II SA/Bd 1540/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, ze zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata P. D. 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 1540/10 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. H. G. i E. G. -współwłaściciele nieruchomości przy ul. S. [...] wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z zawiadomieniem, że współwłaściciel A. S. użytkujący budynek frontowy przy ul. S. [...] nie wypełnia obowiązku nałożonego m. in. Art. 61 i art. 62 Prawa budowlanego. Podnieśli, że budynek jest nieotynkowany i od wielu lat nieremontowany tak z zewnątrz (łącznie z dachem) jak i wewnątrz, a co za tym idzie narażony na erozję. W związku z powyższym wnieśli o przeprowadzenie kontroli obiektu łącznie z nakazaniem A. S. ekspertyzy stanu technicznego budynku. W dniu 17 sierpnia 2010 r. A. S. przedłożył kserokopię protokołu nr [...] r. z dnia [...] sierpnia 2010 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nakazał A. S. zamieszkałemu w budynku mieszkalnym frontowym, usytuowanym na terenie nieruchomości stanowiącej współwłasność przy ul. S. [...] w B., dostarczenie w terminie 7 dni od dnia dostarczenia niniejszego postanowienia brakujących pozostałych protokołów kontroli utrzymaniowej ww. obiektu (poza dostarczonym protokołem kominiarskim), o których mowa w art. 62 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, iż brak posiadania przez właścicieli lub zarządców obiektów wszystkich protokołów utrzymaniowych danego obiektu powoduje naruszenie obowiązku ustawowego poddawania w czasie użytkowania tych obiektów okresowym kontrolom (1 raz w roku i w okresie 5-lat) do czego zobowiązują przepisy ustawy art. 52 Prawa budowlanego. A. S. pismem z dnia [...] września 2010 r. przedłożył w Inspektoracie jego wystąpienie skierowane do wszystkich współwłaścicieli odnośnie dostarczenia przez nich stosownej dokumentacji – brakujących protokołów kontroli utrzymaniowej budynku przy ul. S. [...] w B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. w dniu [...] września 2010 r. Nr [...] wydał upomnienie z zagrożeniem, wzywające A. S. do wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do niezwłocznego wykonania ww. postanowienia i zagroził, że w przypadku jego nie wykonania sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji łącznie z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia. Pismem z dnia [...] września 2010 r. F. S. wniosła zażalenie z żądaniem uchylenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Zdaniem F. S. zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 62 Prawa budowlanego w ten sposób, że obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów został nałożony jedynie na A. S., tymczasem powinien być nałożony na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. S. [...] w B. Podkreśliła, że A. S. nie jest zarządcą ani też administratorem budynku frontowego czy całej nieruchomości przy ul. S. w B. w związku z tym nie może być wyłącznym adresatem do wykonania zaskarżonego postanowienie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem [...] z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia wskazując, iż zgodnie z art. 141 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego na wydane w toku postanowienie, służy stronom zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, a w niniejszej sprawie przepis ten nie daje możliwości wniesienia zażalenia. Na postanowienie organu odwoławczego A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., domagając się uchylenia zarówno jego, jak i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem art. 62 Prawa budowlanego uznając, że gdyby organy prawidłowo zastosowały wspomniany przepis to postanowienie organu I instancji byłoby zaskarżalne. Ponadto podkreśli, że niedopuszczalne było nałożenie obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia [...] sierpnia 2010 r. tylko na niego z pominięciem pozostałych współwłaścicieli nieruchomości położonej w B. ul. S. [...]. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wydając postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. prawidłowo pouczył strony o braku możliwości wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, jednakże z innych powodów niż to podaje skarżący. Podstawą procesową stanowiska Sądu są przepisy art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Przepis art. 134 ust. 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei przepis art. 135 stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Granice orzekania wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Przedmiotem sprawy jest nakazanie A. S. dostarczenia protokołów kontroli utrzymania budynku mieszkalnego frontowego usytuowanego przy ul. S. [...] w B. W podstawie prawnej postanowienia organ pierwszej instancji wskazał na przepisy art. 62 ust. 1, art. 81 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 K.p.a. Art. 62 Prawa budowlanego stanowi, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli: 1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); 2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów; 3) okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2 000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1 000 m2; osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić właściwy organ o przeprowadzonej kontroli; 4) bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2; 5) okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego kotłów, (...). Przepis ten nakłada obowiązek przeprowadzenia kontroli na właściciela (współwłaścicieli) lub zarządcę. Przepis kompetencyjny powołany w postanowieniu – art. 83 ust.1, nie wymienia wśród kompetencji organów nadzoru budowlanego przepisu art. 62 ust. 1. Wymienia natomiast przepis art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3. Zgodnie z tym ostatnim przepisem (ust. 3) właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – nakazuje przeprowadzenie kontroli, o którym mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia. Wystarczające jest stwierdzenie, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr. Uprawnienie do żądania nadesłania protokołów, jak trafnie podniósł pełnomocnik skarżącej, wynika z treści art. 81c ust. 1 Zgodnie z treścią tego przepisu, organ administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywania zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów m.in. związanych z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego. Protokoły z kontroli obiektu są niewątpliwie związane z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego. Sąd nie podzielił jednak poglądu pełnomocnika skarżącej o konieczności stwierdzenia w tej sytuacji nieważności postanowienia. Nie stwierdza się nieważności postanowienia, jeżeli co prawda w podstawie prawnej postanowienia powołano się na niewłaściwe przepisy, ale "obiektywnie" przepisy takie istnieją. Mamy do czynienia z niewłaściwym powołaniem podstawy prawnej, mimo że taka podstawa prawna istnieje w art. 81 c. Mamy jednak do czynienia z naruszeniem przepisów. Naruszenie prawa polega także na tym, że postanowienie powinno być skierowane do wszystkich współwłaścicieli. Wymieniono ich, co prawda w wykazie stron, ale obowiązek został nałożony tylko w stosunku do jednego ze współwłaścicieli. Rację ma skarżąca, gdy podnosi, że nałożonym obowiązkiem należy obarczyć wszystkich współwłaścicieli. Brakiem postępowania dowodowego jest brak odpisu księgi wieczystej tej nieruchomości. Należy ten brak uzupełnić w toku dalszego postępowania. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c) uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2010 r.