II SA/Bd 149/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty uposażenia oddala skargę. Skarżący J. B., jako żołnierz zawodowy, rozkazem personalnym Nr [...] Dowódcy W. Okręgu Wojskowego z dnia [...] został wyznaczony na stanowisko chorążego [...] (sekcji mobilizacyjnej i administracji rezerw) Wojskowej Komendy Uzupełnień N. z uposażeniem według grupy uposażenia [...] i objął obowiązki od dnia [...] (okoliczność bezsporna). Rozkazem Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień N. nr [...] z dnia [...] powierzono skarżącemu funkcję nieetatowego inspektora BHP i dokumentacji dotyczącej garnizonu (wyciąg z rozkazu nr [...] – k. 30 akt sądowych). W dniu [...] Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego, na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 1970 r.) wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy na stanowisku chorążego sekcji mobilizacyjnej i administracji rezerw z powodu likwidacji zajmowanego stanowiska i dwukrotnej odmowy objęcia równorzędnego stanowiska służbowego (wypowiedzenie Nr [..] – k. 17 akt administracyjnych). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [....] (decyzja nr [...] - k. 18-19 akt sprawy administracyjnej). Wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, wskutek złożonej przez niego skargi, podlegało kontroli sądowej, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2003 r., sygn. akt SA 1246/02 orzekł o oddaleniu skargi na decyzję Nr [....] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję - wypowiedzenie stosunku służbowego Nr [...] z dnia [....] (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2003 r. - k. 20-22 akt administracyjnych). W następstwie dokonanego wypowiedzenia, Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] i [....] z dnia [...], na postawie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 1970 r., zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2003 r., i przydzielił go przez okres wypowiedzenia do dyspozycji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. (wyciągi z ww. rozkazów - k. 7 i 8 akt administracyjnych). Pozwem z dnia [....] skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w N. z powództwem o zapłatę przez Wojskową Komendę Uzupełnień w N. uposażenia według grupy uposażenia [...] w kwocie [....] zł za okres od dnia [....] do dnia [...] oraz bieżącego uposażenia, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej w ramach stosunku służbowego zawartego ze skarżącym przez Dowódcę W. Okręgu Woskowego, tj. chorążego Wojskowej Komendy Uzupełnień N. Postanowieniem z dnia [....] Sąd Rejonowy w N. przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w N., który to postanowieniem z dnia [....] uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał ją do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w N. w celu nadania jej dalszego biegu w trybie administracyjnym. Wojskowy Komendant Uzupełnień w N. pismem z dnia [...] przekazał sprawę w celu jej rozpatrzenia zgodnie z właściwością do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K., w którego dyspozycji znajdował się skarżący w okresie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. odmówił skarżącemu wypłaty uposażenia za okres od dnia [...] do chwili obecnej. Decyzję tę, w związku z wniesieniem odwołania przez skarżącego, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych utrzymał w mocy wydając w dniu [...] decyzją Nr [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcia organy obu instancji, powołując się na ww. okoliczności faktyczne wskazały, że nie zaistniały w sprawie postawy prawne do wypłaty skarżącemu żądanego uposażenia, gdyż skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] wskutek upływu terminu skutecznie dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy, co potwierdził prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. sygn. akt SA 1246/02, a warunkiem otrzymania uposażenia jest pełnienie zawodowej służby wojskowej. Ponadto, jak zaznaczyły organy, od dnia [...] skarżący jest emerytem wojskowym, a ten status oraz pobieranie emerytury uniemożliwiają wypłacenia uposażania. Organ wskazały również, że właściwość ich w sprawie wynika, z okoliczności, że w okresie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, znajdował się on w dyspozycji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. Na ww. decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dniu [...] decyzją Nr [....], utrzymującą w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] Nr [...] o odmowie wypłaty żądanego uposażenia, skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę, powołując się na niewiarygodność wydanych rozstrzygnięć. W obszernym piśmie skarżący zarzucił organom bezpodstawną odmowę wypłaty uposażenia oraz ich niewłaściwość w sprawie. Zdaniem skarżącego, pozostaje on nadal w stosunku służbowym, gdyż Dowódca W. Okręgu Wojskowego, który wyznaczył mu stanowisko chorążego [...] Wojskowej Komendy Uzupełnień N. i w związku z tym był organem właściwym w sprawie, nie wypowiedział mu stosunku służbowego w okresie od [...] do chwili obecnej, nie wprowadził zmian do zajmowanego przez skarżącego etatu wojskowego w WKU w N. podległego W. Okręgowi Wojskowemu, ani też nie zlikwidował tego etatu wojskowego w WKU w N. Skarżący podkreślił, że nikt poza Dowódcą W. Okręgu Wojskowego lub jego likwidatorem nie miał prawa ingerować w jego etat, podległy W. Okręgowi Wojskowemu. W związku z tym pozostaje on nadal w stosunku służbowym z Dowódcą W. Okręgu Wojskowego. Skarżący zaznaczył przy tym, że Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w N., jako kompetentny dla stosunku służbowego zawartego z nim przez Dowódcę W. Okręgu Wojskowego nie wręczył mu ani wypowiedzenia stosunku służbowego z etatu wojskowego w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w N. ani też dokumentu o zwolnieniu go ze służby oraz wskazał w efekcie tego na bezpodstawność dokonanego mu wypowiedzenia i podjętych przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. czynności związanych ze zwolnieniem go ze służby. Skarżący powołał się też na szereg nieprawidłowości, jakie miały w jego ocenie miejsce przy zwolnieniu go ze służby wojskowej oraz przy naliczeniu mu należnego uposażenia. W odpowiedzi na skargę Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew stanowisku skarżącego w świetle przepisów prawa nie jest on uprawniony do otrzymania uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku chorążego Wojskowej Komendy Uzupełnień N. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że w sprawie miało miejsce skuteczne wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego decyzją z dnia [...] Nr [...] Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego, utrzymaną w mocy decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] Nr [...], a następnie niezakwestionowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2003 r., sygn. akt SA 1246/02 orzekł o oddaleniu skargi strony na decyzję Nr [...]. Powód wypowiedzenia stosunku służbowego tj. likwidacja zajmowanego stanowiska i dwukrotna odmowa przez stronę objęcia równorzędnego stanowiska służbowego, znajdował umocowanie w obowiązujących w okresie wypowiedzenia przepisach prawa. Przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 1970 r. stanowiły bowiem, że dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić: 1) jeżeli żołnierz zawodowy w czasie zajmowania tego samego stanowiska służbowego (przebywania w tym samym okresie w rezerwie kadrowej albo dyspozycji) dwukrotnie odmówił przyjęcia równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego; 2) jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W kwestii zaistnienia tych przesłanek w stosunku do skarżącego wypowiedział się- jak podkreślono wyżej- Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając ich wystąpienie w sprawie oraz przesądzając legalność dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego. W związku z tym, iż w sprawie stosunku służbowego skarżącego zajął już stanowisko sąd administracyjny, należy odnieść się do kwestii mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań, zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W świetle przytoczonego artykułu należy wyjaśnić, iż przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Dotyczy ona zatem właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa w indywidualnej sprawie. Wskazania natomiast co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż zarówno organy administracyjne, których działanie było przedmiotem skargi, jaki i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana, będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawne na podstawie których ten sąd orzekał. Jeśli więc strona z taką oceną i wskazaniami się nie zgadza, to powinna zakwestionować za pomocą właściwych środków odwoławczych dane orzeczenie, w którym zawarta jest ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu się zaś tego orzeczenia, zawarte w nim stanowisko, będzie wiążące nie tylko wobec organów wymienionych w art. 153 ppsa, lecz również i wskazanych w art. 170 ppsa, który to przepis explicite wskazuje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jeśli więc strona ze środka odwoławczego nie skorzysta i tym samym doprowadzi do uprawomocnienia się danego wyroku, wówczas kwestie prawne przesądzone w takim orzeczeniu i wskazania w nim zawarte są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, tegoż sądu, jak i innych organów i sądów, nie wyłączając sądu II instancji rozpatrującego ewentualnie skargę kasacyjną na kolejny wyrok dotyczący tej samej sprawy. Wobec tego skoro skarżący nie zakwestionował wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2003 r., sygn. akt SA 1246/02, w którym to skład orzekający przesądził o skuteczności dokonanego przez Dowódcę Ś. Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] wypowiedzenia skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej na stanowisku chorążego Wojskowej Komendy Uzupełnień N., to tym samym, ze względu na wskazany zakres związania prawomocnym orzeczeniem sądu, nie ma warunków do przyjęcia przez tut. Sąd, jak chce tego skarżący, że wypowiedzenie to było nieskuteczne i bezpodstawne. Okoliczność legalnego wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego została bowiem już przesądzona i jako taka musi być wzięta pod uwagę przez Sąd. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 1970 r., żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego lub organ wojskowy. W takiej sytuacji zwolnienie następuje w ostatnim dniu okresu wypowiedzenia (por. art. 79 ust. 4). Wskazać należy, że w przypadku zwolnienia wskutek upływu okresu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, wydaje się rozkaz personalny jedynie dla celów ewidencyjnych. Cel ewidencyjny oznacza zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), nie oznacza zaś zwolnienia powodującego rozwiązanie stosunku służbowego (wyrok Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. akt OSA 9/2001). Zatem to decyzja o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego ma determinujące znacznie dla zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Taka zaś decyzja o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego została skontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 kwietnia 2003 r., który to orzekł o jej legalności. Wobec tego, oraz uwzględniając treść przepisów art. 153 i 170 ppsa, stwierdzić należy, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia i w związku z tym nie pozostaje on nadal w stosunku służbowym na stanowisku chorążego [...] Wojskowej Komendy Uzupełnień N. Wszystkie więc zarzuty skarżącego dotyczące istnienia kompetencji wyłącznie po stronie Dowódcy W. Okręgu Wojskowego, a w jego imieniu Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w N., bądź też Likwidatora W. Okręgu Wojskowego do rozwiązania z nim stosunku służbowego na stanowisku chorążego nie mogły odnieść zamierzonego skutku w przedmiotowym postępowaniu i są bez znaczenia dla oceny skuteczności wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego. W tym miejscu zaznaczyć należy również, że przedmiot niniejszej sprawy stanowi kwestia istnienia uprawnienia skarżącego do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, a nie kwestia legalności decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i właściwości organów orzekających w tym przedmiocie. Uprawnionym natomiast do otrzymywania uposażenia w świetle przepisów regulujących pełnienie zawodowej służby wojskowej, zarówno tych wskazanych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 1970 r., jak i w ustawie z dnia 11 wrześnie 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, obowiązującej od dnia 1 lipca 2004, jest podmiot pełniący zawodową służbę wojskową. W myśl bowiem art. 58 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 1970 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania wypowiedzenia i zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje jedno uposażenia określone w ustawie o uposażeniu żołnierzy. Również przepis art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 11 wrześnie 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych określa wprost, że z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Zgodnie zaś z art. 76 ust. 1 i 4 tej ustawy prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej, natomiast wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz zawodowy został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, zaginął lub zmarł. Z regulacji tych jednoznacznie wynika, że prawo do otrzymywania uposażenia zostało uzależnione i skorelowane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej. Skoro więc, jak wykazano wyżej, skarżący po skutecznym wypowiedzeniu mu stosunku służbowego i upływie terminu wypowiedzenia nie pełnił już zawodowej służby wojskowej, to tym samym nie jest on podmiotem uprawnionym w świetle przepisów prawa do otrzymania uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, zwłaszcza że od dnia [...] był emerytem wojskowym, a to pozbawia go statusu żołnierza zawodowego (art. 3 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 11 wrześnie 2003 r.) i miał ustalone prawo do emerytury wojskowej decyzją Nr [...] z dnia [....] Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. ustalająca skarżącemu prawo do emerytury wojskowej od dnia [...], którą po okresie zawieszenia pobierał . Pobrał on też należności pieniężne wynikające ze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Rację mają orzekające organy, że pobieranie emerytury wojskowej uniemożliwia wypłacenie uposażenia, jako że świadczenia emerytalne zastępują uposażenie i inne świadczenia uzyskiwane z tytułu wykonywania zawodowej służby wojskowej. Tym samym więc zarzut skargi o bezpodstawnej odmowie przez orzekające organy wypłaty skarżącemu uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku chorążego [...] Wojskowej Komendy Uzupełnień N. uznać należało za całkowicie bezpodstawny. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.