II SA/Bd 154/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-06-23
Skład orzekający: Anna Klotz, Joanna Janiszewska-Ziołek, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy stacji paliw płynnych, zlokalizowanej w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, jest zgodne z prawem, mimo sprzeciwu społeczności lokalnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy stacji paliw płynnych, biorąc pod uwagę jej potencjalnie znaczący wpływ na środowisko i sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej. Sprzeciw społeczności lokalnej nie stanowił podstawy do odmowy wydania postanowienia, gdyż celem postępowania jest analiza potencjalnych zagrożeń, a nie uzyskanie akceptacji społecznej.Stan faktyczny
Wnioskodawca wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji paliw. Organ pierwszej instancji stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wskazując zakres raportu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. Skarżąca, właścicielka sąsiedniej nieruchomości, wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, kwestionując potrzebę sporządzenia raportu i wskazując na negatywne skutki inwestycji oraz konflikt społeczny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r. M. Sp. z o.o. Sp. Komandytowo-Akcyjna wystąpiła do B. R. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych dla potrzeb tankowania pojazdów samochodowych osobowych i ciężarowych na działkach o nr ewid.[...] i [...] (obręb R.) zlokalizowanych w mieście R..
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] B. R., działając na podstawie art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 66 oraz art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm., dalej powoływanej też jako "ustawa z dnia 3 października 2008 r." lub "uioś"), a także § 3 ust. 1 pkt 35 i 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 71, dalej powoływanego jako "rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r."):
1. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia,
2. ustalił, iż zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien być zgodny z art. 66 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 uioś z wyłączeniem informacji wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 10, 10a i 16, ust. 1a, ust. 1c, ust. 2b i ust.3 udioś,
3. zgodnie z art. art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b uioś wskazał zakres i szczegółowość wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy poprzez przeprowadzenie w raporcie: analiz zasięgu i skutków realizacji przedsięwzięcia na klimat akustyczny (terenów przedsięwzięcia i jego odziaływania) i na powietrze atmosferyczne oraz oceny warunków geologicznych i hydrogeologicznych – dla fazy realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, z uwzględnieniem oddziaływań skumulowanych pochodzących od sąsiadujących przedsięwzięć, w tym planowanych,
4. zgodnie z art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. c uioś wskazał zakres i metody badań wpływu na poszczególne elementy środowiska w zakresie: ochrony przyrody, klimatu akustycznego, ochrony powietrza, oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne, gospodarki odpadami, lokalizacji i zagospodarowania terenów sąsiednich, zanieczyszczenia światłem.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że planowane zamierzenie inwestycyjne zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 35 i 36 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., że w związku z tym wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Bydgoszczy, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w R. i Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGW WP) o wyrażenie opinii w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz, że organy te wyraziły stanowisko odnośnie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, tj. RDOŚ i PPIS wyrazli opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (odpowiednio pismo z dnia [...] lipca 2019 r. i z dnia [...] lipca 2019 r.), natomiast Zarząd Gospodarki Wodnej w G. PGW WP nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (pismo z dnia [...] lipca 2019 r.).
Organ uznał, że w świetle treści ww. opinii organów wyspecjalizowanych oraz uwarunkowań określonych w art. 63 uioś, w tym przede wszystkim lokalizacji przedsięwzięcia w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej oraz całodobowego charakteru stacji paliw, należało stwierdzić potrzebę dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, podkreślając że zamierzenie związane będzie z emisją zanieczyszczeń (pyłów, gazów) do powietrza wynikających z ruchu pojazdów oraz dystrybucji i magazynowania paliw, a także z emisją hałasu, którego źródłem będzie praca dystrybutorów paliw, odkurzacza, klimatyzatora i ruch pojazdów oraz ze stosowaniem oświetlenia w funkcjonującej całodobowo stacji paliw. Organ zaznaczył też, że powyższe cechy przedsięwzięcia uzasadniają konieczność dokonania analizy oddziaływań skumulowanych oraz uwzględnienia w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z realizacją inwestycji.
Na powyższe postanowienie skarżąca J. T. – właścicielka sąsiedniej w stosunku do terenu inwestycji nieruchomości - wniosła zażalenie, domagając się jego wstrzymania do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ul. [...] w R.. Skarżąca wskazała, że w wydanym postanowieniu organ I instancji wskazał uciążliwości, jakie będą związane z realizacją planowanej inwestycji. Podkreślając, że stacje paliw są jednymi z najbardziej uciążliwych budowli dla środowiska i mieszkających w ich sąsiedztwie ludzi, zaznaczyła że organ w rozstrzygnięciu powołał się na lokalizację przedsięwzięcia, jaką jest zwarta zabudowa mieszkaniowa z pojedynczymi zabudowaniami usługowymi oraz, że w wytycznych do raportu nałożył on na inwestora obowiązek przedstawienia analizy możliwych konfliktów społecznych, związanych z realizacją inwestycji. Tymczasem, jak stwierdziła skarżąca, taki konflikt już jest, gdyż 90 mieszkańców sąsiednich posesji złożyło sprzeciw do B. R., aby nie doszło do realizacji inwestycji we wskazanej lokalizacji. Dla organu powinno być więc ważniejsze dobro i bezpieczeństwo mieszkańców R., a nie zagrażająca zdrowiu i życiu inwestycja.
Po rozpatrzeniu ww. zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) we [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało na prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, podkreślając że zostało one wydane po uzyskaniu opinii właściwych organów współdziałających, w których wyraziły one stanowisko odnośnie potrzeby przeprowadzenia w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji dokonał oceny tych opinii i wydał postanowienie dające gwarancję przeprowadzenia dodatkowego, szczegółowego zbadania zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko w szeroko pojętym znaczeniu. Oznacza to, że zarówno strony postępowania, jak i społeczeństwo będą miały możliwość wzięcia udziału w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zarazem zwiększonej możliwości ochrony swoich praw. SKO podkreśliło, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z uwzględnieniem treści art. 63 ust. 1 uioś i wymienionych w nim kryteriów, które wskazują organowi, jakie czynniki należy uwzględniać, dokonując analizy czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko. W oparciu o te kryteria organ I instancji prawidłowo stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a nakładając na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uwzględnił zapisy art. 66-70 uioś.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu SKO stwierdzając, że nie zasługują one na uwzględnienie, podniosło że wydane w sprawie postanowienie spełnia wymogi przewidziane prawem i znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy, że ustawa z dnia 3 października 2008 r. nie przewiduje możliwości wstrzymania czy zawieszenia postępowania w sprawie do czasu uchwalenia aktu prawa miejscowego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego i, że nie uzależnia ona wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko od wyrażenia zgody stron postępowania (innych niż inwestor) na inwestycję, których sprzeciw nie może stanowić blokady do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. W odniesieniu do twierdzeń skarżącej, iż planowane przedsięwzięcie należy do kategorii inwestycji negatywnie oddziałujących na środowisko, uciążliwych dla pobliskiego sąsiedztwa, a co za tym idzie stanowiącym źródło konfliktów wśród lokalnej społeczności, SKO zaznaczyło, że zaskarżone postanowienie ma na celu właśnie przeprowadzenie dodatkowego, pogłębionego postępowania w przedmiocie zbadania wpływu planowanego przedsięwzięcia na otoczenie, w tym środowisko naturalne, a tym samym potencjalnych zagrożeń czy nieprawidłowości związanych z planowaną inwestycją. SKO wskazało, że organ I instancji wydając zaskarżone postanowienie dysponował wnioskiem i kartą informacyjną przedsięwzięcia, która została przedłożona wraz z pozostałymi wymaganymi dokumentami organom opiniującym. Na podstawie tych dokumentów i po dokonaniu analizy, organ wydał postanowienie pozytywne z uwzględnieniem przepisów uioś. SKO wyjaśniło również, że wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a następnie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest dopiero pierwszym etapem w procesie inwestycyjnym, poprzedzającym wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, o które inwestor ma prawo, a nie obowiązek, wystąpić. W aktualnym postępowaniu bada się jedynie zgodność planowanego zamierzenia z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska oraz skutki wywierane przez planowaną inwestycję na istniejący stan środowiska. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (i aktualnie zaskarżonego postanowienia) nie wpływa na sposób i zakres wykonywania prawa własności właścicieli sąsiednich wobec planowanego przedsięwzięcia działek. Warunkuje ona wyłącznie możliwość przejścia do następnego etapu procesu budowlanego potwierdzając, że przedsięwzięcie nie spowoduje negatywnych następstw w środowisku naturalnym. Z powyższych względów SKO uznało zarzuty odwołania za bezzasadne, a wydane postanowienia za odpowiadające prawu.
W złożonej przez J. T. skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na ww. postanowienie SKO, skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa Kodeks postępowania administracyjnego" lub "kpa") polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a nadto na błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało niekorzystne załatwienie sprawy;
- art. 66 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 uioś poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi potrzeba sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
- art. 68 ust. 2 lit. b i c uioś polegające na błędnym przyjęciu, iż w sprawie zasadne jest wskazanie w raporcie zakresu i szczegółowości wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy poprzez przeprowadzenie w raporcie wskazanych analiz i ocen, a także błędnym przyjęciu, iż w raporcie zasadne jest wskazanie zakresu i metody badań.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca podniosła, że już w zażaleniu na postanowienie organu I instancji wniosła o wstrzymanie jego wykonania aż do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak organ II instancji nie uwzględnił tego żądania. W ocenie skarżącej postanowienie organu nie odpowiada prawu i jako takie nie może się ostać. Planowana inwestycja będzie miała negatywny wpływ na otoczenie tj. na sąsiednie nieruchomości, mieszkańców i środowisko naturalne. Świadczy o tym opinia RDOŚ w B. z dnia [...] lipca 2019 r., w której opisano wszelkie negatywne skutki planowanej inwestycji. Wśród potencjalnych uciążliwości znajdują się: wzmożony ruch samochodowy i emisja spalin, bardzo wysoki poziom hałasu, emisja substancji niebezpiecznych tj. pyłów i gazów, wibracje gruntu, awaryjne skażenia środowiska, niebezpieczeństwo powstania wycieku substancji ropopochodnych czy gazu, skutkujących pożarem lub eksplozją. W sprawie wystąpił także konflikt między okolicznymi mieszkańcami a inwestorem, o czym świadczy pisemny protest z dnia [...] sierpnia 2019 r. Planowane przedsięwzięcie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem ochrona środowiska i mieszkańców powinna być, jak stwierdziła skarżąca - dla B. R. priorytetem. Zdaniem skarżącej w sprawie należało więc odmówić wydania przedmiotowego postanowienia. Negatywne skutki planowanej inwestycji wynikają z wydanych w toku sprawy opinii organów opiniujących. W ocenie skarżącej, raport oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji nie jest dokumentem wystarczającym i obiektywnie określającym oddziaływanie tej inwestycji na otoczenie. Raport jest zamawiany przez inwestora, a podmiot go wykonujący pozostaje powiązany przez umowę jego wykonania, co rodzi podejrzenia, iż taki raport może być sporządzany w sposób jak najbardziej korzystny dla inwestora. W takiej sytuacji, ochrona środowiska ma charakter iluzoryczny i nie ma najmniejszego znaczenia. Tymczasem, jak podkreśliła skarżąca, decyzja środowiskowa jest podstawą do dalszych działań inwestora związanych z realizacją inwestycji, dlatego też pozytywna decyzja środowiskowa otwiera inwestorowi drogę do uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowane postanowienie SKO i poprzedzające je postanowienie B. R. z dnia [...] sierpnia 2019 r. wydane zostały na podstawie przepisów ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
W ocenie Sądu przedsięwzięcie polegające na budowie stacji paliw płynnych dla potrzeb tankowania pojazdów samochodowych osobowych i ciężarowych na działkach o nr ewid.[...] i [...] (obręb R.) zlokalizowanych w mieście R. zaliczono prawidłowo do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jak to wskazano w § 3 ust. 1 pkt 35 i 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
Wydane w sprawie postanowienie organu I instancji, w którym organ ten stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, spełnia wymogi wynikające z przytoczonych w postanowieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. W postanowieniu tym organ I instancji odniósł się do wymaganych kwestii, o których mowa w art. 63 ust. 1 uioś, a które stosownie do art. 65 ust. 3, winny być uwzględnione w uzasadnieniu postanowienia. Organ I instancji przedstawił w uzasadnieniu postanowienia jakie okoliczności legły u podstaw dokonanej kwalifikacji prawnej planowanego przedsięwzięcia pod kątem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nałożony obowiązek sporządzenia raportu odpowiada wymogom art. 66 ust. 1 uioś.
Oceniając z kolei zaskarżone postanowienie SKO Sąd uznał, że organ odwoławczy należycie i trafnie odniósł się do podniesionych w zażaleniu argumentów, nie pomijając skontrolowania całego postanowienia organu I instancji.
Oceniając treść skargi i zawartych w niej zarzutów należy mieć na względzie przedmiot zaskarżonego postanowienia. SKO utrzymało w mocy postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wskazanym przez organ I instancji. Oceniane postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zaplanowanego przedsięwzięcia.
Istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań środowiskowych, jakie powinny być spełnione, by móc zrealizować przedsięwzięcie i zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Decyzję środowiskową wydaje się dla realizacji przedsięwzięć kwalifikowanych, a więc takich, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 1 i 2 uioś). Zgodnie za art. 71 ust. 2 uioś uzyskanie decyzji środowiskowej jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z delegacją zawartą w art. 60 uioś, określa rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r. W sprawie nie budziło sporu, że przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 35 i 36 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r.
Na tle unormowań ustawy z dnia 3 października 2008 r., można wyszczególnić dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tj. te, których wydanie musi być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz te, które są wydawane bez przeprowadzenia oceny oddziaływania. Pierwsza ze wskazanego typu decyzji środowiskowych wiąże się z postępowaniem wyjaśniającym prowadzonym w pełnym zakresie, druga zaś objęta jest postępowaniem uproszczonym.
W przypadku decyzji środowiskowych poprzedzonych przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko zachodzi konieczność uzyskania wymaganych art. 77 ust. 1 uioś stanowisk innych organów co do warunków realizacji przedsięwzięcia, sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 67 uioś), a ponadto należy zapewnić społeczeństwu udział w postępowaniu (art. 79 ust. 1 uioś). Natomiast w sprawach dotyczących decyzji środowiskowych, w ramach których ocena oddziaływania nie jest przeprowadzana, organ właściwy do wydania decyzji będzie mógł przystąpić od razu do orzekania, bez konieczności uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska czy zasięgnięcia opinii państwowego inspektora sanitarnego co do tych warunków. W takim wypadku nie ma również wymogu zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa przed wydaniem decyzji i nie sporządza się raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Dla zakresu postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, oraz dla treści samej decyzji środowiskowej determinujące znaczenia ma zatem kwestia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 59 ust. 1 uioś przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt1), bądź też mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z tym że w tym ostatnim wypadku, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 uioś (pkt 2).
W niniejszej sprawie obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dla spornego zamierzenia zaliczanego do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, został stosownie do art. 63 ust. 1 uioś stwierdzony przez Burmistrza [...] w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2019 r., utrzymanym następnie w mocy zaskarżonym postanowieniem SKO z dnia [...] grudnia 2019 r. Postanowienie w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia zostało wydane po wcześniejszym zasięgnięciu opinii organów współdziałających – RDOŚ (pismo z dnia [...] lipca 2019 r.) i PPIS (pismo z dnia [...] lipca 2019 r.), które to organy zgodnie stwierdziły, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz Zarządu Gospodarki Wodnej w G. PGW WP, który nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (pismo z dnia [...] lipca 2019 r.), określając konieczne do uwzględnienia w decyzji środowiskowej wymagania dotyczące ochrony środowiska gruntowo-wodnego.
Zdaniem Sądu w świetle treści ww. opinie organów współdziałających oraz uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 uioś, które należy uwzględnić łącznie celem weryfikacji potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sprawie orzekające organy prawidłowo stwierdziły dla przedmiotowego przedsięwzięcia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania jego na środowisko, a więc również sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Potrzeba w tym zakresie wynika przede wszystkim, co słusznie podkreślały organy, z okoliczności że przedmiotem inwestycji jest realizacja działającej całodobowo stacji paliw, zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, co niewątpliwie wiązać się będzie z uciążliwościami dla okolicznych mieszkańców i oddziaływaniem inwestycji na środowisko w związku z emisją pyłów i gazów do powietrza na skutek ruchu pojazdów oraz dystrybucji i magazynowania paliw, a także z emisją hałasu, którego źródłem będzie praca dystrybutorów paliw, odkurzacza, klimatyzatora i ruch pojazdów oraz ze stosowaniem oświetlenia w funkcjonującej całodobowo stacji paliw. Charakter inwestycji i jej lokalizacja uzasadniały więc dokonanie wnikliwej analizy oddziaływania przedsięwzięcia przede wszystkim na klimat akustyczny i powietrze atmosferyczne, a ponadto środowisko gruntowo-wodne. Przeprowadzenie wnikliwego postępowania wyjaśniającego wpływ inwestycji na środowisko, w tym w kontekście wskazywanych przez skarżącą uciążliwości dla sąsiednich mieszkańców, stanowiących źródło konfliktów społecznych, ma właśnie na celu zidentyfikowanie, zanalizowanie i ocenienie zagrożeń przedsięwzięcia dla środowiska oraz zdrowia i warunków życia ludzi, celem zminimalizowania negatywnego oddziaływania przedsięwzięci na środowisko. W sprawie organy uwzględniając lokalizację inwestycji i jej cechy oraz charakter, prawidłowo stwierdziły, że taka pogłębiona ocena oddziaływania na środowisko jest konieczna. Takie stanowisko organów wiąże się z zabezpieczaniem i wzmożeniem ochrony interesów wszystkich stron postępowania i społeczności lokalnej, gdyż wdrożenie procedury mającej na celu weryfikację skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko, w której bierze udział społeczeństwo, umożliwia dokonanie szczegółowej oceny zarówno zagrożeń dla środowiska związanych z realizacją przedsięwzięcia, jak i możliwości ich zapobiegnięcia i zmniejszania, a nawet może determinować samą możliwość realizacji przedsięwzięcia. Instrumentem prawnym pozwalającym ocenić wpływ przedsięwzięcia na środowisko jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego określony w sprawie zakres odpowiada wymogom art. 66 uioś, a ponadto zgodnie z fakultatywnym uprawnieniem organu przewidzianym w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b i c został poszerzony o dodatkowe obowiązki określone we wskazanych regulacjach ze względu na usytuowanie, charakter i skalę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zarzuty skarżącej dotyczące błędnego zastosowania art. 66 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 oraz art. 66 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 uioś z uwagi na ich bezpodstawność i całkowicie niezrozumiałe przesłanki nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku. Jednocześnie należy podkreślić, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dostarcza organowi wiedzę o istotnych okolicznościach faktyczny sprawy, przede wszystkim o potencjalnych zagrożeniach środowiskowych związanych z realizacją przedsięwzięcia, co jest niezbędne do określenia przez organ konkretnych wymagań ochrony środowiska, a więc warunków jakie powinny być spełnione by zminimalizować wpływ na środowisko negatywnych dla niego czynników związanych z realizacją inwestycji. Elementy, które powinien zawierać każdy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymienia art. 66 uioś. Dodatkowo zaś elementy, które organ może nałożyć na inwestora do wskazania w raporcie – art. 68 ust. 2 pkt 2 uioś.
Pomimo, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym przedkładanym przez inwestora, co eksponuje skarżąca podważając rzetelność i obiektywność raportu jako środka dowodowego, to jednak raport stanowi dokument opracowywany przez osoby posiadające wiadomości specjalne, wiedzę specjalistyczną z danej dziedziny, i co najważniejsze podlega on ocenie przez organy powołane przez ustawodawcę do orzekania w tego rodzaju sprawach. Stosowną wiedzę w tym zakresie posiadają także wyspecjalizowane organy uzgadniające i opiniujące warunki realizacji przedsięwzięcia. Podkreślić należy też, że ocena raportu dokonywana jest przy zachowaniu wszystkich obowiązujących w procedurze administracyjnej reguł dowodowych. Raport nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym, i nie może zastąpić swobodnej oceny dowodów. Jego wartość dowodową organ administracji ma zatem obowiązek ocenić na podstawie art. 80 kpa, a więc w świetle całokształtu materiału dowodowego sprawy. Rzeczą organu jest więc dokonanie rzetelnej, wnikliwej i wszechstronnej oceny raportu, zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania dowodowego. Organ weryfikując raport nie może więc uznać za zgodny z prawem środek dowodowy – raport, który nie spełnia ustawowych wymagań określonych w art. 66 uioś, jest nie kompleksowy, niespójny i nielogiczny.
Niewątpliwie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi zasadniczy dowód w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, niemniej – co należy wyraźnie podkreślić - art. 80 ust. 1 uioś wymaga, aby w sytuacji gdy była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę nie tylko ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale także wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 uioś, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Oznacza to, że organ orzekając w sprawie środowiskowych uwarunkowań ma obowiązek wzięcia pod uwagę wszystkich wymienionych w art. 80 ust. 1 uioś wyznaczników. Decyzja środowiskowa, zgodnie z art. 71 ust. 1 uioś, określa środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia. Określenie to, w sytuacji przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko następuje na podstawie wymienionych w art. 80 ust. 1 uioś elementów, w tym raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale także pozostałych elementów wymienianych w 80 ust. 1 uioś.
Jak wynika z treści art. 80 ust. 1 pkt 3 uioś organ prowadzący postępowanie środowiskowe, wydając decyzję środowiskową, obowiązany jest też uwzględnić wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, które w postępowaniu w ramach którego przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma prawo brać udział w tym postępowaniu i zgłaszać w nim uwagi oraz wnioski. Jednakże sprzeciw społeczności lokalnej w stosunku do inwestycji nie może być - jak wydaje się chiałaby tego skarżąca biorąc pod uwagę jej argumentację i zarzuty - podstawą do wydania decyzji odmownej. Ma to związek z charakterem decyzji środowiskowej i celami, dla których jest ona wydawana. Przepisy nakazują zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i wzięcia pod uwagę wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Innymi słowy, żaden przepis ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie uzależnia wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też wcześniej stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko od zgody czy akceptacji, bądź braku sprzeciwu społeczności lokalnej czy strony postępowania. Z tego powodu sprzeciw społeczny i strony postępowania nie może blokować wydania ani decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ani postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji gdy spełnione są warunki do wydania takich rozstrzygnięć.
Przesłanki natomiast wydania decyzji negatywnej, tj. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i ustaleń faktycznych. Poza sytuacją niezgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 uioś), wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jeszcze w razie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 uioś), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 uioś), gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 uioś), a także gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (art. 81 ust. 3 uioś). W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły wskazane sytuacje w związku z czym nie było podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej, ani też – ze względu na brak podstaw prawnych i faktycznych - do zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W tym stanie rzeczy, uwzględniając poczynione uwagi oraz okoliczność, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, i że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony zgodnie z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 uioś oraz, że określony w sprawie zakres raportu odpowiada wymogom określonym w art. 66 i 68 uioś, Sąd uznał wniesioną w spawie skargę za bezpodstawną. Przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia pozwoli na wnikliwą i szczegółową ocenę skutków realizacji przedsięwzięcia oraz jego wpływu na środowisko i jego elementy, w tym w kontekście wszystkich uciążliwości wskazywanych w sprawie przez skarżącą, co jest zarówno w interesie skarżącej, jak i innych mieszkańców sąsiednich nieruchomości w stosunku do terenu inwestycji. Niestwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oznaczałoby w sprawie, możliwość wydania decyzji środowiskowej w ramach uproszczonej procedury, bez przeprowadzenia dodatkowego, pogłębionego postępowania wyjaśniającego w zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a tym samym wystąpienia zagrożeń czy nieprawidłowości związanych z planowaną inwestycją, w tym tych wskazywanych przez skarżącą.
Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 oddalił skargę, jako bezzasadną.
Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło