II SA/Bd 1497/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Bd 1497/10 UZASADNIENIE Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. – odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" z powodu ograniczenia środków. W uzasadnieniu wyłożono podstawy prawne oraz zasady przyznawania pomocy społecznej uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej podkreślając, że niewielka ilość środków nie pozwala na uwzględnienie wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc. Wskazano, że w 2010 roku ROPS nie posiada wystarczających środków finansowych, aby zaspokoić wszystkie potrzeby osób zgłaszających się o pomoc i żeby zaspokoić je w całości. Na zasiłki celowe w ramach powyższego programu Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej przeznaczył w 2010 roku kwotę 471,960 zł (39,930 zł miesięcznie). Pozwala to przy ustalonym średnim koszcie świadczenia w wysokości 90 zł na osobę w miesiącu zrealizować 5244 świadczeń tj. 437 miesięcznie dla 2000 osób uprawnionych i ubiegających się o tą formę pomocy (w tym ok. 390 dzieci do 7 roku życia, 560 uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych oraz 1050 pozostałych osób tj. min. niepełnosprawnych, długotrwale chorych, bezrobotnych itd.). Organ I instancji podkreślił, że skarżący jest uprawniony do odbioru żywności w ramach Programu "Dostarczanie żywności dla najuboższej ludności Unii Europejskiej", a ponadto istnieje możliwość poprawy sytuacji we własnym zakresie poprzez ponowne złożenie wniosku do Urzędu Miasta o przyznanie dotacji do czynszu oraz wystąpienie z wnioskiem do Sądu o zmianę ugody sądowej dotyczącej alimentów. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: – art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, – art. 3 i 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania, – § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego w sprawie podwyższenia wysokości kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania z bezpłatnych posiłków w ramach programu wieloletniego, – art. 107 § 3 kpa poprzez zupełnie pominięcie uzasadnienia prawnego w zaskarżonej decyzji, czyli wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, co w konsekwencji powoduje, że taka decyzja jest niezrozumiała dla strony w przedmiocie przyczyn odmowy przyznania świadczenia pieniężnego, mimo że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika wprost, iż skarżący spełnia wszystkie warunki do jego przyznania. Decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2010 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami utrzymało ją w mocy. Ustosunkowując się do zarzutów podkreślono, iż organ I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, bardzo szczegółowo przeanalizował stan faktyczny i prawny sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2010 roku. Uwzględniono w szczególności sytuację materialną i rodzinną M. K., wielkość możliwych do rozdysponowania w poszczególnych miesiącach kwot, ilość osób ubiegających się o pomoc na terenie objętym działaniem ROPS i osób już objętych pomocą. Przy podejmowaniu decyzji uwzględniono stosowne przepisy ustawy o pomocy społecznej (w szczególności określające kryteria przyznawania pomocy) i uwzględniono przepisy wykonawcze. Forma i wysokość pomocy przyznanej w zakwestionowanej decyzji tj. zasiłku celowego są wynikiem wnikliwej analizy wszystkich w/w okoliczności. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję z dnia [...] listopada 2010 roku z żądaniem jej uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 3 i 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego oraz § 1 uchwały Nr LKKIII/1385/06 Rady Miasta w [...] w sprawie podwyższenia wysokości kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania z bezpłatnych posiłków w ramach programu wieloletniego, nie zasługują na uwzględnienie, co w odczuciu skarżącego miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż nie wskazano kryteriów ustalenia wysokości przyznanej pomocy, a uzasadnienie decyzji jest niejasne. Jego zdaniem, obowiązkiem organów pomocy społecznej jest rozpoznanie wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc. Tymczasem wysokość zasiłków przyznanych decyzją Kierownika ROPS nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb skarżącego i uniemożliwia mu bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadto, obowiązkiem organu jest niezwłoczna wypłata udzielonej pomocy, w przeciwnym razie staje się ona bezcelowa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu jako bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przepisu art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i jest to jedyne wiążące kryterium oceny działalności tych organów. Na wstępie podkreślić należy, iż w ocenie Sądu prowadzone przez organy administracji postępowanie nie wykazało, wskazanych przez skarżącego naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania oraz dyskryminacji skarżącego. W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Zgodnie, bowiem z art. 3 pkt 1 powołanej wyżej ustawy w ramach programu są realizowane działania dotyczące zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania: a) dzieciom do 7 roku życia, b) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, c) osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym – w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Natomiast przepis art. 7 wymienionej ustawy stanowi, że do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielenia świadczeń z pomocy społecznej. Według art. 5 ust. 1 powołanej ustawy pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, z tym że zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 tej ustawy rada gminy może podjąć uchwałę o podwyższeniu kryterium dochodowego. Uchwałą nr LXXIII/1385/06 Rady Miasta [...] z dnia 20 września 2006 r. podwyższone zostało kryterium dochodowe uprawniające do korzystania z bezpłatnych posiłków w ramach wskazanego programu dożywiania dla osoby samotnie gospodarującej oraz osoby w rodzinie do 200% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, że kryterium dochodowe wynosi 954 zł zamiast 477 zł. Z akt sprawy wynika, że dochód strony nie przekracza wskazanego kryterium, albowiem dochód strony prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe wynosi 496,83 zł. Wedle art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że organ pierwszej instancji miesięcznie na zasiłki celowe w ramach powyższego programu przeznaczył w 2010 roku kwotę 471,960 zł (39,930 zł miesięcznie). Pozwala to przy ustalonym średnim koszcie świadczenia w wysokości 90 zł na osobę w miesiącu zrealizować 5244 świadczeń tj. 437 miesięcznie dla 2000 osób uprawnionych i ubiegających się o tą formę pomocy (w tym ok. 390 dzieci do 7 roku życia, 560 uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych oraz 1050 pozostałych osób tj. min. niepełnosprawnych, długotrwale chorych, bezrobotnych itd.). W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wskazano też, że pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu służące do zaspokajania choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb. Ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w art. 2 ust. 1 wskazuje, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jednocześnie ustawa ta w art. 3 ust. 1 stanowi, iż pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc ta realizowana jest w ramach dysponowania określonymi środkami finansowymi (art. 3 ust. 4 ww. ustawy) a przyznanie pomocy pieniężnej (tj. jej rodzaj, wysokość oraz okres, na który ma być przyznana) uzależnione jest nie tylko od sytuacji materialnej strony i jej żądań. Rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi także kierując się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wydanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nastąpiło w wyniku przeprowadzonego prawidłowo postępowania wyjaśniającego w toku którego w pełni respektowano podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w szczególności w przepisach art. 6, 7 i 10 kpa oraz szczegółowe wskazania zawarte w przepisach art. 75, 76, 77 i 80 kpa dotyczące postępowania dowodowego. W toku tego postępowania, zatem zebrano odpowiedni materiał dowodowy pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W tym stanie rzeczy uznając, iż nie doszło do naruszenia jakiegokolwiek przepisu obowiązującego prawa, wobec braku przesłanek z art. 145 § 1 ust. 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stosownie do art. 151 tej ustawy skargę oddalić.