II SA/Bd 15/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2015r. Nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.) i art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r. poz. 155 ze zm.), orzekł o cofnięciu K. S. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. [...] (Nr [...]), wydanych przez Prezydenta Miasta, nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Organ wskazał, że [...] grudnia 2014r. do Wydziału Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu Miasta wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji K. S. do kierowania pojazdami, z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Z uwagi na zasadność wniosku, wyżej wymieniony skierowany został na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Według organu, kierowca, pomimo prawidłowego doręczenia skierowania, nie przystąpił do egzaminu w ramach kategorii [...], co zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami stanowi podstawę do cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami w ramach kategorii [...] prawa jazdy. Organ zwrócił uwagę, że w związku z ilością i rodzajem wykroczeń zawartych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, powziął uzasadnione podejrzenie, że kierując pojazdem K. S. stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, w związku z czym decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. We wniesionym odwołaniu, K. S. zakwestionował zasadność skierowania go na egzamin sprawdzający kwalifikacje, podnosząc że miał udać się jedynie na badania psychotechniczne dla kierowców, czego nie wykonał, z uwagi na natłok obowiązków służbowych. Odwołujący się stwierdził, że wyniki badań prześle organowi, kiedy tylko będzie to możliwe. Odwołujący się zaprzeczył ponadto przypuszczeniu organu, iż nieznajomością zasad i przepisów ruchu drogowego stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Odwołujący się wniósł o przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, m.in. o orzeczenie sądu w przedmiocie zwrotu prawa jazdy. Podniósł, że naruszenie przez niego przepisów nastąpiło w okolicznościach, gdy spieszył się do ciężarnej żony. Z uwagi na pośpiech, nie zatrzymał się do rutynowej kontroli policji na trasie T. – B., za co zabrano mu prawo jazdy. Wskutek złożenia zażalenia, orzeczeniem sądu odwołującemu się zwrócono prawo jazdy i wymierzono karę grzywny, którą odwołujący się przyjął, nie wiedząc, że zostały mu jednocześnie naliczone punkty karne. Odwołujący się podniósł, że miał zgłosić się również na badania psychotechniczne, których nie wykonał w wyznaczonym terminie. Odwołujący się wskazał wreszcie, że punkty karne przypisane zostały mu ponad rok temu, w związku z czym zostały już one anulowane. Decyzją z dnia [...] listopada 2015r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium zwróciło uwagę, że odwołujący się skierowany został na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (egzamin teoretyczny i praktyczny) ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...]. W sprawie niniejszej nie ma zatem możliwości kwestionowania zasadności skierowania odwołującego się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ podniósł, że z uwagi na nieprzystąpienie przez odwołującego się do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w zakresie kategorii [...] prawa jazdy, Prezydent Miasta był zobligowany cofnąć uprawnienia odwołującego się do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie tych kategorii. Organ wskazał, że przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji, nie jest zatem możliwe obecnie kwestionowanie zasadności naliczenia punktów karnych. Zdaniem Kolegium, już sam fakt przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego wskazuje jednoznacznie, że kierujący pojazdem stwarza zagrożenie dla ruchu w stopniu uzasadniającym przeprowadzenie egzaminu kontrolnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł K. S. Skarżący, powtarzając w istocie argumenty zawarte w odwołaniu podniósł, że ukaranie go karami finansowymi w łącznej wysokości 1090,00 zł stanowi już wystarczające upomnienie. Wskazał ponadto, że za niestosowne uważa ukaranie go, kiedy spieszył się do ciężarnej żony podnosząc, że prędkość przekroczył w terenie niezabudowanym, gdzie nie stwarzał zagrożenia dla żadnej osoby. Skarżący wniósł o ewentualne ukaranie go inną karą porządkową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z powyższego wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę wniesioną w niniejszej sprawie, Sąd uznał iż nie może zostać ona uwzględniona, bowiem wydające decyzje organy nie naruszyły prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawy stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odebraniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. [...] (dokument Nr [...], wydany przez Prezydenta Miasta). Podstawę materialnoprawną zakwestionowanej decyzji stanowi art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r., poz. 1137), dalej jako "p.r.d.", zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d. Konstrukcja powyższego przepisu nie pozwala organowi na żaden luz decyzyjny, ma on charakter bezwzględnie obowiązujący. W sytuacji, w której kierowca nie podda się sprawdzeniu kwalifikacji we wskazanym trybie, organ administracji publicznej jest zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu wskazanych uprawnień. Zwrócić uwagę należy przy tym na treść art. 103 ust. 1 pkt 1 pit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015r. poz. 155 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b. Jak stanowi natomiast art. 49 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji; W sprawie niniejszej, względem skarżącego wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, zainicjowane wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2014r., z uwagi na zgromadzenie przez skarżącego 35 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] sierpnia 2013r. do [...] maja 2014r. W dniu [...] stycznia 2015r. wydana została przez Prezydenta Miasta decyzja o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne, a następnie, z uwagi na niewykonanie badań, decyzją Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2015r. zatrzymano skarżącemu prawo jazdy. W dniu [...] lipca 2015r. Prezydent wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje ze wskazanym terminem złożenia egzaminu do dnia [...] września 2015r. Decyzją stanowiącą w przedmiotowym postępowaniu decyzję pierwszej instancji Prezydent cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. [...] (Nr [...]), wydane przez Prezydenta Miasta, nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez organ wyższego stopnia. Zwrócić uwagę należy, że kontroli sądu podlega jedynie ostatnia ze wskazanych decyzji – decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stanowiąca o prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Pozostałe wymienione decyzje są decyzjami ostatecznymi i wzruszenie ich nastąpić może jedynie w nadzwyczajnych trybach weryfikacyjnych. Decyzja powyższa wydana została z uwagi na niepoddanie się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w związku ze skierowaniem, decyzją Prezydenta, na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający. Następuje ono w sytuacji, gdy występuje uzasadnione prawdopodobieństwo, że kierowca nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nie narażający kogokolwiek na szkodę. Wymogiem bowiem, który spełniać musi osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami jest umiejętność prowadzenia pojazdu w sposób bezpieczny, nie zagrażający innym uczestnikom ruchu drogowego, wyrażający się zarówno w znajomości przepisów ruchu drogowego, jak i praktycznymi umiejętnościami prowadzenia pojazdu. Uzasadnione podejrzenia utraty przez kierowcę którejkolwiek z tych umiejętności stwarza po stronie organów publicznych obowiązek właściwego zareagowania. Uzasadnione podejrzenie wiązać może się z przekroczeniem przez kierowcę określonej liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a reakcją jest skierowanie kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje. W myśl art. 130 ust. 1 p.r.d., Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie z ust. 2 art. 130 p.r.d., punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (dotyczy kierowcy, który w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przekroczył liczbę 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego). Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący w okresie od [...] sierpnia 2013r. do [...] maja 2014r. popełnił łącznie 5 wykroczeń drogowych, za które przypisano mu jednorazowo od 0 do 18 punktów, w łącznej liczbie 35 punktów, za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zwrócić uwagę należy, że ani organ orzekający w przedmiocie cofnięcia uprawnień, ani sąd w niniejszym postępowaniu nie ma legitymacji do weryfikowania okoliczności naruszeń, za które przypisano punkty karne. Kwestia zmian w ewidencji dotycząca ilości przypisania punktów, ich zasadności lub bezzasadności nie może być rozpatrywana w postępowaniu, którego przedmiotem jest cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Zwrócić również uwagę należy, że tryb postępowania względem kierowcy, który uporczywie narusza przepisy ruchu drogowego jest raczej sformalizowany i nie pozostawia manewru interpretacyjnego organom. Zatem, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.r.d., w sytuacji, w której kierowca przekroczy 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 u.r.d., komendant wojewódzki Policji wnosi o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Właściwy organ w tej sytuacji zobligowany jest skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem do sprawdzenia kwalifikacji. Żaden z tych organów nie dysponuje w tej materii uznaniem administracyjnym, konkretna okoliczność wskazana w ustawie nakłada obowiązek na jeden organ, a działanie tego organu implikuje czynności drugiego. Wynika z tego, że ani organ Policji inicjujący niniejsze postępowanie, ani żaden z organów administracyjnych, ani Sąd rozpoznający sprawę nie miał w niniejszym postępowaniu możliwości uznaniowego potraktowania okoliczności w jakich skarżący pozbawiony został uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący, łamiąc przepisy ruchu drogowego, zobligował komendanta wojewódzkiego Policji do skierowania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego. W związku z powyższym wnioskiem, Prezydent skierował skarżącego na badanie psychologiczne, skarżący nie poddał się powyższemu badaniu, w związku z czym zatrzymano mu prawo jazdy. Następnie, skarżący skierowany został – z uwagi na niewykonanie badań – na egzamin sprawdzający kwalifikacje. I znów skarżący nie poddał się wymogowi, w związku z czym, organ dysponował tylko jedną przewidzianą przepisami prawa możliwością – cofnięciem skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd natomiast, badając, czy organ, ten jeden przewidziany literą prawa obowiązek wypełnił, z całą stanowczością stwierdza, że tak. Bez znaczenia pozostają w tej sytuacji podnoszone przez skarżącego zarzuty, Sąd jednak odniesie się do nich. Skarżący kwestionuje, przypuszczenie organu, że stwarza zagrożenie dla ruchu drogowego. Sąd absolutnie się z tym nie zgadza. Biorąc pod uwagę częstość i wagę naruszeń w ruchu drogowym, dokonanych przez skarżącego w krótkim okresie dziewięciu miesięcy, uznać trzeba, że skarżący stwarza poważne zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Bez względu na to pozostają okoliczności towarzyszące popełnianiu wykroczeń. Nie do przyjęcia jest argument skarżącego, który wskazuje że prędkość przekroczył w terenie niezabudowanym, w związku z czym nie stwarzał zagrożenia życia żadnej osoby. Podkreślenia wymaga, że jak wynika z wniosku komendanta z [...] grudnia 2014r. skarżący przekroczył prędkość w mieście T. (ul. S.) oraz na obszarze wsi Z. i R. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że został on skierowany jedynie na badania psychologiczne, nie natomiast na egzamin, w aktach administracyjnych znajduje się bowiem decyzja Prezydenta o skierowaniu skarżącego na egzamin, z wyznaczonym terminem końcowym zdania egzaminu, którą skarżący odebrał w dniu [...] lipca 2015r., co poświadcza jego własnoręczny podpis. Podnoszony przez skarżącego zarzut ukarania go już karą grzywny przez sąd powszechny również nie może zostać uwzględniony, bowiem kara ta wymierzona została w odrębnym postępowaniu i na podstawie innych przepisów i nie ma żadnego związku z karą wynikającą z postępowania administracyjnego. Podobnie bez wpływu na odebranie skarżącemu kwalifikacji do prowadzenia pojazdów pozostaje okoliczność zwrócenia skarżącemu prawa jazdy przez sąd powszechny. Sąd rozpoznający sprawę zaś, nie ma możliwości zmiany kary skarżącemu. Władny jest jedynie ocenić legalność wymierzonej kary. Zwrócić uwagę należy, że skarżący nie dochowuje staranności oczekiwanej od osoby, która nie chce dopuścić do utraty uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący miał na przestrzeni kilku etapów postępowania w przedmiotowej sprawie możliwości, podczas których mógł wykazać że przepisy ruchu drogowego są mu znane i posiada umiejętność prowadzenia pojazdu. Z żadnej z tych ewentualności skarżący nie skorzystał, nie poddał się od stycznia 2015r. badaniom psychologicznym, nie przystąpił również do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, co jest w niniejszej sprawie kluczowe. Brak pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego nie mógł skutkować rozstrzygnięciem innym, niż zapadła w niniejszej sprawie decyzja. Zakres niniejszego postępowania wyznaczony jest treścią art. 140 pkt 4 lit. a p.r.d. i wymagał wyłącznie ustalenia, czy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji poddała się egzaminowi, uzyskując wynik pozytywny. Ustalenia organów poczynione w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości. Zasadne było również nadanie decyzji pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę, jako niezasadną.