II SA/Bd 161/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Mirosława Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 161/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2000 r. sygn. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) w dniu [...] 2000 r. decyzję nr [...] nakazującą Mirosławowi Ł. wykonanie rozbiórki dobudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części baru-kawiarni na działce przy ul. [...] w S. – po uprawomocnieniu się decyzji. Po bezskutecznym wysłaniu do Mirosława Ł. w dniu [...] 2004 r. w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) upomnienia wzywającego go, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, do wykonania obowiązku wynikającego z wyżej wymienionej decyzji z dnia [...] 2000 r. w terminie 7 dni od daty otrzymania upomnienia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wydał w dniu [...] 2004 r. postanowienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nałożeniu na Mirosława Ł. grzywny w kwocie 10.418,70 zł celem przymuszenia w związku z niewykonaniem nakazanej rozbiórki, zamieszczając w nim pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia, stosownie do art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Powyższe postanowienie wraz z załączonym do niego odpisem tytułu wykonawczego uznano na podstawie art. 44 § 2 kpa za doręczone wyżej wymienionego w dniu 7 maja 2004 r. W dniu 3 sierpnia 2004 r. Mirosław Ł. osobiście odebrał z inspektoratu nadzoru budowlanego adresowane do niego polecone przesyłki listowe uznane za doręczone w trybie doręczenia zastępczego, w tym zawierającą postanowienie z dnia 20 kwietnia 2004 r. W dniu [...] 2004 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Rypinie wpłynął zarzut Mirosława Ł., iż egzekucja skierowana została do niewłaściwego podmiotu, gdyż inwestorem wykonanej bez pozwolenia na budowę dobudowy baru-kawiarni był jego teść, który po śmierci teściowej odziedziczył razem z dziećmi ( w tym Anną Ł. – żoną Mirosława Ł.) budynek, w którym miesił się bar [...], a on osobiście po ujawnieniu przez nadzór budowlany nielegalnej budowy "wziął" wszystko na siebie, by uchronić przed nieprzyjemnościami teścia, licząc jednocześnie, iż będzie mu łatwiej niż teściowi doprowadzić do zalegalizowania dobudowy. Z pisma zawierającego zarzut wynika, iż Mirosław Ł. nie jest właścicielem budynku przy ul. [...] w S., a od 1994 r. do 2001 r. prowadził w nim jedynie z żoną, za zgodą pozostałych współwłaścicieli bar, w dniu [...] 2004 r. teść zmarł, w związku z czym nie musi go już chronić oraz, iż postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze przeprowadzone. Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. orzekł o nie uwzględnieniu zgłoszonego przez Mirosława Ł. zarzutu wobec uznania za doręczone mu w dniu [..] 2004 r. postanowienia z dnia [..] 2004 r. wszczynającego postępowanie egzekucyjne wraz z załączonym do niego odpisem tytułu wykonawczego, a tym samym wniesienia zarzutu po upływie terminu 7 dni od daty powyższego doręczenia. Po rozpoznaniu zażalenia Mirosława Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, iż nie uwzględnienie wniesionego przez zobowiązanego zarzutu z powodu uchybienia terminu było wadliwe. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wydał w dniu [..] 2004 r. postanowienie nr [...] kolejny raz odmawiające uwzględnienia zgłoszonego przez Mirosława Ł. zarzutu. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że nie zachodzą przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutu, a więc nie występują formalne ani merytoryczne przeszkody w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Nadto podniesiono, iż Mirosław Ł. na żadnym etapie prowadzonego w sprawie samowoli budowlanej postępowania nie kwestionował swego udziału w nim w charakterze strony i dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, celem uniknięcia odpowiedzialności zaczął zasłaniać się nieżyjącym teściem. Nadmieniono również, że wyżej wymieniony dopuścił się równolegle innej samowoli w tym samym budynku zmieniając sposób użytkowania poddasza bez uzyskania decyzji właściwego organu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Mirosław Ł. zarzucił, iż postępowanie egzekucyjne jest przedwczesne, gdyż na jego wniosek wszczęte zostało i prowadzone jest przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie w sprawie głównej, to jest w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę dobudowanej części baru-kawiarni i nie można wykluczyć, iż w sprawie tej wydane zostanie korzystne dla niego rozstrzygnięcie. Nadto podniósł, iż nie jest sprawcą stwierdzonej samowoli budowlanej, sam oskarżył się chcąc chronić teścia, a organ nadzoru budowlanego nie zadbał o przeprowadzenie dowodu w celu ustalenia, kto faktycznie powinien być stroną w tej sprawie (np. nie przesłuchał prawnych właścicieli obiektu lub osób zatrudnionych przy budowie). Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. sygn. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. utrzymał w mocy, uznając zażalenie za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji stwierdził, iż fakt wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o rozbiórce nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a odnosząc się do podnoszonej przez zobowiązanego okoliczności, iż nie jest sprawcą samowoli, powołał się m. innymi na treść jego pisma z dnia [...] 2004 r., w którym potwierdził on, iż w dniu kontroli dokonanej na miejscu budowy przedstawił się inspektorowi nadzoru budowlanego jako inwestor i wykonawca budowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Mirosław Ł. wnosząc o jego uchylenie, podobnie jak w odwołaniu podniósł, iż decyzja nakazująca rozbiórkę błędnie została skierowana do jego osoby, w związku z czym nie może być podmiotem postępowania egzekucyjnego oraz, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego aktualnie prowadzi na jego wniosek z dnia 16 sierpnia 2004 r. postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności wymienionej wyżej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Celem administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązków przez zobowiązanego. Natomiast zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalnością egzekucji. Jeśli organ stwierdzi istnienie uzasadnionych zarzutów, wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Przyczyny mogące stanowić podstawę zarzutów zostały taksatywnie wymienione w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968). W art. 33 pkt 4 cyt. ustawy jako podstawę zarzutu wskazano błąd co do osoby zobowiązanego. Oparty na tym unormowaniu zarzut może dotyczyć wyłącznie braku formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję z tytułem wykonawczym oraz decyzją lub postanowieniem stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie zachodzi, bowiem egzekucja skierowana jest przeciwko Mirosławowi Ł. zam. w R. przy ulicy [...]nr [...], figuruje on w tytule wykonawczym, jak również jest adresatem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] 2000 r. nakazującej rozbiórkę. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż nie on, lecz jego teść dopuścił się samowoli budowlanej w związku z czym nie on winien zostać zobowiązany do rozbiórki dobudowanej części obiektu, nie może być przedmiotem wymienionego w punkcie 4 art. 33 ustawy zarzutu, bowiem skarżący w ten sposób w istocie kwestionuje decyzję administracyjną, będącą podstawą wszczętej przeciwko niemu egzekucji. W myśl natomiast art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, iż merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna. Kontrola zgodności z prawem czynności i aktów administracyjnych podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego nie może sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznej, którą został nałożony na zobowiązanego konkretny obowiązek, a którego nie wykonał on bez zastosowania środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwestia, czy inna osoba w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej winna być zobowiązana do rozbiórki może być rozstrzygnięta tylko w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie przepisów kpa. Dopóki skarżący widnieje w decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę, egzekucja administracyjna musi być skierowana przeciwko niemu. W toku postępowania egzekucyjnego, mając na uwadze treść art. 33 cyt. ustawy nie może być także skutecznie podnoszony zarzut wszczęcia z inicjatywy skarżącego postępowania zmierzającego do wzruszenia na podstawie art. 156 § 1 kpa decyzji ostatecznej z dnia [...] 2000 r. Wobec bezzasadności podnoszonych w skardze zarzutów, jak również nie dopatrzenia się przez Sąd dopuszczenia się przez organ odwoławczy przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia naruszeń przepisów prawa, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.