II SA/Bd 159/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi D. C. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia[..] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W dniu 17 listopada 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek D. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wskazała, iż uzyskuje miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł brutto, a ponadto miesięczny dochód z tytułu umowy zlecenia w kwocie [...] zł brutto. Ze złożonego wniosku wynikało, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu własnościowym o powierzchni [...] m², które stanowi jedyny jej majątek. Miesięcznie wydaje 183 zł na fundusz remontowy, 200 zł na telefon, 40 zł za gaz. Ponadto z uwagi na ogrzewanie mieszkania energią elektryczną płaci bardzo wysokie rachunki za energię elektryczną, które opiewają nawet na kwotę [..] zł. Ze względu na liczne choroby musi również kupować lekarstwa. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek D.C. stwierdzając, że w wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Zwrócono uwagę, że postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r. referendarz sądowy udzielił skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, dzięki czemu mogła zachować w budżecie domowym łączną kwotę[....] zł, tj. [...] zł od wpisu sądowego oraz 100 od opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia. Wskazano również, iż miesięczny dochód wnioskodawczyni zwiększył się od czasu, gdy uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych - jej świadczenie emerytalnie wzrosło z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł, a ponadto w obecnie rozpatrywanym wniosku skarżąca wykazała, że uzyskuje dodatkowo dochód w wysokości [..]zł z tytułu umowy zlecenia. Referendarz podkreślił, że wnosząc przedmiotowy wniosek skarżąca zażądała rozszerzenia prawa pomocy o ustanowienie radcy prawnego, co w konsekwencji oznacza, iż zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z przepisami skarżąca powinna w tym stanie rzeczy wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych, a tymczasem uzyskuje ona miesięczny dochód w wysokości znacznie przekraczającej miesięczne minimalne wynagrodzenie w 2011 r. Od w/w postanowienia D. C. wniosła sprzeciw, w którym zarzuciła, iż referendarz sądowy wziął pod uwagę jej dochody brutto, podczas gdy należało uwzględnić dochód, który pozostaje po potrąceniu podatku i składki na ZUS. Wyjaśniła, że zmuszona jest ogrzewać mieszkanie energią elektryczną, ponieważ jeden z członków wspólnoty mieszkaniowej samowolnie wyburzył w budynku ściany nośne z przewodami kominowymi. Mieszkanie jest bardzo zimne, albowiem sąsiednie lokale od lat nie są zamieszkałe i ogrzewane. Skarżąca podkreśliła, że nie stać ją na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, który mógłby sporządzić jej skargę kasacyjną, w związku z czym jeżeli nie otrzyma pomocy, zostanie pozbawiona prawa do sądu. Ponadto wnioskodawczyni przytoczyła w treści sprzeciwu okoliczności niezwiązane bezpośrednio ze złożonym przez nią wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Do sprzeciwu załączono faktury za energię elektryczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej tylko wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazaną wyżej regulację należy rozumieć w ten sposób, iż określonej osobie może być przyznana pomoc ze strony państwa w celu umożliwienia jej dostępu do sądu, obejmująca zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), tylko w przypadku, gdy osoba ta wykazuje trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie jest w związku z tym w stanie ponieść w pełnym zakresie kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym. W ocenie Sądu wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść w pełnym zakresie kosztów związanych ze sporządzeniem przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Co prawda ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżąca uzyskuje obecnie miesięczny dochód w wysokości przekraczającej [...] zł netto, to jednak konieczność ponoszenia w sezonie grzewczym nadzwyczajnych wydatków związanych z ogrzewaniem mieszkania z wykorzystaniem energii elektrycznej nie pozwala jej na jednoczesne poniesienie wydatku w postaci honorarium radcy prawnego za sporządzenie skargi kasacyjnej. Z załączonych do sprzeciwu faktur wynika, że ustalona przez dystrybutora kwota za pobór energii elektrycznej w ciągu dwóch miesięcy w sezonie grzewczym (styczeń - luty 2011 r.) może oscylować nawet w granicach [...] zł. Należy mieć na względzie fakt, że skarżąca oprócz zapłaty za energię elektryczną ponosi również wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb egzystencjalnych, takich jak zapewnienie dostawy innych mediów, zakup żywności, leków, odzieży czy środków czystości. Zdaniem Sądu z doświadczenia życiowego niewątpliwie wynika, iż wnioskodawczyni nie ma w chwili obecnej, tj. w środku sezonu grzewczego, finansowych możliwości pozwalających jej na niezwłoczne opłacenie na zasadach rynkowych usługi profesjonalnego pełnomocnika polegającej na sporządzeniu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skoro wolą skarżącej jest skorzystanie z przysługującego jej prawa zaskarżenia wydanego w niniejszym postępowaniu wyroku, a nie może tego uczynić z uwagi na brak środków finansowych, to uzasadnione jest udzielenie jej prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, sfinansowanego z budżetu Państwa. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.