II SA/Bd 1589/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-01-17

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej wykształcenie wyższe prawnicze, która jest bezrobotna i pozostaje na utrzymaniu rodziców, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku osoby posiadającej wykształcenie wyższe prawnicze, która jest bezrobotna, ale pozostaje na utrzymaniu rodziców, sąd może uznać, że posiada ona potencjalne możliwości zarobkowe, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania lub samodzielną obronę, co uzasadnia oddalenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zamieszkuje z matką i rodzeństwem, a dochód gospodarstwa domowego wynosi łącznie pewną kwotę miesięcznie. Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał zasadność wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z uwagi na posiadane przez niego wykształcenie wyższe prawnicze.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Rektora U. M. K. w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyjęcia na studia doktoranckie postanowił: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wraz ze skargą z dnia 13 listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z matką oraz z pełnoletnim rodzeństwem: bratem i siostrą. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Matka wnioskodawcy posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Dochód gospodarstwa domowego wynosi łącznie [...] zł miesięcznie, na który składa się wynagrodzenie matki skarżącego z tytułu stosunku pracy oraz wynagrodzenie jego ojca pracującego obecnie w Wielkiej Brytanii. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż wykazał on zasadność swojego wniosku odnośnie zwolnienia od kosztów sądowych. Główną przesłanką decydującą o zwolnieniu od kosztów sądowych było to, że jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostającą na utrzymaniu rodziców. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem jak wskazano powyżej skarżący co prawda nie posiada żadnych środków pieniężnych, jednakże posiada wykształcenie wyższe prawnicze, które pozwala mu na ich pozyskanie. Inicjatywę taką wykazywał w czasie studiów prawniczych np. zawierając umowę zlecenia z dnia 1 września 2012 r. z kancelarią prawną. Poza tym należy wskazać, że pozostaje na utrzymaniu głównie matki zaś średni miesięczny dochód przypadający na członka rodziny wynosi około [...] zł. Tak więc zamieszkuje w gospodarstwie domowym, które posiada środki pieniężne. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku podkreślenia wymaga, że skarżący posiada wykształcenie wyższe prawnicze a więc należy założyć, że potrafi w o wiele lepszy sposób reprezentować swoje interesy niż przeciętny obywatel nie posiadający takiego wykształcenia. Poza tym w swoim wniosku podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik pomógł mu przy sporządzaniu skargi do tut. Sądu pro bono. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło