II SA/Bd 1484/17

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-10-10

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym świadczeń rodzinnych, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie fizycznej, która zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędny, natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika powinien zostać rozpatrzony merytorycznie.
Stan faktyczny
J. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczeń rodzinnych. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe z dwójką dzieci, utrzymując się z świadczeń rodzinnych, wychowawczych i alimentów, nie posiada oszczędności i ponosi stałe wydatki. Sąd rozpatrzył wniosek, uznając zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić adwokata dla skarżącej oraz umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku (dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej przyznania świadczeń rodzinnych postanowił: 1. ustanowić adwokata, 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku. W dniu [...] października 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżąca skarży decyzję w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej przyznania świadczeń rodzinnych. Należy podkreślić, iż przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ jego rozpoznanie w niniejszej sprawie stało się zbędne. Ponadto ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata (radcy prawnego) - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując w niniejszej sprawie oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy ustalono, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym. Utrzymują się ze świadczeń rodzinnych, wychowawczych oraz alimentów w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podała również, że ponosi zobowiązania i stałe wydatki (w tym m.in. media, węgiel, telefon, wyżywienie). W tym stanie rzeczy, po uwzględnieniu rzeczywistych obciążeń i stałych wydatków należało uznać, że skarżąca uprawdopodobniła zasadność swojego wniosku, a sytuacja majątkowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym zainteresowanej. Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 249a, art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło