II SA/Bd 164/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr SKO [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...], decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], którą organ pierwszej instancji zmienił własną decyzję z dnia[...] nr [...] o przyznaniu J. Ż. zasiłku stałego, w ten sposób że przyznał tenże zasiłek od od 1 grudnia 2010 r., w wysokości 248,16zł. Jako podstawę prawną powyższego orzeczenia organy obu instancji wskazały art. 106 ust.5 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2009r. nr 175, poz.1362 ze zm.) w myśl którego, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Na podstawie akt sprawy, w szczególności wywiadu środowiskowego ustalono, że J. Ż. od miesiąca grudnia 2010r. uzyskuje dochód w wysokości 228,84zł. z tytułu dodatku mieszkaniowego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że dodatek mieszkaniowy nie podlega wyłączeniu i stanowi dochód osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej. Zatem wysokość otrzymywanego przez stronę zasiłku stałego za okres od 1.grudnia 2010 r. należało obliczyć na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że J. Ż. objęty jest opieką ROPS i systematycznie korzysta z zasiłków celowych. W skardze na powyższą decyzję J. Ż. podniósł, że niesłusznie pomniejszono należny mu zasiłek stały, skoro kwota przekroczenia kryterium dochodowego wyniosła jedynie 6 groszy. Wskazał również na nieproporcjonalność wysokości świadczeń udzielanych w ramach opieki społecznej w stosunku do wysokości wynagrodzeń pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W ocenie skarżącego, pomniejszenie kwoty należnego świadczenia uniemożliwi mu zaspokajanie potrzeb życiowych i kontynuację leczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej dokonuje oceny, na skutek zaskarżenia działalności (działania bądź zaniechania) organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, w tym przypadku - oceny powodów odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Nie zastępuje więc organu administracji publicznej i nie przejmuje jego kompetencji do końcowego załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Podstawą materialno - prawną przyznania zasiłku stałego są przepisy ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2009r. nr 175, poz.1362 ze zm.) Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jak z tego wynika, zasiłek stały jest świadczeniem obligatoryjnym, przyznawanym ze środków pomocy społecznej osobom, które spełniają określone wyżej warunki. W przypadku skarżącego, jako bezsporne należy uznać okoliczności związane z samotnym zamieszkiwaniem i prowadzeniem jednoosobowego gospodarstwa domowego, jak również orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Sytuację dopełnia też brak przyznanego świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. Meritum sporu dotyczy jednak nie spełniania kryterium dochodowego przez skarżącego, który - zdaniem organów orzekających – od miesiąca grudnia 2010r. posiada dochód w wysokości przekraczającej 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zarzuty podnoszone przez skarżącego sprowadzają się natomiast do kwestionowania prawidłowości stanowiska organów administracji, co do zaliczenia wskazanej wyżej kwoty dodatku mieszkaniowego do jego dochodu, a w konsekwencji tego zasadności zmiany na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, wysokości zasiłku stałego przyznanego mu decyzją z dnia 23 listopada 2009 r. w związku ze zmianą sytuacji dochodowej. Z tego względu należy wyjaśnić, iż w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 127, poz. 1055) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy rodzinie. Przy czym zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Przepis art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej stanowi natomiast, iż do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie. Sformułowanie tych przepisów jest jednoznaczne i musi prowadzić do wniosku, że na gruncie ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w nich wymienionych. Wyjątki te zaś nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Na zamknięty charakter katalogu obciążeń pomniejszających dochód oraz przychodów odliczonych od dochodu określonych w ustawie o pomocy społecznej zwrócił zresztą uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2006 r., I OSK 700/06 (niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 320923). Z treści tych przepisów wynika także, iż zarówno katalog odliczeń, jak i katalog pomniejszeń, nie obejmują dodatku mieszkaniowego, który nie został również wymieniony wśród świadczeń niepodlegających wliczeniu do dochodu. Skoro zaś ani przytoczone wyżej przepisy, ani też żadne inne przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują przy ustalaniu dochodu możliwości odliczenia dodatku mieszkaniowego, w stanie faktycznym mającym miejsce w rozpatrywanej sprawie trafnie organy administracji przyjęły, iż przy ustalaniu wysokości dochodu strony należało uwzględnić kwotę przyznanego jej od miesiąca grudnia 2010 r. dodatku mieszkaniowego. Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku te argumenty skarżącego, które związane są z weryfikacją zaskarżonej decyzji w kontekście jego sytuacji materialnej i i zdrowotnej, czego domagał się w skardze skarżący. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie mogą zatem rozstrzygać spraw w oparciu o zasady współżycia społecznego ani zasady słuszności. Z tego względu argumenty niewątpliwie istotne z punktu widzenia skarżącego nie mogą implikować odmiennej oceny legalności zaskarżonej decyzji.. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest uchybień, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).