II SA/Bd 161/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w schronisku dla bezdomnych oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. Burmistrz K. przyznał R. K. (dalej: "strona", "skarżący") świadczenie z pomocy społecznej w formie udzielenia całodobowego tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych w Stowarzyszeniu [...] - Schronisku dla Osób Bezdomnych [...] w T. od dnia [...] sierpnia 2023 r. do dnia [...] grudnia 2023 r. Organ ustalił, że odpłatność strony za pobyt w schronisku wynosić będzie 20% dochodu, tj. [...] zł miesięcznie – zgodnie z § 2 Uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia udzielających schronienie osobom bezdomnym (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. Z 2019 r. poz. 6848). 2. Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. Burmistrz K. zmienił decyzję z dnia [...] sierpnia 2023 r. w części dotyczącej odpłatności za schronienie i przyznał stronie świadczenie z pomocy społecznej w formie udzielenia całodobowego tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych w Stowarzyszeniu [...] - Schronisku dla Osób Bezdomnych [...] w T. od dnia [...] sierpnia 2023 r. do dnia [...] grudnia 2023 r. wraz z usługami ukierunkowanymi na wzmacnianie aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej. Organ ustalił, że strona obowiązana jest do częściowej opłaty za swój pobyt w schronisku i dokonania tej opłaty w wysokości 50% dochodu, czyli kwoty [...]zł miesięcznie zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jest osobą bezdomną, a jej ostatnie zameldowanie na pobyt stały miało miejsce na terenie gminy K.. W okresie od [...] lipca 2023 r. miesięczny dochód strony stanowiły: zasiłek stały w wysokości [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł i świadczenie uzupełniające w wysokości [...] zł. Zatem łączny miesięczny dochód strony w lipcu 2023 r. wyniósł [...] zł. Wskazując na treść art. 106 ust. 3b ustawy z dnia [...] marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm. – dalej: "u.p.s.") organ stwierdził, że zmiana dochodu strony przekroczyła 10% kryterium dochodowego, zatem wpłynęła na wysokość odpłatności za przedmiotowe świadczenie niepieniężne. W tym stanie rzeczy organ uznał, że dochód strony zgodnie z § 2 Uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. przekroczył 150% kryterium dochodowego i ustalił odpłatność za udzielenie całodobowego tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych w wysokości 50% dochodu uzyskiwanego przez stronę miesięcznie. 3. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o zmniejszenie odpłatności za pobyt w Schronisku dla osób bezdomnych M. w T. z 50% na 35% począwszy od miesiąca sierpnia 2023 r. Skarżący podniósł, że wzrost odpłatności za pobyt w schronisku ze [...] zł na [...] zł miesięcznie jest zmianą drastyczną i nie jest w stanie uiszczać tak dużej kwoty, ponieważ ponosi koszty związane z wykupem leków i wyżywieniem. 4. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej w wysokości [...] zł, zatem nie ma wobec niego zastosowania przepis art. 97 ust. 1a u.p.s. Dalej wskazał, że zasady odpłatności za świadczenie z pomocy społecznej w formie schronienia poprzez przyznanie tymczasowego pobytu w schronisku dla osób bezdomnych określone zostały w tabeli w § 2 Uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...]. Zgodnie z powyższym osoby których dochód w stosunku do ustawowego kryterium dochodowego wynosi od 150% do 200%, jak w przypadku skarżącego, ponoszą odpłatność za pobyt w schronisku dla osób bezdomnych w wysokości od 40% do 60% ich dochodu. W ocenie organu odwoławczego ustanowienie odpłatności na poziomie 50% jest właściwe, ponieważ stronie pozostaje do dyspozycji [...] zł miesięcznie, co stanowi i tak kwotę wyższą niż kwota, która pozostawała skarżącemu przed zmianą decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. 5. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podnosząc, że kwota potrącenia w wysokości 50% dochodu jest zbyt wysoka, ponieważ została mu odebrana praktycznie cała kwota świadczenia uzupełniającego dla osób z niepełnosprawnością. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: 7. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W oparciu o powyższe kryteria Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji i mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 8. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz Uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia udzielających schronienie osobom bezdomnym. Wskazania w tym miejscu wymaga, że zgodnie z ustaleniami wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w N. Wsi W. w dniu [...] czerwca 2023 r, a także wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w T. w dniu [...] sierpnia 2023 r. skarżący pozostaje osobą bezdomną, zaś swój ostatni adres zameldowania na pobyt stały posiadał na terenie K.. Zgodnie z art. 97 ust. 5 u.p.s. Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala, w zakresie zadań własnych, szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych lub wspomaganych. Na terenie Gminy K. obowiązuje Uchwała Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia udzielających schronienie osobom bezdomnym. Stosownie do § 2 ww. uchwały świadczenie z pomocy społecznej w formie schronienia poprzez przyznanie tymczasowego pobytu w schronisku dla osób bezdomnych i dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi przyznawana jest osobom bezdomnym odpłatnie w wysokości uzależnionej od stosunku procentowego dochodu tych osób do kryterium dochodowego. Jak wynika z akt sprawy skarżącemu przyznano decyzją Wójta Gminy N. Wieś W. z dnia [...] listopada 2018 r. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie, a także decyzją Burmistrza K. z dnia [...] sierpnia 2023 r. zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie. Na tej podstawie organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. przyznał skarżącemu świadczenie w formie udzielenia całodobowego tymczasowego schronienia w schronisku dla osób bezdomnych ustalając odpłatność za pobyt w schronisku w wysokości 20% dochodu, tj. [...] zł. Jednak decyzją z dnia [...] września 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał skarżącemu świadczenie uzupełniające w wysokości [...] zł miesięcznie od miesiąca spełnienia wymagań warunków, tj. od dnia [...] lipca 2023 r. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 8 ust. 12 u.p.s. w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Nie ulega zatem wątpliwości, że do dochodu skarżącego ustalanego od dnia [...] sierpnia 2023 r. należało doliczyć kwotę [...]zł z tytułu przyznanego od [...] lipca 2023 r. świadczenia uzupełniającego. W tym stanie rzeczy prawidłowo wskazały organy obu instancji, że w terminie od [...] sierpnia 2023 r. skarżący osiągał dochód [...] zł miesięcznie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że stosownie do art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje m.in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł. Natomiast zgodnie z § 2 Uchwały Rady Miejskiej w K. jeżeli dochód osoby korzystającej ze świadczenia w formie tymczasowego pobytu w schronisku dla osób bezdomnych stanowi powyżej 150% do 200% kryterium dochodowego to osoba ta zobowiązana jest do miesięcznej odpłatności za ww. świadczenie w wysokości powyżej 40% do 60% swojego dochodu. Dochód skarżącego wynoszący [...] zł stanowi około 164% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s., zatem organ I instancji zobowiązany był do ustalenia wysokości miesięcznej odpłatności za przedmiotowe świadczenie w granicach od 40% do 60% dochodu skarżącego. Nie ulega wątpliwości, że taki zapis uchwały pozostawia organowi luz decyzyjny co do ustalenia wysokości niniejszej opłaty w powyżej wskazanym zakresie. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły opłatę za pobyt w schronisku w wysokości 50% dochodu skarżącego, czyli w kwocie [...]zł miesięcznie, gdyż wysokość ta zgodna jest z zakresem wskazanym w przedmiotowej Uchwale Rady Miejskiej w K.. Słusznie podniósł także organ odwoławczy, że wysokość opłaty określona jako 50% dochodu ustanowiona została w połowie pomiędzy minimalnym a maksymalnym poziomem odpłatności, a ponadto po uiszczeniu określonej w ten sposób opłaty skarżącemu pozostaje do dyspozycji kwota wyższa, niż ta którą miał dysponować według zmienionej decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. Tak ustalona wysokość opłaty nie narusza zatem § 2 Uchwały Rady Miejskiej w K. i znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym niniejszej sprawy. 9. Z tych też względów Sąd uznał, że w okolicznościach przedmiotowej spawy, nie było podstaw do zmniejszenia ustalonej wysokości miesięcznej odpłatności skarżącego za świadczenie w formie przyznania tymczasowego pobytu w schronisku dla osób bezdomnych, o czym prawidłowo przesądziły orzekające w sprawie organy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.