnięcia ) stypendium, gdy zawodnik nie realizuje postanowień zawartych w porozumieniu (pkt 1), bądź też utracił prawa zawodnika na okres przygotowań do zawodów(pkt 2). Z powyższych przyczyn Prokurator zasadnie wskazał § 8 Załącznika nr 3 do uchwały jako istotnie naruszający wskazane przepisy ustawy o sporcie w takim zakresie, w jakim regulacja ta odwołuje się do sytuacji zawodników klubu sportowego i uzależnia pozbawienie stypendium sportowego od okoliczności nie związanych z osiąganymi wynikami sportowymi, lecz wyłącznie z realizacją obowiązków klubowych lub przestrzeganiem ustaleń zawartych w porozumieniu.
W ocenie Sądu zaskarżoną uchwałą, wbrew dyspozycji art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie Rada nie określiła jakichkolwiek kryteriów wysokości przyznawanych stypendiów, pozostawiając to w gestii Burmistrza, co oznacza, że w istocie scedowała na ten organ uprawnienie i zobowiązanie do określenia rodzajów i wysokości stypendiów sportowych (§9). Nadto, poza określeniem, że przyznana trenerowi lub działaczowi nagroda pieniężna lub rzeczowa nie może przekroczyć 200% minimalnego wynagrodzenia określonego w odrębnych przepisach, brak w uchwale jakichkolwiek kryteriów, za co i w jakiej wysokości Burmistrz może je przyznać i od czego ta wysokość ma być uzależniona (§12 pkt 2). Tylko organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma możliwość stanowienia o wysokości stypendiów, które są przyznawane na podstawie art. 31 oraz nagród z art. 35 ustawy o sporcie. Zapisy § 9 i § 12 pkt 2 uchwały, pozwalające organowi wykonawczemu na ustalanie wysokości stypendium oraz nagród są sprzeczne z treścią art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie, bowiem w każdym z przypadków regulowanych przedmiotową uchwałą to organ wykonawczy gminy, a nie Rada, faktycznie decyduje o wysokości przyznanego stypendium, czy też nagrody, w tym wartości nagrody rzeczowej. Przyjęcie kwoty bazowej, a następnie zastosowanie zapisów procentowych lub wielokrotności, ale nigdy precyzyjnie, a wyłącznie jako próg maksymalny pozwala na stwierdzenie, że Rada Miasta nie określiła wysokości stypendiów sportowych i nagród, a do decydowania o ich wysokości w każdym przypadku upoważniła Burmistrza.
W ocenie Sądu zgodną z obowiązującym porządkiem prawnym jest, wbrew twierdzeniom Prokuratora regulacja zawarta w § 3 zaskarżonej uchwały, który stanowi, że stypendium sportowe przyznaje Burmistrz Miasta Kowalewo Pomorskie. Kwestionując ten przepis skarżący wskazywał, że decyzję w przedmiocie stypendium i jego wysokości podejmuje organ wykonawczy gminy, czyli Burmistrz, gdy tymczasem, zgodnie z ustawą, kompetencja do przyznawania stypendium przysługuje organowi stanowiącemu gminy, bez możliwości przeniesienia jej na inny podmiot. W ocenie Sądu, w odniesieniu do tej jednostki redakcyjnej załącznika wadliwość taka nie zachodzi. Art. 31 ustawy o sporcie mówi zarówno o ustanawianiu, jak i o przyznawaniu stypendiów. Podkreślenia wymaga, że czym innym jest ustanowienie zasad, trybu, określenie wysokości stypendiów sportowych, nagród, wyróżnień oraz ich rodzajów, a czym innym przyznawanie tego rodzaju świadczeń w konkretnym przypadku.
Prawidłowa wykładnia tego przepisu pozwala uznać, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w ramach określonych treścią art. 31 ust. 3 ustawy wskazuje jedynie na ogólną kompetencję Burmistrza do wydawania decyzji administracyjnych dotyczących przedmiotowych stypendiów. Stosownie do art. 1 pkt 1 k.p.a., przepisy tej ustawy stosuje się do postępowania przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W myśl zaś art. 104 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Z przepisów tych wynika, że właściwą formą zakończenia sprawy administracyjnej jest decyzja administracyjna stanowiąca władcze działanie organu administracji publicznej skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Podejmując to rozstrzygnięcie, organ administracji dokonuje konkretyzacji prawa, która stanowi podstawę do korzystania przez jednostkę z należnych jej praw lub wykonywania obowiązków. Tym samym sprawa zainicjowana wnioskiem o przyznanie stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej o przyznaniu stypendium lub odmowie jego przyznania.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie podziela poglądu zaprezentowanego w skardze, że w § 3 zaskarżonej uchwały doszło do przeniesienia kompetencji przyznawania stypendium. Ustanawiania stypendium, o jakim mowa w art. 31 ust. 1 ustawy, nie można bowiem utożsamiać z jego przyznaniem konkretnej osobie.
Prokurator zarzucił ponadto, iż przedmiotowa uchwała nie spełnia warunku wskazanego w 31 ust. 1 ustawy o sporcie, bowiem nie określa znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego, która jest brana pod uwagę przy ustalaniu rodzaju i wysokości stypendium sportowego. Z regulacji uchwały nie wynika, które z dyscyplin są znaczące dla gminy. Rozstrzygając o zasadności tego zarzutu przypomnieć należy, że art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie zezwala organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego na określenie w drodze uchwały szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, o których mowa w ust. 1 i 2, przy wzięciu pod uwagę znaczenia danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągniętego wyniku sportowego.
Sąd podziela tu stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 162/11 LEX nr 994355, że zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa art. 31 ust. 3 ustawy z 2010 r. o sporcie, prowadzi do wniosku, że gmina winna wskazać istotne dla niej dyscypliny, lecz ustawodawca nie zobligował jej do enumeratywnego wskazania dyscyplin, gdyż określając ten obowiązek poprzestał jedynie na ogólnym i nieostrym sformułowaniu.
Istotną z punktu widzenia ustawy o sporcie definicję sportu zawiera art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że: "sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub organizowane, wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, i rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach". Taka definicja jest potrzebna z uwagi na zadania władz publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego, które mogą wspierać kulturę fizyczną jako całość. Przedmiotowy obowiązek wskazania istotnych dla gminy dyscyplin może przybrać dowolną formę. Gmina wskazała istotne dla niej dyscypliny sportu poprzez odwołanie do zawodów o różnej randze (krajowe, międzynarodowe), a także poziomu osiągnięć sportowych.
Reasumując wskazać należy, że wyeliminowanie opisanych wyżej zapisów uchwały dotyczących określenia osób, którym można przyznać stypendium sportowe oraz nagrody, a w szczególności zapisów dotyczących określania wysokości, w jakiej mogą być przyznane skutkowało tym, że stwierdzenie nieważności musiało dotyczyć całości zaskarżonej uchwały, a nie poszczególnych jej zapisów.
W tej sytuacji, wobec stwierdzenia przez Sąd, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, czego konsekwencją jest jej nieważność (art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło