II SA/Bd 1548/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant St. asyst. sędziego Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. C. i S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane oddala skargę. Starosta I. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] znak: [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 80 i art. 81 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] stycznia 2013 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych Z. i S. C., zam. D., [...] I. dla inwestycji polegającej na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej na gaz płynny z zastosowaniem butli 11 kg w mieszkaniu nr [...] w D., dz. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor wraz z wnioskiem złożył projekt budowlany oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ wyjaśnił, że przedłożony projekt budowlany uzyskał wymagane uzgodnienia, pozwolenia i opinie. Odwołanie od decyzji Starosty I. złożyła K. w I. wnosząc o uchylenie decyzji i o odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że zaskarżona decyzja oparta została na niezgodnym z prawdą oświadczeniu inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Podali, że Z. i S. C. są właścicielami lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w D. w budynku nr [...]. W budynku tym zaś znajduje się [...] lokali, z czego [...] stanowi własność osób trzecich, a [...] K. w I. Zakres wniosku inwestora wskazuje, iż jego zamiarem jest m. in. odłączenie od wspólnej dla ww. nieruchomości instalacji centralnego ogrzewania. Inwestor na taką czynność nie uzyskał zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości wspólnej. Inwestor zaś nie ma prawa do dysponowania częściami wspólnymi nieruchomości bez zgody pozostałych właścicieli i bez zgody podmiotu sprawującego zarząd nieruchomością wspólną. W przedmiotowej sprawie inwestor takiej zgody nie uzyskał, w związku z czym jego oświadczenie, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy prawo budowlane, jest nieprawdziwe. Inwestor bowiem posiada wyłącznie prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością lokalową tj. mieszkaniem położonym w D. [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Wojewoda K. – P., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że odwołanie K. w I. z dnia [...] lutego 2013 r. od decyzji Starosty I. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. i S. C. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że przedmiotowa decyzja zawierająca pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania została doręczona skarżącej w dniu [...] lutego 2013 r., zaś odwołanie zostało złożone w Biurze Podawczym Starostwa I. w dniu [...] lutego 2013 r., a zatem z uchybieniem terminu. Skargę na to postanowienie złożyła K. zarzucając naruszenie art. 134 w zw. z art. 57 § 1 i 5 pkt 2, art. 7 i art. 77 k.p.a. ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniosła, że postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest błędne, ponieważ odwołanie zostało wniesione w terminie, tj. w dniu [...] lutego 2013 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 408/13 uchylił ww. postanowienie wskazując, że w toku postępowania K. w I. przedłożyła kserokopię książki nadawczej, z której wynika, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Skarżąca wykazała, że odwołanie nadała listem poleconym dnia [...] lutego 2013 r. w polskim urzędzie pocztowym, z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Wojewoda K.-P., w ponownie prowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia [...] października 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania K. w I. od decyzji Starosty I. z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie zostało wniesione w terminie. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie inwestor przedłożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazał też, że organ administracji architektoniczno-budowlanej może zbadać, czy inwestor rzeczywiście posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przedmiotowej sprawie zaś prace będą wykonywane w lokalu mieszkalnym nr [...], stanowiącym współwłasność Inwestorów oraz w częściach wspólnych budynku [...]. Wobec tego Inwestorzy winni posiadać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zarówno dla lokalu mieszkalnego, jak i dla budynku, w którym znajduje się ich wyodrębniony lokal. Inwestorzy posiadają prawo do dysponowania jedynie swoim lokalem na cele budowlane. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, ze organ I instancji nie zbadał, czy Inwestorzy posiadają prawo do dysponowania częściami wspólnymi budynku. W niniejszej sprawie współwłaścicieli nieruchomości objętej księgą wieczystą [...], na której znajduje się budynek [...] reprezentuje K. W aktach sprawy zaś nie ma zgody [...] na realizację przedmiotowej inwestycji. W piśmie zaś z dnia [...] października 2012 r. Prezes Zarządu [...] wskazał jedynie, że przyjmuje zawiadomienie o zamiarze zlecenia opracowania projektu technicznego odłączenia mieszkania od instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody w budynku oraz nakazuje postępować zgodnie z procedurą wskazaną przez [...]. Pismo to, w ocenie organu, nie świadczy o wyrażeniu przez [...] zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Nadto oświadczenie takie zgodnie z wpisem w KRS winni złożyć dwaj członkowie zarządu lub członek zarządu wraz z pełnomocnikiem. W związku z tym, aby móc uzyskać pozwolenie na budowę Inwestorzy muszą uzyskać zgodę [...] do dysponowania nieruchomością [...] na cele budowlane podpisaną przez dwóch członków Zarządu lub jednego członka wraz z pełnomocnikiem. W konsekwencji powyższego, organ II instancji zalecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody K.-P. złożyli Z. i S. C. wnosząc o jej pozytywne rozpatrzenie. W jej uzasadnieniu wskazali, że są zbulwersowani postępowaniem urzędników w niniejszej sprawie. Podali, że organ wydał decyzję nie uwzględniając stanowiska [...]. W ocenie skarżących, zgoda taka została wyrażona przez Prezesa [...] i Prezesa Zarządu w piśmie z dnia [...] października 2012 r. Podali również, że od dwóch lat nie mają ciepłej wody i odpowiedniego ogrzewania. Budynek jest ogrzewany olejem opałowym, co powoduje nadmierne koszty dla mieszkańców. Wskazali ponadto, że Wojewoda udzielił takiego pozwolenia innym mieszkańcom, co w ocenie skarżących jest niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że organ winien dokonać oceny, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z odpisu KRS przedłożonego przez [...] wynika, że oświadczenia woli w imieniu [...] mogą podpisywać wyłącznie dwaj członkowie zarządu. Brak właściwej reprezentacji nie pozwala na uznanie, że zostało złożone oświadczenie woli w imieniu [...], a co za tym idzie, że inwestorowi została udzielona zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w celu wykonania niezbędnych robót w częściach wspólnych nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia sprowadza się do oceny, czy Wojewoda K.-P. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo uznał, że doszło do spełnienia przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a., a więc czy decyzja Starosty I. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ważne jest również, czy organ odwoławczy przekazując sprawę, wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a Wojewoda K.-P. zasadnie orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji. Decyzja organu I instancji została wydana na skutek wniosku Z. i S. C. z dnia [...] stycznia 2013 r. o udzielenie pozwolenia na roboty budowlane polegające na budowie wewnętrznej instalacji na gaz płynny z zastosowaniem butli 11 kg dla potrzeb będącego w ich posiadaniu lokalu mieszkalnego nr [...], w budynku nr [...] położonego na działce nr ewid. [...] w miejscowości D. Zaskarżoną do Sądu decyzją, Wojewoda K.-P. działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, orzekł o uchyleniu ww. decyzji z uwagi na fakt, że skarżący nie dysponowali konieczną zgodą współwłaścicieli nieruchomości do dysponowania częściami wspólnymi budynku. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji nie zbadał, czy inwestorzy posiadają prawo do dysponowania częściami wspólnymi budynku. W konsekwencji zaś takiego uchybienia ze strony organu, zasadnym, w ocenie Wojewody, było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty. Sąd zgadza się z takim rozstrzygnięciem. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy budynek jest budynkiem wielorodzinnym i objęty jest współwłasnością, w tym skarżących. Prawidłowe jest stanowisko organu, iż w tej sytuacji oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zwanej ustawą, jest koniecznym warunkiem udzielenia pozwolenia na roboty budowlane, musi obejmować również zgodę pozostałych współwłaścicieli. W przedmiotowej sprawie – K. w I., obojga skarżących, a także mieszkańców nieruchomości. Zasadą jest bowiem, że w przypadku współwłasności nieruchomości, większość robót budowlanych jej dotyczących ma charakter czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a zatem na realizację tych robót wymagana jest zgoda wszystkich jej współwłaścicieli, zgodnie z art. 199 ustawy – Kodeks cywilny. "Zakwestionowanie, przez choćby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji, kiedy jego zgoda na wykonywanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany pozytywnej decyzji" (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 882/10). Również nie uzyskanie przez inwestora wymaganej zgody współwłaścicieli do dysponowania częściami wspólnymi budynku uniemożliwia udzielenie przez organ pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w budynku. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] października 2012 r., które skarżący wskazują jako pismo zawierające zgodę [...] na dysponowanie nieruchomością. W rzeczywistości jednak pismo [...] z [...] października 2012 r. było informacją, że pismo skarżących z dnia [...] października 2012 r. było zawiadomieniem o zamiarze zlecenia opracowania projektu technicznego odłączenia mieszkania skarżących od instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody w budynku. Nie była to zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winna być sformułowana w sposób jednoznaczny, a ze złożonego przez właściciela oświadczenia woli powinno wynikać, że wyraża on zgodę na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego konkretnie inwestora, określonego obiektu budowlanego, przy czym zgoda taka nie może być zgodą dorozumianą (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 316/98 oraz wyrok NSA z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 801/11). Z akt administracyjnych organu I instancji wynika, że skarżący są właścicielami lokalu nr [...], a nie budynku w całości, w którym to obiekcie znajdują się mieszkania, [...] stanowiących własność osób trzecich i [...] spółdzielni mieszkaniowej. Z treści księgi wieczystej wynika, że wielkość udziału w nieruchomości wspólnej dla lokalu nr [...] wynosi [...], którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Centralne ogrzewanie jest urządzeniem, które nie służy wyłącznie do użytku właścicieli lokalu nr [...] (skarżących). Jak wynika z załączonego do wniosku projektu budowlano-wykonawczego, instalacja ma zostać podłączona do wspólnego przewodu kominowego, a więc jej realizacja i oddziaływanie w toku eksploatacji nie ograniczy się wyłącznie do lokalu nr [...]. Zmiana instalacji grzewczej wymaga zgody pozostałych współwłaścicieli. Skarżący zaś nie posiadali zgody pozostałych współwłaścicieli do dysponowania częściami wspólnymi budynku. W konsekwencji, w sytuacji występującej w sprawie, organ prawidłowo uznał, że wobec braku zgody współwłaścicieli na realizację przedmiotowej inwestycji, nie jest możliwe udzielenie skarżącym pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Zasadnie zatem organ w zaskarżonej decyzji zalecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Przeprowadzenie bowiem pełnego postępowania wyjaśniającego jest istotne do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Niepodważalną regułą jest bowiem, że pozwolenie na wykonanie robót budowlanych może uzyskać wyłącznie inwestor, który posiada prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością, na której mają być prowadzone roboty budowlane. W sytuacji, kiedy organ poweźmie wiadomość, że złożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nie odpowiadać lub jest niezgodne ze stanem rzeczywistym, obowiązkiem organu jest tę kwestię wyjaśnić. Ponadto, Sąd zauważył, że zgodnie z odpisem z KRS (stan na dzień [...] grudnia 2012r.) organem uprawnionym do reprezentowania K. w I. jest Zarząd. Z dokumentu wynika również sposób reprezentacji – oświadczenie woli za [...] składają dwaj członkowie Zarządu lub jeden członek Zarządu i pełnomocnik. Wskazane zaś przez skarżących pismo K. w I. z dnia [...] października 2012 r. podpisane zostało przez Prezesa Zarządu Dyrektora mgr [...] oraz przez [...] projektanta przedmiotowej instalacji gazowej. W związku z tym, miała miejsce niewłaściwa reprezentacja [...]. Zasadnie zatem wskazał Wojewoda w decyzji, w zaleceniach co do przyszłego postępowania, że ewentualna zgoda [...] do dysponowania nieruchomością [...] na cele budowlane winna być podpisana przez dwóch członków Zarządu lub jednego członka wraz z pełnomocnikiem. Z powyższych względów skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.