II SA/Bd 1459/16

Dnia 29 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 roku sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...] wymierzył M. C. (zwanemu skarżącym) karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...].06.2016 r. P. z dnia [...] czerwca 2016 r. od powyższej decyzji skarżący za pośrednictwem pełnomocnika złożył odwołanie. Wraz ze wskazanym wyżej odwołaniem pełnomocnik skarżącego złożył również wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. W dniu [...] września 2016 r. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem numer [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Również tego samego dnia Dyrektor Izby Celnej postanowieniem numer [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...].06.2016 r. Zdaniem organu II instancji termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 18.06 2016 r. a zakończył w dniu [...].07.2016 r. Odwołanie skarżącego zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe w dniu [...].07.2016 r., czyli z uchybieniem terminu. Organ wskazał, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Organ podkreślił, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej - polegającej na wniesieniu odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu przewidzianego do jej dokonania. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji, której miało ono dotyczyć. Organ odwoławczy obowiązany jest przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania, w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zostało ono wniesione w przewidzianym w ustawie terminie. W sytuacji zaś stwierdzenia, iż zostało ono wniesione po terminie, stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma on obowiązek stwierdzić tę okoliczność w ostatecznym postanowieniu. Od niniejszego postanowienia skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - naruszenie art. 162 § 1 i art. 163 § 2 w zw. z art. 210 § 1 pkt 1 i 7 oraz art. 214 i w zw. z art. 121 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa polegające na bezzasadnym pominięciu okoliczności, iż z treści zaskarżonej decyzji, w tym z oznaczenia organu, który ją wydał, ani z pouczeń do tej decyzji nie wynikał adres tego organu administracji, pomimo, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek oznaczenia organu wydającego decyzję przez podanie jego nazwy i adresu siedziby, a także obowiązek poinformowania strony o adresie właściwym organu, do którego odwołanie winno zostać wniesione, a tym samym strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji użycia ostatniego znanego adresu tego organu (który już po nadaniu pisma okazał się nieaktualny), którym strona posługiwała się przy skutecznym wnoszeniu odwołań w innych sprawach i który nadal widnieje na stronach internetowych wyszukiwarek, albowiem nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, skoro działała w błędnym, usprawiedliwionym przekonaniu o prawidłowości i aktualności adresu, na który został nadany list polecony zawierający odwołanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej powoływanej w skrócie jako ,,p.p.s.a.", sąd orzeka na podstawie akt sprawy, oraz stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa. W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nie nastąpiło naruszenie przepisów, które dawałoby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie wydane w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Podobnie jak postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest ono postanowieniem formalnym, gdyż zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, LEX 29079). W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa i nawet nieznaczne przekroczenie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. m.in. wyrok NSA z 6 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bk 271/03, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2006 r., III SA/Wa 1085/2006, LEX nr 219331). Z regulacji art. 228 § 1 o.p. wynika, że organ odwoławczy, do którego wpływa środek zaskarżenia jest obowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy środek ten spełnia warunki formalne. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uprawiają do merytorycznego rozpoznania sprawy. Do warunków formalnych należy przede wszystkim złożenie środka zaskarżenia w odpowiednim terminie. W niniejszym przypadku termin do złożenia odwołania wynosił 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, co wynika z treści art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia z [...] czerwca 2016 r., nr [...] r., została doręczona skarżącemu osobiście w dniu [...].06.2016 r. a zatem termin na złożenie odwołania upływał z dniem [...].07.2016 r., co nie jest przez stronę skarżącą kwestionowane. Natomiast pełnomocnik skarżącego zarzucił, iż z treści zaskarżonej decyzji, w tym z oznaczenia organu, który ją wydał, ani z pouczeń do tej decyzji nie wynikał adres tego organu administracji, pomimo, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek oznaczenia organu wydającego decyzję przez podanie jego nazwy i adresu siedziby, a także obowiązek poinformowania strony o adresie właściwym organu, do którego odwołanie winno zostać wniesione. Stanowisko pełnomocnika skarżącego, w ocenie Sądu, jest błędne. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że nie został zachowany termin do złożenia odwołania. Nie budzi żadnych zastrzeżeń data doręczenia decyzji organu I instancji skarżącemu, jak również z pouczenia tejże decyzji wynika termin na złożenie odwołania oraz za pośrednictwem jakiego organu winno ono zostać złożone. Również adres, na który należało złożyć odwołanie znajduje się w stopce redakcyjnej decyzji na pierwszej stronie. Przy czym należy zauważyć, że ta kwestia została należycie wyjaśniona w postanowieniu Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2016 r., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaznaczyć również należy, że postanowienie organu z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania było ostateczne w administracyjnym toku postępowania, a zatem mogło i powinno stanowić podstawę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym w niniejszej sprawie organ postąpił prawidłowo, bowiem w tym samym dniu rozpoznał zarówno wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak i stwierdził jego uchybienie. W tych okolicznościach faktycznych organ drugiej instancji nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy i oceny rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego w B., co do jego istoty, ale był zobowiązany zastosować przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p. i stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.