II SA/Bd 1469/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. B. z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...]., nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta D. B., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania D. M. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że nie spełnia ona kryterium dochodowego do uzyskania tej formy pomocy. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie wskazując, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Podała, że wraz z synem utrzymuje się ze świadczenia rentowego, które wynosi 485 zł miesięcznie. Syn rozpoczął pracę i ma do spłaty kredyt, którego miesięczna rata wynosi 1.050 zł. Utrzymanie mieszkania łącznie wynosi około 286 zł. Natomiast jej ojciec utrzymuje się samodzielnie, uzyskując świadczenie emerytalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na treść art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" organ wskazał, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zaś art. 7 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" stanowi, że do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zasady przyznawania zasiłku celowego uregulowane zostały w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z wolą ustawodawcy zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie m. in. części lub całości kosztów zakupu żywności. Forma przyznania pomocy społecznej w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "c" może być realizowana jako świadczenie pieniężne na zakup żywności, na zakup posiłku lub żywności, albo w formie posiłku względnie świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Organ II instancji zaznaczył, iż odmowa przyznania świadczeń wynikających z ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego nie wyłącza możliwości ubiegania się o świadczenia w trybie ustawy o pomocy społecznej. Dalej organ podał, że rodzina skarżącej składa się z trzech osób, tj. wnioskodawczyni, jej syna i ojca. Łączny dochód w rodzinie wynosi 2.300,60 zł na trzy osoby. Są to dwa świadczenia - renta skarżącej w wysokości 485,39 zł i emerytura ojca w kwocie 1.815,21 zł. Zgodnie z kryterium uprawniającym do otrzymania pomocy dla rodziny skarżącej jest kwota 1.579,50 zł, tj. 150 % kryterium dochodowego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. 351 zł x 3 osoby x 150 % = 1.579,50 zł. Zatem z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego organ I instancji nie miał podstaw prawnych by przyznać skarżącej wnioskowane świadczenie z pomocy społecznej. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na wyżej wskazaną decyzję wskazując na tę samą argumentację, co w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie. Dlatego też zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, a w efekcie wydający decyzję, powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Winien więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.) i w toku postępowania stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a.), jak i wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje jednak, że organ uchybił wskazanym wyżej zasadom zawartym w art. 7 i 77 k.p.a. przy rozstrzyganiu sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. W uzasadnieniu organu II instancji brak jest ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu przez stronę skarżącą, w szczególności do przytoczonej przez skarżącą okoliczności samodzielnego dysponowania przez jej ojca swoimi dochodami, co powinno spowodować podjęcie przez organ wątpliwości odnośnie tego, czy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo z ojcem, co ma decydujący wpływ na wyliczenie dochodu przypadającego osobę w rodzinie. Organ II instancji nie ustosunkował się do tego twierdzenia, lecz powielił jedynie wyliczenia organu I instancji. Skoro w przedmiotowej sprawie pojawiły się kwestie sporne, to organ powinien je wnikliwie wyjaśnić. W przedmiotowej sprawie najważniejszą kwestią jest prawidłowe ustalenie i obliczenie wysokości dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej, ponieważ przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" uzależniają od tego to, czy danemu podmiotowi będzie można udzielić pomocy, np. w formie określonego zasiłku czy też nie. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że organ rozpoznał sprawę jedynie w oparciu o przepisy ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania", nie biorąc w ogóle pod uwagę uregulowań ustawy o pomocy społecznej. Jest to działanie nieprawidłowe w szczególności w świetle treści wniosku skarżącej z dnia 3 września 2010 r., z którego nie wynika w żaden sposób to, w oparciu o jakie uregulowania składała ona wniosek. Wynika z niego jedynie to, że wnosi ona o "zapomogę na zakup żywności". Zatem należało również rozpoznać sprawę biorąc pod uwagę treść art. 39 ust. 1 i 2 i art. 41 ustawy o pomocy społecznej. W tym zakresie organ nie poczynił żadnych ustaleń ani rozważań. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien kierować się zaleceniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu.