II SA/Bd 1470/17

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-06-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli sprawa dotyczy stypendium szkolnego, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega umorzeniu w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli sprawa dotyczy stypendium szkolnego, które jest świadczeniem pomocy materialnej o charakterze socjalnym, a zatem strona jest z mocy ustawy zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
T. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stypendium szkolnego. Sąd uznał, że wnioskodawca jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, co czyni wniosek w tym zakresie bezzasadnym i podlegającym umorzeniu. Jednocześnie, sąd rozpatrzył wniosek o ustanowienie radcy prawnego, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy i jego rodziny.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono radcę prawnego; 2. umorzono postępowanie w pozostałym zakresie wniosku.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego postanowił: 1. ustanowić radcę prawnego, 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku. W dniu [...] kwietnia 2018 r. oraz [...] czerwca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęły wnioski (formularze PPF) T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżący skarży decyzję w przedmiocie stypendium szkolnego. Należy podkreślić, iż przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy stypendium szkolnego, a więc mieści się w zakresie ww. ustawowego zwolnienia od kosztów. Przepis art. 90c ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r., poz. 2198) zalicza stypendium szkolne do świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Strona wystąpiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, od których to ponoszenia jest zwolniona z mocy ustawy tak więc przyznanie stronie prawa pomocy jest bezzasadne i to niezależnie od jej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne. Ponadto ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata (radcy prawnego) - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując w niniejszej sprawie oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy ustalono, iż prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Mają na utrzymaniu troje dzieci w wieku szkolnym. Utrzymują się z dochodu w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie, składającego się z zasiłków oraz wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę. Wnioskodawca podał, że dostępne środki pieniężne przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Dalej oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto swój wniosek uzasadnił tym, że zamierza złożyć skargę kasacyjną od wyroku zapadłego w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy, po uwzględnieniu rzeczywistych obciążeń i stałych wydatków należało uznać, że skarżący uprawdopodobnił zasadność swojego wniosku, a sytuacja majątkowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym zainteresowanego. Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 249a, art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło