II SA/Bd 15/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA: Marzenna Linska - Wawrzon Asesor WSA: Mirella Łent Protokolant: Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej G. B. kwotę 500 zł ( pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 15/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. K. oraz T. S. pozwolenia na montaż balustrady zabezpieczającej na budynku garażu na działce nr [...] – obręb [...] położonej w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie oględzin przeprowadzonych przez pracownika Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego, poprzedzających rozpoczęcie robót budowlanych, stwierdzono, że ściana budynku garażu znajduje się przy granicy z działką przy ul. [...], a poziom dachu garażu znajduje się około 2m nad poziomem terenu sąsiedniej nieruchomości. W związku z powyższym organ stwierdził, że wykonanie balustrady zabezpieczającej na budynku garażu umożliwi użytkowanie dotychczasowego dachu garażu jako tarasu, co może zmienić warunki użytkowania sąsiedniej działki i w na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 4 Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) wydał decyzje, w której nakazał uzyskanie pozwolenia na budowę na planowany zakres robót. Organ administracji architektoniczno–budowlanej wezwał strony postępowania do udziału w rozprawie administracyjnej. W trakcie rozprawy inwestor T. S. oświadczył, że zamierza jedynie zamontować balustradę zabezpieczającą na dachu istniejącego garażu, nie zmieni funkcji użytkowej dachu garażu i nie zamierza użytkować dachu jako tarasu. Podniósł, że od strony południowej garażu znajduje się wysoki budynek mieszkalny, który powoduje zacienienie dachu garażu oraz że konstrukcja dachu nie była obliczona na przeniesienie dodatkowych obciążeń użytkowych. Właścicielka sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] G. B. oświadczyła, że nie wyraża zgody na montaż balustrady, ponieważ w związku z jej montażem będzie istniała możliwość użytkowania dachu garażu jako tarasu, co wprowadzi dodatkowe uciążliwości dla jej nieruchomości i ograniczy możliwość jej użytkowania. Przedstawiła również notatkę służbową sporządzoną 2 grudnia 1987 r. w trakcie budowy garażu przez poprzedniego właściciela nieruchomości przy ul. [...] W notatce zawarto warunki przy zachowaniu których, wyraziła zgodę na budowę garażu przy granicy jej nieruchomości. Jednym z warunków był zakaz wykonania tarasu na dachu garażu. Przy rozpatrzeniu sprawy organ wziął pod uwagę sporządzony projekt budowlany balustrady i sposób jej montażu na dachu budynku. Odnosząc się do przedstawionego projektu budowlanego i oświadczenia inwestora T. S. oraz zarzutów G. B. organ stwierdził, że montaż ażurowej balustrady zabezpieczającej na dachu garażu nie spowoduje wprowadzenia uciążliwości oraz nie ograniczy możliwości użytkowania sąsiedniej nieruchomości. G. B. wniosła odwołanie od tej decyzji wskazując, że istnienie balustrady spowodowałoby ograniczenie możliwości użytkowania jej nieruchomości i znaczny spadek jej wartości. Łączna wysokość dachu i balustrady wynosząca 3,55m spowodowałaby zacienienie nie tylko jej ogrodu, ale również pomieszczeń mieszkalnych, co mogłoby powodować konflikt z przepisami o zabudowie i zagospodarowaniu działki budowlanej zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690), a w szczególności z przepisami §12 dotyczącymi odległości innych obiektów od budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Dodatkowym powodem odwołania był przewidywany sposób korzystania z dachu garażu po założeniu balustrady, gdyż jej zdaniem zasadność budowy balustrady zabezpieczającej przy braku użytkowania dachu jako tarasu wydawała się wątpliwa. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego publikowany w Dz. U. z 2001 r. Nr 17 , który spowodował usunięcie z obrotu prawnego części przepisu §12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, która odnosi się do konieczności uzyskania przez inwestora zamierzającego budować przy granicy z działką stanowiącą własność innej osoby jej pisemnej zgody. Organ architektoniczno-budowlany nie będzie mógł domagać się od wnioskodawcy przedstawienia takiej zgody, ponieważ w żadnym z przepisów prawa budowlanego nie sformułowano normy prawnej, która dotyczy zabudowy przy granicy sąsiedniej nieruchomości oraz przewiduje obowiązek uzyskania zgody na taką budowę od właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego nie zwalnia to jednak organu architektoniczno-budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, od określonego w art. 5 ust. 2 prawa budowlanego, obowiązku zbadania, czy budowa nie narusza interesu prawnego osób trzecich. Ponadto organ II instancji stwierdził, że zamontowanie balustrady nie narusza żadnego warunku zawartego w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, nie zmienia naturalnych warunków naświetlenia pomieszczeń na sąsiedniej nieruchomości (§13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury Dz. U. 02.75.690), a także nie będzie zakłócać korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę. G. B. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego ponawiając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczące odległości budowy balustrady od granicy jej działki. Zgodnie z §11 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić co najmniej 3m, a pomniejszona o takie elementy jak balkony czy tarasy minimum 2m. Według projektu dołączonego do zaskarżonej decyzji odległość ta wyniosła jedynie 25cm. Ponadto w uzupełnieniu skargi skarżąca ponowiła zarzuty dotyczące sposobu korzystania z dachu garażu i zacienienia pomieszczeń mieszkalnych do niej należących oraz podniosła, że A. K. i T. S. samowolnie wmontowali wywietrzniki w murze garażu usytuowanego na granicy działki skierowane w kierunku tarasu Grażyny B., łamiąc przepisy budowlane i przeciwpożarowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 września 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy powinien był ustosunkować się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, czego zdaniem Sądu nie zrobił. Powołanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności części przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, która dotyczy konieczności uzyskania przez inwestora zamierzającego budować przy granicy z działka stanowiącą własność innej osoby jej pisemnej zgody, nie było trafne wobec zarzutów zgłoszonych przez G. B., które dotyczyły problemu odległości. Skarżąca nie występowała z zarzutem braku jej zgody na budowę balustrady, lecz raczej domagała się przestrzegania przepisów dotyczących odległości i do tego powinien odnieść się organ II instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że nałożenie przez organ I instancji obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z powołaniem się na art. 30 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego miało przybliżyć stronie odwołującej się techniczną stronę planowanych robót i doprowadzić do ugody stron, ponieważ zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy budowa ogrodzeń o wysokości poniżej 2,20 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zdaniem organu II instancji nie ma w Prawie budowlanym zapisu ograniczającego budowę ogrodzenia na granicy nieruchomości z wyjątkiem graniczącego z drogami publicznymi (art. 31 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Pozwolenie na budowę dotyczyło tylko balustrady, która w ocenie organu stanowi ogrodzenie na granicy nieruchomości, wiec nie mógł mieć w tym przypadku zastosowania §12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz §41 dotyczący ogrodzeń. Organ nie podzielił stanowiska G. B. dotyczącego zacienienia jej nieruchomości uznając, że ażurowe, a nawet pełne ogrodzenie czy balustrada o wysokości 1m nie spowoduje zacienienia nie naruszy wymagań §13 wskazanego wyżej rozporządzenia. Decyzję Wojewody [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. B. ponawiając zarzuty zawarte we wcześniejszej skardze i jej uzupełnieniu wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podniosła również, ze organ odwoławczy wbrew wytycznym Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 września 2003 r. nie ustosunkował się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 §3 kpa. Ponadto zmienił przedmiot decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 16 stycznia 2003 r. z balustrady na ogrodzenie, pomimo ze inwestorzy uzasadnili wniosek o wydanie decyzji koniecznością zabezpieczenia przed upadkiem z dachu z wysokości ponad 2m. Zdaniem skarżącej o ogrodzeniu można mówić, gdy jest ono posadowione na poziomie gruntu, a nie na wysokości 2,5m na budynku garażu postawionym na granicy działki. W takiej sytuacji można mówić jedynie o balustradzie, a nie o ogrodzeniu i należy stosować przepisy dotyczące budynków, a nie ogrodzeń. Wskazała także, że balustrada określona w zaskarżonej decyzji jako ażurowa, zgodnie z projektem ma się składać z 4 poziomych desek o szerokości 14cm każda. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, gdyż organ odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Z porównania uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że różne przesłanki legły u podstaw wydania pozwolenia na montaż balustrady zabezpieczającej na dachu budynku garażowego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oparta została na błędnym założeniu organu odwoławczego, że wykonanie balustrady na dachu garażu jest w rzeczywistości wykonaniem ogrodzenia. Należy bowiem mieć na względzie, że montaż balustrady na dwóch bokach dachu garażu zmieni się funkcja użytkowa tej części obiektu poprzez powstanie tarasu i okoliczności tej nie zmienia fakt usytuowania części tej konstrukcji na krawędzi dachu przylegającej do granicy działki. Zaakceptowanie zatem stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji nie byłoby w ocenie Sądu możliwe do pogodzenia z porządkiem prawnym. Dodać przy tym należy, że argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji odnosi się jedynie do tej części balustrady, która ma zostać zamontowana na dłuższym boku dachu garażu. Organ odwoławczy pomija milczeniem przesłanki wyrażenia zgody na montaż drugiej części balustrady, pomimo, że jak wynika z decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę obejmuje wykonanie całości tej konstrukcji. Powyższe okoliczności pozwalają uznać za uzasadniony zarzut skargi, że organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących niezgodności zaskarżonej decyzji z przepisami o zabudowie i zagospodarowaniu działki budowlanej zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności z przepisem §12 dotyczącym odległości innych obiektów od budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie odpowiada warunkom określonym w art. 107§3 kpa. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy powinien rozważyć zasadność podniesionych w skardze zarzutów, a w szczególności czy pozwolenie na montaż balustrady narusza przepisy rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690) oraz przepisów postępowania, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art.145§1 pkt1 lit.a i art. 145§1 pkt1 lit.c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.