II SA/Bd 154/22
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-08-09
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania lokalu z placówki pocztowej na punkt apteczny stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, skutkującą koniecznością zgłoszenia tej zmiany?Ratio decidendi
Zmiana sposobu użytkowania lokalu z placówki pocztowej na punkt apteczny stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ punkt apteczny musi spełniać odmienne i bardziej rygorystyczne warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotnym oraz higieniczno-sanitarnym w porównaniu do placówki pocztowej. Dodatkowo, ingerencja w strukturę nośną budynku (wyburzenie ściany konstrukcyjnej, komina) również może stanowić zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu usługowego z placówki pocztowej na punkt apteczny. Organy administracji uznały, że zmiana ta nie skutkuje zmianą warunków pracy, zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych, a tym samym nie stanowi zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego. Skarżący, właściciele części mieszkalnej budynku, zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na ingerencję w konstrukcję budynku i konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał decyzje organów za wadliwe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi B. J. i K. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora [...] [...] w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora [...] [...] w B. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...].FM, 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. J. i K. J. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (PINB) umorzył "wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu usługowego poczty na punkt apteczny usytuowanego w budynku mieszkalno-usługowym na terenie działki nr [...] w miejscowości W. K. gmina K.". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w związku z przeprowadzoną w dniu [...] kwietnia 2021 r. kontrolą budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego jw. wszczęte zostało postępowanie w opisanym przedmiocie. Wskazano, że budynek pochodzi z 1905 r., w jego skład wchodzą wyodrębnione lokale: usługowy wykorzystywany przez dotychczasowego właściciela ([...]) jako placówka pocztowa, oraz lokal mieszkalny wykorzystywany jako mieszkanie pracownika poczty. PINB przywołał, że w lokalu usługowym w 2020 r. przeprowadzono roboty remontowe, które są przedmiotem odrębnego, niezakończonego w dniu rozstrzygania przez PINB postępowania. Przywoławszy treść art. 71 oraz art. 71a ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 – dalej "p.b.") organ stwierdził, że nie każda zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego, ale tylko taka, która powoduje zmiany wymienione w art. 71 ust. 1 p.b. lub zmiany podobne. Dalej organ przywołał treść art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 974 – dalej "p.f.") oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2009 r. w sprawie kwalifikacji osób wydających produkty lecznice w placówkach obrotu pozaaptecznego, a także wymogów, jaki powinien odpowiadać lokal i wyposażenie tych placówek oraz obrotu pozaaptecznego (Dz.U. z 2009 r., nr 21, poz. 118 – dalej "rozporządzenie"). Stwierdził, że lokal usługowy, w którym prowadzony jest aktualnie punkt apteczny, był wykorzystywany na potrzeby placówki pocztowej czyli funkcjonował jako obiekt handlowo-usługowy i spełniał związane z tym wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy, techniczne, sanitarne i higieniczne określone dla budynków użyteczności publicznej i pomieszczeń pracy. W ocenie PINB zmiana sposobu wykorzystywania lokalu usługowo-handlowego, tj. placówki pocztowej, na lokal usługowo-handlowy w postaci punktu aptecznego nie skutkuje zmianą warunków pracy, zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych w obrębie lokalu. Według PINB punkt apteczny nie powinien spełniać żadnych dodatkowych wymagać w porównaniu z placówką pocztową. W konsekwencji organ uznał, że wykonywana obecnie w przedmiotowym budynku działalność nie stanowiła zmiany dotychczasowego handlowo-usługowego sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. Prowadzone postępowanie jest zatem w jego ocenie bezprzedmiotowe.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i K. J. (skarżący) – właściciele części mieszkalnej przedmiotowego budynku. Zarzucili organowi naruszenie art. 71 p.b. poprzez niewzięcie pod uwagę, że przeprowadzone roboty budowlane związane były z wyburzeniem ściany konstrukcyjnej, co miało niewątpliwy wpływ na obciążenia budynku, a niedostrzeżony przez PINB. Zarzucili nadto naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem budynek znajduje się na obszarze nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i każda zmiana sposobu jego użytkowania wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. W piśmie z [...] października 2021 r. uzupełniająco skarżący podnieśli, że przeprowadzone roboty obejmowały również wyburzenie komina, zatem zmieniono warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego budynku, a nadto wykonany drenaż odsączający wodę gruntową od fundamentów oraz deszczówkę z dachu budzi wątpliwości w kontekście wymogów ochrony przeciwpowodziowej.
Decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("WINB") utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu, przytaczając stan faktyczny sprawy organ przywołał ustalenia kontroli przeprowadzonej [...] kwietnia 2021 r. Wskazał, że skarżący podnosi w toku postępowania, że punkt apteczny działa od [...] listopada 2020 r. pomimo braku decyzji rozstrzygającej kwestię samowolnie wykonanych robót budowlanych w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] czerwca 2020 r. Przywoławszy treść art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. organ stwierdził, że działalność punktu aptecznego mieści się w zakresie działalności wykonywanej w lokalu użytkowym w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Wskazał, że z zaświadczenia Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r., [...], nie wynika też, jaka działalność powinna być prowadzona w lokalu obecnie użytkowanym jako punkt apteczny – prowadzenie tego punktu nie jest zatem niezgodne ze wskazanym w ww. zaświadczeniu sposobem użytkowania określonym jako "lokal użytkowy". Po przytoczeniu treści art. 86 ust. 1 i 2b, art. 70 ust. 1 oraz art. 71 ust. 1 p.f. organ odwoławczy stwierdził, że zarówno placówka pocztowa jak i punkt apteczny mieści się w pojęciu lokalu użytkowego wykorzystywanego do świadczenia usług, co za tym idzie przedmiotowy lokal użytkowany jest zgodnie z jego przeznaczeniem. WINB potwierdził prawidłowość stanowiska organu I instancji i za zasadne uznał umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że roboty budowlane polegające na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej wraz z kominem są przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez organ I instancji, oraz że decyzja o warunkach zabudowy jest wymagana w przypadku zmiany sposobu użytkowania lokalu, która w rozpoznawanym przypadku nie nastąpiła.
B. i K. J., reprezentowani przez radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucili naruszenie:
1) art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokalu, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż zmiana sposobu wykorzystywania placówki pocztowej na punkt apteczny skutkuje zmianą warunków pracy, zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych,
2) ar. 105 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie - umorzenie postępowania w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły przesłanki do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty,
3) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewzięcie przede wszystkim pod uwagę okoliczności toczącego się postępowania w sprawie samowoli budowlanej i błędne przyjęcie, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokalu w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b.
Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że punkt apteczny musi spełniać szczególne warunki przeciwpożarowe, pracy, zdrowotne i higieniczno-sanitarne, co wynika z rozporządzenia. Przekształcenie zatem placówki pocztowej w punkt apteczny nosi znamiona zmiany sposobu użytkowania lokalu w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b.
W odpowiedzi na skargę Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzające ją rozstrzygnięcie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej "p.p.s.a.").
Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze ugruntowany jest pogląd, według którego bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania, tj. konkretnej sprawy administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe związane są z podmiotem stosunku prawnego w taki sposób, że w razie jego braku nie mogą w jego miejsce wstąpić następcy prawni. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić przedmiot postępowania, lub np. została już ostatecznie rozstrzygnięta.
Umorzone przez organ I instancji postępowanie toczyło się w oparciu o art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333). Zgodnie z tym przepisem przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Sposób rozumienia tego przepisu był wielokrotnie wyjaśniany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z którego jednoznacznie wynika, że ocena zmiany sposobu użytkowania obiektu sprowadzać się powinna do ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie w obiekcie budowlanym działalności powoduje zmianę stawianych obiektowi wymagań odnoszących się do jego uciążliwości i bezpieczeństwa użytkowania (vide chociażby: wyrok NSA z 25 września 2018 r. w sprawie II OSK 1532/13, wyrok NSA z 29 listopada 2017 r. w sprawie II OSK 282/17, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozumieć zatem należy wszelkie działania lub zaniechania zmieniające dotychczasowy sposób korzystania z obiektu oraz wpływające na jego przeznaczenie, warunki techniczno-budowlane lub otoczenie. Chodzi zatem o działalność, która - niezależnie od zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego - prowadzi do zmiany wewnętrznych lub zewnętrznych warunków korzystania z tego obiektu. Zmiana, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. może być spowodowana nie tylko przeprowadzeniem robót budowlanych w obiekcie budowlanym, lecz także faktyczną zmianą sposobu jego użytkowania. Wystąpienie takiej zmiany wymaga ustalenia, że rzeczywiście takie działanie (zmiana) nastąpiło.
W niniejszej sprawie umorzone postępowanie toczyło się w przedmiocie stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania budynku pobudowanego w 1905 r., dwulokalowego, którego właścicielem w przeszłości [...]. Jeden z wyodrębnionych lokali pełnił funkcję mieszkaniową, w drugim prowadzono placówkę pocztową. Obecnie lokal mieszkalny stanowi własność skarżących, zaś lokal usługowy jest własnością A. i R. M. i w lokalu tym prowadzona jest działalność w postaci punktu aptecznego (vide: protokół z kontroli PINB z [...] kwietnia 2021 r. – w aktach adm. sprawy).
Zawisły spór koncentruje się na zagadnieniu, czy zmiana charakteru działalności wykonywanej we ww. lokalu usługowym z placówki pocztowej na działalność punktu aptecznego stanowi zmianę sposobu użytkowania lokalu w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b., a w konsekwencji – czy wiąże się ona z koniecznością zgłoszenia tej zmiany zgodnie z art. 71 ust. 2 i nast.
Prezentowane przez organy obu instancji stanowisko, negatywne względem tak postawionego pytania, jest w ocenie Sądu oczywiście nieprawidłowe.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że w art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. mowa jest nie o "warunkach" w potocznym rozumieniu tego słowa, ale o warunkach wynikających z przepisów prawa, tj. z przepisów regulujących odpowiednio bezpieczeństwo pożarowe, powodziowe, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. II SA/Po 625/20, dostępny jw.). Nie jest zatem zasadne ograniczanie się do stwierdzenia kontynuacji sposobu użytkowania tylko na podstawie tego, że zarówno placówka pocztowa, jak i punkt apteczny, jest miejscem obsługi interesantów. Tak zaś zdają się oceniać sprawę organy obu instancji, co wynika z ich lakonicznych twierdzeń, czynionych w odniesieniu do zastanych okoliczności faktycznych sprawy. Oceniając przedmiotową kwestię rozważyć należy przede wszystkim, czy istnieją szczególne warunki, jakie spełniać winien lokal, w którym działa punkt apteczny, i czy różnią się one od warunków, jakim odpowiadał lokal przeznaczony pod placówkę pocztową. W ocenie Sądu już zmiana warunków tylko w zakresie jednej z wymienionych w art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. dziedzin oznaczać będzie, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokalu w rozumieniu tego przepisu.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (publ. jak wcześniej wskazano) punkty apteczne są placówkami niebędącymi aptekami, w których ustawodawca dopuszcza prowadzenie obrotu detalicznego produktami leczniczymi, z uwzględnieniem art. 71 ust. 1 i 3 pkt 2 p.f. Obrót produktami leczniczymi w ramach punktu aptecznego jest działalnością, na której wykonywanie należy uzyskać zezwolenie (art. 70 ust. 4 p.f.). Dopuszcza się jedynie obrót produktami, co do których nie upłynął termin ważności (art. 66 i art. 67 ust. 1 p.f.). Punkt apteczny, podobnie jak apteka, jest placówką, w której przyjmuje się i magazynuje produkty lecznicze, którym upłynął termin ważności, a nadto opakowania po lekach. Zasadnym jest zatem odwołanie się do odpowiednich regulacji ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 699). Zgodnie z art. 45 ust. 1 zwolnione jest z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów zbieranie odpadów konsumpcyjnych m.in. w postaci leków i opakowań po lekach przez podmiot prowadzący działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, jednak części obiektów budowlanych przeznaczonych do magazynowania odpadów winny odpowiadać wymaganiom w zakresie ochrony przeciwpożarowej określonym w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 43 ust. 8 p.f.). Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 lutego 2020 r., w sprawie wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jakie mają spełniać obiekty budowlane lub ich części oraz inne miejsca przeznaczone do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 296) w odniesieniu do magazynowania odpadów przez podmiot prowadzący działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera m.in. leki i opakowania po lekach (a więc przez apteki i punkty apteczne), podmiot ten winien spełniać wymagania wynikające z § 3 rozporządzenia, a w zakresie nieuregulowanym w tych przepisach rozwiązania techniczne i organizacyjne z zakresu ochrony przeciwpożarowej, odpowiednie do występującego w nich zagrożenia pożarowego i związanego z nim ryzyka, zapewniające spełnienie wymagać, o których mowa w art. 43 ust. 7 ustawy o odpadach. W wyżej powołanym przepisie ustawy o odpadach stanowi się, że instalacje, obiekty budowlane lub ich części oraz inne miejsca przeznaczone do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów są projektowane, wykonywane, wyposażane, uruchamiane, użytkowane i zarządzane w sposób ograniczający możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniający:
1) zachowanie nośności konstrukcji obiektów budowlanych przez określony czas;
2) ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu w ich obrębie;
3) ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie obiekty budowlane lub tereny przyległe;
4) możliwość ewakuacji ludzi lub ich uratowania w inny sposób;
5) uwzględnienie bezpieczeństwa ekip ratowniczych, a w szczególności zapewnienie warunków do podejmowania przez te ekipy działań gaśniczych.
W § 3 ww. rozporządzenia mowa z kolei o odpowiednim stosowaniu – w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu – przepisów dotyczących wymagań ochrony przeciwpożarowej ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz ustawy Prawo budowlane.
Całokształt wyżej przywołanych regulacji prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, że w zakresie ochrony przeciwpożarowej punkt apteczny musi spełniać wymagania wykraczające poza wymagania właściwe placówkom pocztowym, a to z uwagi na charakter przyjmowanych i magazynowanych w tych punktach odpadów. Spełniana jest zatem przesłanka rozpoczęcia w lokalu działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego.
Co do warunków pracy, zdrowotnych oraz higieniczno-sanitarnych, jakim odpowiadać winien lokal użytkowany jako punkt apteczny, oczywistym jest według Sądu, że warunki te są odmienne od warunków właściwych placówkom pocztowym. W tym zakresie odwołać się bowiem należy do regulacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2009 r. w sprawie kwalifikacji osób wydających produkty lecznice w placówkach obrotu pozaaptecznego, a także wymogów, jaki powinien odpowiadać lokal i wyposażenie tych placówek oraz obrotu pozaaptecznego (publ. jak wcześniej wskazano). Z rozporządzenia tego wprost wynikają szczególne warunki – właściwe punktom aptecznym – co do rodzaju pomieszczeń w nich istniejących, cech i funkcji tych pomieszczeń, oraz wyposażenia. I tak zgodnie z § 3 rozporządzenia punkt apteczny prowadzi się w odrębnym budynku lub wydzielonym lokalu, w których:
1) ściany i podłogi muszą być łatwe do utrzymania w czystości;
2) zapewnia się przechowywanie produktów leczniczych w sposób gwarantujący zachowanie ich właściwej jakości określonej przez podmiot odpowiedzialny lub farmakopeę, ze szczególnym uwzględnieniem zakresu temperatury i wilgotności.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w skład punktu aptecznego wchodzą co najmniej:
1) izba ekspedycyjna;
2) wyznaczone miejsce, magazyn lub magazyny służące do przechowywania produktów leczniczych;
3) komora przyjęć towaru usytuowana w pobliżu wejścia przeznaczonego dla dostaw towaru; w komorze przyjęć może być zlokalizowane miejsce przeznaczone na zmianę i przechowywanie odzieży personelu;
4) miejsce przechowywania dokumentacji;
5) toaleta dla personelu, w której może być przechowywany sprzęt do utrzymywania czystości pomieszczeń.
Ustęp 2 ww. przepisu stanowi, że izba ekspedycyjna punktu aptecznego nie może stanowić pomieszczenia przechodniego, musi być zapewniona do niej dostępność dla osób niedołężnych i niepełnosprawnych z dysfunkcją narządu ruchu oraz musi być usytuowana tak, aby poziom podłogi tego pomieszczenia znajdował się na poziomie lub powyżej poziomu urządzonego terenu budynku. W § 7 wymienia się elementy podstawowego wyposażenia punktu medycznego: stół ekspedycyjny z szafkami lub szufladami przeznaczonymi wyłącznie do przechowywania produktów leczniczych; szafy chłodnicze lub lodówki przeznaczone wyłącznie do przechowywania produktów leczniczych, jeżeli placówka obrotu pozaaptecznego lub punkt apteczny prowadzi asortyment wymagający przechowywania w temperaturze niższej niż pokojowa. Wreszcie w § 8 rozporządzenia stanowi się, że placówki obrotu pozaaptecznego, o których mowa w § 2, muszą zapewniać przechowywanie produktów leczniczych w sposób gwarantujący zachowanie ich właściwej jakości określonej przez podmiot odpowiedzialny lub farmakopeę, ze szczególnym uwzględnieniem zakresu temperatury i wilgotności oraz zabezpieczenia przed bezpośrednim dostępem dla dzieci.
Zaznaczyć też w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 100 ust. 2 w zw. z art. 70 ust. 4 p.f. wniosek podmiotów występujących o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego winien zawierać plan i opis techniczny pomieszczeń przeznaczonych na aptekę sporządzony przez osobę uprawnioną (art. 100 ust. 2 pkt 3 p.f.) oraz opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej o lokalu zgodnie z odrębnymi przepisami (art. 100 ust. 2 pkt 4 p.f.). Organ nadzoru budowlanego winien zatem przeprowadzić dowód z tych dokumentów. Zgodnie zaś z art. 70 ust. 2a i 2b p.f. w punkcie aptecznym musi być ustanowiona osoba odpowiedzialna za prowadzenie punktu, będąca kierownikiem punktu aptecznego. Kierownikiem punktu aptecznego może być zaś farmaceuta z rocznym stażem lub technik farmaceutyczny, posiadający trzyletni staż pracy w aptekach ogólnodostępnych.
Ponownie też powołać należy regulacje ustawy o odpadach. W art. 3 pkt 8 ww. ustawy stanowi się, że odpadami medycznymi są odpady powstające w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny. W załączniku do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie unieszkodliwiania oraz magazynowania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2245) wymienia się zaś – jako odpady medyczne – m.in. chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne (kod 18 01 06* oraz 18 02 05*), chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, inne niż wymienione w 18 01 06 i 18 02 05* (kod 18 01 07 oraz 18 02 06), leki cytotoksyczne i cytostatyczne (kod 18 01 08* oraz 18 02 07*), leki inne niż wymienione w 18 01 08 i 18 02 07 (kod 18 01 09 oraz 18 02 08). Szczegółowe sposoby postępowania z odpadami medycznymi niektórych z powyższych kategorii określa zaś rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1975). Wskazuje się w nim chociażby, że odpady medyczne gromadzi się w pojemnikach lub workach w miejscu ich powstawania oraz wstępnie magazynuje, uwzględniając ich właściwości, sposób ich unieszkodliwiania lub odzysku (§ 2 ust. 1).
Jasnym jest zatem, że i w zakresie warunków pracy, zdrowotnych oraz higieniczno-sanitarnych punkty apteczne spełniać muszą bardziej rygorystyczne wymagania aniżeli placówki pocztowe. Dotyczy to zarówno samego procesu wykonywania działalności, jak i spełnienia wymogów formalnych uprawniających do jej wykonywania. Zmiana wykonywanej działalności w przedmiotowym lokalu niosła ze sobą również zmianę warunków pracy, zdrowotnych oraz higieniczno-sanitarnych, a więc była zmianą, o której mowa art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b.
Wreszcie podkreślić należy, że według art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części zachodzi również w przypadku zmiany wielkości lub układu obciążeń. Z konsekwentnego stanowiska skarżących wynika, że w obiekcie przeprowadzone zostały roboty związane z ingerencją w strukturę nośną budynku (zburzenie ściany konstrukcyjnej budynku, wyburzenie ścian działowych, wyburzenie komina). Prace związane z modyfikacją wentylacji kominowej potwierdza również powołany protokół z kontroli przeprowadzonej w obiekcie w dniu [...] kwietnia 2021 r. Organy obu instancji nie pochyliły się nad powyższą kwestią, wskazując, że toczy się w tym zakresie odrębne postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej. W kontekście treści art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. in fine p.b. wyodrębnianie z postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, w zakresie robót powodujących zmianę wielkości lub układu obciążeń, niesie znamiona zbędnej komplikacji postępowania administracyjnego. Postępowanie z art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. obejmuje swoim zakresem kwestie podnoszone przez skarżącego co do zmian nośności budynku, winny być one zatem w ramach tego wyjaśnione. Tymczasem organy obu instancji zagadnienia tego nie skomentowały ponad to, że właściwym jest tu inne postępowanie. Jest to stanowisko nieprawidłowe, które powinno zostać zweryfikowane w drodze poczynienia dodatkowych, szczegółowych ustaleń co do charakteru wykonanych w związku z przedmiotową zmianą robót budowlanych oraz ustaleń co do wpływu tych prac na wielkość lub układu obciążeń przedmiotowego obiektu. Brak ustalenia tych okoliczności w niniejszej sprawie skutkuje uznaniem za całkowicie dowolną oceny wyrażonej przez organy nadzoru budowlanego.
Całokształt stwierdzonych naruszeń stanowi potwierdzenie zarzutów skarżących co do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., art. 7. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. Organ w sposób nieprawidłowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy, wyprowadzając sprzeczny z nim wniosek, że w sprawie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu prawa budowlanego. Powyższe swoją drogą zdumiewa, albowiem w uzasadnieniach decyzji obu instancji organy dostrzegały szczególny charakter punktu aptecznego jako miejsca wykonywania działalności regulowanej ustawą Prawo farmaceutyczne oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2009 r. Wnioski co do tego, że prowadzenie punktu aptecznego nie wymaga spełnienia żadnych dodatkowych wymogów względem działalności placówki pocztowej okazały się zaś całkowicie błędne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wskazania i ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i przeprowadzi wszechstronnie postępowanie konieczne do rzetelnego rozpatrzenia niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu (500 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) i opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło