II SA/Bd 164/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależni pobranego świadczenia postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 164/18, oddalił skargę D. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podnosząc, że nie otrzymała odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wskazała także, że nie została zawiadomiona, iż wyrok już zapadł i że musi złożyć wniosek o jego doręczenie i uzasadnienie. Podkreśliła także, że nie ma prawniczego wykształcenia i nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym stanowi art. 85 P.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu ze względu na treść art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a. wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy podkreślić, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy, zaś podstawową przesłankę przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 29.10.1999r., sygn. akt I CKN 556/98, postanowienie SN z 12.01.1999r., sygn. akt II UKN 667/98, wyrok WSA z 6.10.2005r. sygn. akt II SA/Bk 369/05, postanowienie NSA z 4.10.2000r., sygn. akt I SA/Gd 560/00). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2.10.2002r., sygn. akt V SA 793/03, postanowienie NSA z 4.10.2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00). Wskazane w art. 87 § 2 P.p.s.a. kryterium braku winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Orzecznictwo sądowe wskazuje jednoznacznie, że niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie uzasadnia przywrócenia terminu (por. post. NSA z 10.02.2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/99). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (wyrok NSA z 19.09.2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, wyrok NSA z 20.04.1999r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę D. S. na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. W związku z powyższym, stosownie do treści art. 141 § 2 P.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, o czym skarżąca została pouczona w pkt 2 pisma z [...].03.2018 r. stanowiącym zawiadomienie o terminie rozprawy. Zatem siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku mijał z dniem [...] maja 2018 r. Strona skarżąca w przepisanym prawem terminie nie złożyła takiego wniosku. Natomiast pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. D. S. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jako przyczynę uchybienia terminu i uzasadnienie wniosku o jego przywrócenie wskazała nieznajomość przepisów prawa i brak wiedzy o wydanym wyroku. W ocenie Sądu, wskazana przez skarżącą przyczyna nie może uzasadniać przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Należy zauważyć, że zgodnie z zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy z [...].03.2018 r. skarżąca została zawiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonej na [...].05.2018 r., na co wskazują zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (k. 12 akt sądowych). Zatem skarżąca miała świadomość, że w dniu [...] maja 2018 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy odbędzie się rozprawa, która może zakończyć się wydaniem orzeczenia i rozstrzygnięcie to może mieć dla strony określone konsekwencje proceduralne. Należy wskazać, że o ile dopuszczalne jest niestawiennictwo strony skarżącej na rozprawie, na co wskazuje art. 107 P.p.s.a., o tyle brak jest podstaw do uznania, że owo niestawiennictwo usprawiedliwia brak wiedzy strony skarżącej na temat wydanego rozstrzygnięcia w jej sprawie. Tym bardziej, że Sąd nie doręcza z urzędu odpisu wyroku w sprawach, w których skargę oddali, o czym skarżąca została powiadomiona wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy (patrz pismo z [...].03.2018 r., pkt 2). Zdaniem Sądu, nie można uznać, że skoro skarżąca nie była obecna na rozprawie, to nie mogła uzyskać informacji o wydanym wyroku oraz przysługujących jej środkach prawnych i terminach na ich wniesienie. Informacje takie skarżąca mogła uzyskać również kontaktując się chociażby telefonicznie w dniu wyznaczonego terminu rozprawy z Wydziałem Informacji tut. Sądu, czy też ustanawiając pełnomocnika do osobistego zasięgnięcia takiej informacji w imieniu skarżącej. Podsumowując, należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony, albowiem nie wykazała ona przesłanek wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Strona była zobowiązana do dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, staranności tej jednak nie wykazała. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.