II SA/Bd 16/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. M. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi P. G. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Rodzinie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] odmówił przyznania D. M. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w 2010 r. dochód rodziny wnioskodawczyni A. M. – matki małoletniego D. - wyniósł 19343,49zł., co w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie dało kwotę 805,98zł., która przekracza ustawowe kryterium dochodowe określone w art. 9 ust.2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009r. nr 1, poz. 7, ze zm.). W złożonym odwołaniu A. M. zarzuciła, że zaskarżona decyzja podjęta została bez wnikliwej oceny jej sytuacji rodzinnej, materialnej oraz wniosła o przyznanie na rzecz jej syna wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Mając na względzie powyższy przepis oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 123, poz. 836), Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił dochód rodziny A. M. w 2010r. Ustosunkowując się do podniesionej we wniosku kwestii trudnej sytuacji materialnej rodziny SKO wyjaśniło, że przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów są dla organów administracji publicznej wiążące i nie przewidują uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. M. - działająca w imieniu małoletniego D. M. jako jego przedstawiciel ustawowy - opisała swą trudną sytuację materialną, która w jej ocenie powinna być uwzględniona przez organy orzekające w sprawie jako przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia na rzecz jej syna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( t.j.Dz. U. z 2009r.Nr 1, poz. 7 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobom uprawnionym, o których mowa w art. 9 ust. 1 tego aktu prawnego, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Wskazany zapis oznacza, iż w przypadku uzyskiwania przez podmiot wnioskujący o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego dochodu wyższego niż opisany w zacytowanym unormowaniu, organ wniosku takiego nie może uwzględnić bez względu na wielkość przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności. Ustalając zasadność wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ był również związany definicją legalną dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 4 i5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z tym przepisem dochód – to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na dzieci. Z kolei art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) stanowił, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tym miejscu należy odwołać się jeszcze do adekwatnego do okresu zasiłkowego, przewidzianego w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, okresu świadczeniowego (art. 2 pkt 8), który oznacza okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Z powyższego wynika, że w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego organy administracji publicznej obowiązane są do ustalenia, czy spełnione zostało kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Dlatego też sąd podziela zaprezentowany przez organ odwoławczy pogląd, że decyzja wydana w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie ma charakteru uznania administracyjnego. Ustawodawca bowiem wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania tego rodzaju pomocy finansowej. Jednym z podstawowych kryteriów pozwalającym na pozytywne rozstrzygniecie w sprawie przedmiotowych świadczeń jest sytuacja materialna podmiotów wnioskujących o taką pomoc. Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględny i organ administracji jest nią ściśle związany. W niniejszej sprawie organy administracji wyliczyły dochód miesięczny przypadający na osobę w rodzinie A. M. i wydały rozstrzygnięcie odmawiające prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na jej rzecz na okres świadczeniowy 2011/2012. Organy ustaliły, że w 2010 r. rodzina skarżącej uzyskała dochód, na który złożyły się: - dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wskazane w zaświadczeniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 31 maja 2011r., w kwocie 18673,91 zł (po odliczeniu pełnej wysokości składek ubezpieczenia), oraz kwota 669,58zł z tytułu alimentów, tak więc miesięczny dochód przypadający na jednego członka w dwuosobowej rodzinie stanowił kwotę 805,98 zł. Kwota ta przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. 725 zł, co przesądziło o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły kwotę uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w roku 2010, dochodu rodziny skarżącej. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012r. nr 270) orzekł jak w sentencji. O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; ze zm.).