II SA/Bd 159/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-05-28
Skład orzekający: Katarzyna Korycka, Jarosław Wichrowski, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia przysługuje osobie, która nie podejmuje zatrudnienia z innych przyczyn niż konieczność sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie wtedy, gdy istnieje bezpośredni i ścisły związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną. W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie nie posiada okresu zatrudnienia i nie wykazuje, że rezygnacja z pracy wynika z konieczności opieki, świadczenie nie przysługuje.Stan faktyczny
Skarżąca B. G. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia na rzecz opieki nad niepełnosprawnym bratem A. K., który posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji oraz SKO odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką, gdyż skarżąca jest osobą bierną zawodowo i nie posiada okresu zatrudnienia, a zakres opieki nie wyklucza podjęcia pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] Burmistrz K., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej B. G. o przyznanie świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej powoływanej jako "uśr") na niepełnosprawnego w stopniu znacznym brata A. K., odmówił przyznania jej wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że powodem odmowy jest niespełnienie podstawowych warunków przyznania świadczenia, tj. brak zaistnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad niepełnosprawną osobą, która wykluczałaby podejmowanie zatrudnienia. Z ustaleń organu wynika bowiem, że skarżąca jest osobą bezrobotną, nie podejmuje żadnego zatrudnienia, pracowała zawodowo jedynie od grudnia 2021 r. do marca 2022 r. (na co wskazała podczas wywiadu środowiskowego), a ponadto, że brat skarżącej, który jest osobą niedowidzącą, w sytuacji gdyby miał przygotowane wcześniej leki, posiłki, odzież oraz napalone w piecu, mógłby zostawać sam na kilka godzin, ponieważ jest osobą sprawną fizycznie. Przy czym, jak podkreślił Burmistrz, wnioskowane świadczenie nie jest przyznawane za samo sprawowanie opieki, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub konieczność rezygnacji z zatrudnienia z uwagi na konieczność i zakres sprawowanej opieki.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym wskazała, że jej brat wymaga stałej i długotrwałej opieki, ponieważ urodził się jako osoba praktycznie niewidoma, ma zaćmę, na jedno oko widzi tylko kontury. Podkreśliła, że bardzo słaby wzrok brata ogranicza samodzielne funkcjonowanie w życiu codziennym, co skutkuje koniecznością pomocy mu przy wykonywaniu czynności higienicznych, gotowaniu, ubieraniu, wizytach lekarskich oraz przy załatwianiu spraw urzędowych. Podkreśliła też, że brat nie może podnosić ciężkich przedmiotów oraz że jest ona jedyną bliską osobą brata, ponieważ ich rodzice nie żyją.
W następstwie rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] utrzymało w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji. Rozpoznając sprawę SKO ustaliło w szczególności: że w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie skarżącej z dnia [...] października 2023 r., z którego wynika że nie legitymuje się ona żadnym okresem ubezpieczenia społecznego, ponieważ nigdy nie pracowała zawodowo; że z ustaleń poczynionych podczas wywiadu środowiskowego wynika, że niepełnosprawny brat skarżącej nie wymaga szczególnej opieki, porusza się sam po mieszkaniu, samodzielnie ubiera się i spożywa posiłki, a opieka nad nim polega głównie na przygotowywaniu leków oraz posiłków, praniu, paleniu w piecu, załatwianiu spraw urzędowych, robieniu zakupów. Mając to na uwadze Kolegium uznało, że w sprawie brak jest związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką, ponieważ skarżąca nigdy nie pracowała zawodowo i nie ma żadnego stażu pracy, a ponadto niepełnosprawność jej brata istnieje od dzieciństwa, a ustalony stopień od [...] grudnia 2001 r. Wobec tego, w sprawie nie sposób stwierdzić aby rezygnacja z zatrudnienia (niepodejmowanie zatrudnienia) przez skarżącą spowodowana było opieką nad bratem. Ponadto SKO podkreśliło, że zakres opieki opisany w oświadczeniu strony czy też ustalony w wywiadzie środowiskowym wskazuje, że są to czynności gospodarcze, zwykłe, codzienne, które w zasadzie wykonuje się w każdym domu i które muszą być wykonane bez względu na to czy w rodzinie jest osoba niepełnosprawna, wymagająca opieki. Nie można zatem, zdaniem organu, uznać zakresu wykonywanej przez skarżącą opieki za opiekę stałą i długotrwałą w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr. Jednocześnie organ podkreślił, że brat skarżącej podczas wywiadu sam przyznał, że jest częściowo samodzielny, jeśli ma przygotowaną odzież, lekarstwa, posiłki oraz ogrzane mieszkanie. W związku z tym w ocenie Kolegium zakres opieki jakiej wymaga brat skarżącej, nie pozbawia jej zatem możliwości podjęcia pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, podnosząc, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, ponieważ jej brat wymaga stałej i długotrwałej opieki, którą ona faktycznie sprawuje. Wskazała przy tym ponownie na wykonywane podczas opieki czynności i podniosła, że stwierdzenie organu na temat częściowej samodzielności jej brata jest niesprawiedliwe, ponieważ w jej ocenie mimo, że jej brat chciałby być samodzielny, to jednak jest on osobą całkowicie zależną od drugiej osoby i wymaga jej opieki w zakresie uniemożliwiającym jej powrót do aktywności zawodowej. Wyjaśniła ponadto, że pracowała w okresie od grudnia 2021 r. do marca 2022 r., a wcześniej podejmowała prace społecznie użyteczne za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej w B., prowadziła własną działalność gospodarczą oraz pobierała świadczenie pielęgnacyjne na syna. Po ww. okresie aktywności zawodowej, tj. od grudnia 2021 r. do marca 2022 r., nie podejmowała zatrudnienia, ponieważ mąż wyrzucił ją z domu i – jak wskazała – po tym zdarzeniu udała się do ojca i podjęła się opieki nad nim i nad bratem.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2942 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu pomiędzy stronami dotyczy kwestii spełnienia przez skarżącą podstawowej przesłanki warunkującej możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego jaką jest zaistnienie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją/ niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym bratem.
W związku z tym wskazać należy w pierwszej kolejności na treść przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr. Stanowi on, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wymienione w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 17 ust. 1 uśr mówi o osobach, które "w celu sprawowania opieki" – "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Powyższy zwrot użyty przez ustawodawcę oznacza, że realizacja tego celu nie jest możliwa bez niepodjejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Pomiędzy tymi okolicznościami tj. rezygnacją/niepodejmowaniem pracy zarobkowej a sprawowaną opieką musi więc zachodzić bezpośredni i ścisły związek przyczynowo-skutkowy. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1124/18 - dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Przedmiotowe świadczenie nie jest zatem przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi więc sprawować osobistą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze i zakresie, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej, a ponadto zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1549/19; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 655/21; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 612/21 – dostępne jw.). Z powyższego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane, gdy w sprawie zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem pracy zarobkowej a sprawowaną opieką, a więc gdy zostanie wykazane, że rezygnacja lub niepodejmowanie pracy zarobkowej wynika z konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia. Jednocześnie należy wskazać, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku pojęć ustawowych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale już z treści i celu przepisu art. 17 ust. 1 uśr wynika, iż aby można było mówić o opiece musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, skoro sprawowana opieka została przez ustawodawcę nierozerwalnie związana z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sprawowana opieka, jej zakres, ma bowiem uniemożliwiać wykonywanie pracy zarobkowej. Intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu art. 17 ust. 1 uśr była bowiem pomoc osobom sprawującym stałą, długotrwałą opiekę nad osobą niepełnosprawną, nie z powodu samej okoliczności sprawowania opieki, lecz ze względu na okoliczność, że przez sprawowaną opiekę osoby te znajdują się w życiowej sytuacji zmuszającej je do niewykonywania pracy zarobkowej.
Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego jest więc ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Związek ten determinowany jest natomiast po pierwsze zakresem i wymiarem faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, gdyż stanowi on podstawę oceny czy zakres czynności składających się na sprawowaną opiekę wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia, a po drugie zaś oceną tego czy okoliczność niepodejmowania / rezygnacji z zatrudnienia wynika bezpośrednio z konieczności sprawowania opieki czy też z innych przyczyn osobistych zaistniałych po stronie opiekuna.
Mając to na uwadze, zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji SKO prawidłowo oceniło, że w niniejszej sprawie nie zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją / niepodejmowaniem przez skarżącą pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym bratem, a stanowisko to znajduje uzasadnienie w aktach sprawy. Obszarem wspomnianego związku przyczynowo-skutkowego wymagającym w rozpoznawanym stanie faktycznym szczególnego zbadania przez Sąd w związku z argumentacją SKO była relacja pomiędzy faktem rezygnacji z pracy (jej niepodejmowaniem), a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W tym zakresie ustalenia powinny więc dotyczyć momentu i przyczyn zaprzestania aktywności zawodowej jak również zdolności i możliwości podjęcia zatrudnienia. Zdaniem Sądu zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły jednak w tym zakresie przesłanki uzasadniające przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego.
W realiach sprawy brat skarżącej A. K., na moment składania wniosku o przedmiotowe świadczenie, legitymował się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z [...] grudnia 2001 r. zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] grudnia 2001 r. na stałe. Przy czym, jak wskazano, niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym istnieje u niego od dzieciństwa.
Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy dokumentacji – w tym m.in. z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia [...] października 2023 r. – wynika natomiast, że skarżąca jest osobą bierną zawodowo i nie jest zarejestrowana w PUP, a ostatnie zatrudnienie - jak wskazała - podejmowała jako sprzątaczka w okresie od grudnia 2021 r. do marca 2022 r., a więc przez okres 3 miesięcy. W aktach znajduje się ponadto wydruk z Aplikacji Centralnej Rynku Pracy z informacjami o skarżącej, z których wynika, że uiszczone zostały za nią dwie składki na ubezpieczenie zdrowotne za sierpień 2018 r. oraz grudzień 2022 r. oraz, że nie stawiła się ona dwukrotnie - w PUP w I. i w PUP w B. – w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, tracąc tym samym status osoby bezrobotnej. Ponadto w znajdującym się w aktach oświadczeniu z dnia [...] października 2023 r. skarżąca wskazała, że nie posiada żadnego okresu ubezpieczenia społecznego, ponieważ nie pracowała zawodowo. Oświadczenie to złożone zostało przez nią pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Powyższe ustalenia zdaniem Sądu uzasadniają stanowisko organów, które uznały, że w sprawie nie można stwierdzić by skarżąca – która w swoim życiu jest osobą bierną zawodowo i nie legitymuje się żadnym okresem ubezpieczenia społecznego - zrezygnowała z zatrudnienia lub nie podejmowała go w związku z koniecznością opieki nad bratem, który jest niepełnosprawny w stopniu znacznym od 2001 r.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącej na temat jej aktywności zawodowej podniesionych na gruncie skargi, tj. podejmowania prac społecznie-użytecznych, czy też prowadzenia działalności gospodarczej, wskazać należy, że twierdzenia te nie mają potwierdzenia w zgromadzonym materiale aktowym, ponieważ skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów w tym zakresie. W aktach sprawy znajduje się jedynie informacja o wpłaceniu dwukrotnie składek na ubezpieczanie zdrowotne skarżącej za sierpień 2018 r. i grudzień 2022 r. (wydruk z Aplikacji Centralnej Rynku Pracy). Nie można uznać tym samym aby w sprawie były dowody potwierdzające tezę co do aktualnej gotowości i możliwości podjęcia pracy przez 46-letnią skarżącą, która - jak wynika z przedłożonej dokumentacji – dotychczas była w istocie osobą bierną zawodowo i nie posiada w związku z tym żadnego okresu ubezpieczenia społecznego i stażu pracy, co też sama oświadczyła (oświadczenie strony z dnia [...] października 2023 r.).
Podsumowując tę część rozważań, stwierdzić należy, że skoro prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 uśr obejmuje również konieczność poszukiwania związku – także czasowego – pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, to w świetle wynikających z akt sprawy okoliczności faktycznych brak jest podstaw do przyjęcia, że to w związku ze sprawowaną przez skarżącą opieką nad bratem zrezygnowała ona czy też nie podejmuje ona zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 uśr. Brak udokumentowanej aktywności zawodowej po stronie skarżącej i wykazywania przez nią skutecznej chęci poszukiwania pracy oraz to, że ma ona 46 lat i oświadczyła pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie posiada żadnego okresu ubezpieczenia społecznego gdyż nie pracowała zawodowo, w zestawieniu z tym, że – jak wskazała – opiekę nad bratem i ojcem podjęła po tym, jak wyprowadziła się od męża, a więc po marcu 2022 r. - budzi bowiem poważne wątpliwości co do faktycznych powodów niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia i tym samym uniemożliwia stwierdzenie, że w sprawie zaistniał związek przyczynowo-skutkowy o którym mowa w art. 17 ust. 1 uśr.
Idąc dalej wskazać należy również, na zakres samej opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym bratem – na co zasadnie zwróciły uwagę organy w sprawie – który to, zdaniem Sądu nie uniemożliwia skarżącej podjęcia pracy zarobkowej.
Ze znajdującego się w aktach protokołu z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia skarżącej z dnia [...] października 2023 r., wynika bowiem, że zakres czynności wykonywanych przez skarżącą podczas opieki nad bratem to przede wszystkim prace związane z przygotowywaniem posiłków oraz leków, robieniem zakupów, praniem, ogrzewaniem domu, załatwianiem spraw urzędowych oraz pomocą w odbywaniu wizyt lekarskich. W wywiadzie ustalono również, że brat skarżącej jest częściowo samodzielny, sam się ubiera i myje, a – co istotne w sprawie - w sytuacji gdyby miał przygotowane leki, posiłki, odzież oraz napalone w piecu, mógłby zostać sam.
Zdaniem Sądu, SKO prawidłowo uznało zatem, że wykazany w sprawie zakres i rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącą w ramach sprawowanej nad bratem opieki nie wiąże się z wymogiem szczególnej dyspozycyjności tak, aby nie było możliwości podjęcia przez nią jakiejkolwiek pracy zarobkowej, choćby i w niepełnym wymiarze. Istotnym jest, że czynności te – które wynikają wprost z oświadczenia skarżącej oraz przeprowadzongo wywiadu środowiskowego - nie zajmują całego, czy większości dnia i mogą być wykonywane też poza godzinami pracy. Brat skarżącej nie jest osobą leżącą, obłożnie chorą i – jak ustalono w sprawie - jest w stanie samodzielnie wykonywać niektóre czynności oraz poruszać się w obrębie mieszkania. Z akt sprawy nie wynika, by wymagał on stałej obecności drugiej osoby czy też specjalnej pielęgnacji. Skarżąca nie wykonuje przy bracie czynności wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych. Pomoc skarżącej w dużym zakresie sprowadza się do wykonywania krótkotrwałych czynności opiekuńczych (podawanie posiłków, kupowanie i podawanie lekarstw) oraz zwykłych czynności dnia codziennego (zajmowanie się domem, zakupy, sprzątanie, palenie w piecu), jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, co nie pozwala na stwierdzenie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem pracy zarobkowej a sprawowaną opieką.
Podkreślić należy jednocześnie, iż sama okoliczność legitymowania się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, nie przesądza automatycznie, że zakres sprawowanej opieki zostanie przez organ uznany za wykluczający możliwość zatrudnienia. Nie zawsze osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, będzie wymagać tej opieki w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia. Rolą organów jest więc ustalenie, czy osoba która ubiega się o przyznanie świadczenia sprawuje opiekę w takim wymiarze, który uniemożliwia podjęcie zatrudnienia, co w przedmiotowej sprawie w ramach poczynionych przez organy ustaleń zostało prawidłowo wykluczone.
Na marginesie wskazać należy również, że wątpliwości co do samego powodu podjęcia się opieki nad niepełnosprawnym bratem mogą budzić również okoliczności na które wskazała skarżąca w skardze – tj. podjęcie się opieki nad bratem po tym, jak została wyrzucona z domu przez męża. To zaś może prowadzić do wniosku, że opieka skarżącej nad bratem oraz wspólne zamieszkanie nie było powodowane koniecznością otoczenia go stałą opieką, wynikającą ze stanu jego zdrowia, a innymi przyczynami osobistymi – czego jednak Sąd nie przesądza, a jedynie zwraca uwagę na tę kwestię, odnosząc się do okoliczności, na które wskazała sama skarżąca.
Reasumując, należy stwierdzić, że z uwagi na wskazane powyżej okoliczności Sąd podzielił stanowisko SKO, że w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą pracy zarobkowej a sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym bratem, co uniemożliwiło przyznanie jej wnioskowanego świadczenia.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło