II SA/Bd 17/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-07-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska, Sędzia WSA Grzegorz Saniewski, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię pasa drogowego przeznaczonego do zajęcia na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub ruchu, a w konsekwencji prawidłowo obliczył należną opłatę, jeśli nie wykazał granic pasa drogowego w sposób niebudzący wątpliwości, opierając się jedynie na granicach działki ewidencyjnej i wskazaniu wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego. Brak było dowodu w postaci szczegółowego planu pasa drogowego z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie jego powierzchni i należnej opłaty. Sąd podkreślił, że nie wystarczy wskazanie granic działki ewidencyjnej ani samo oparcie się na oświadczeniu wnioskodawcy, gdyż może to prowadzić do przedwczesnego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu przebudowy budynku. Organ pierwszej instancji wydał decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego i ustalił opłatę w wysokości 4.050,00 zł. Skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc zarzut błędnego ustalenia powierzchni zajętego pasa drogowego i zbyt wysokiej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że powierzchnię zajętego pasa określa wnioskodawca. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej kwotę 162 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej kwotę 162 (sto sześćdziesiąt dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bd 17/14
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. z upoważnienia Zarządu Województwa Kujawsko- Pomorskiego decyzją ... 2013 r. ... na podstawie art. 40 ust. 1, 2 pkt 1 i ust. 3, 4, 11, 13 i 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260) § 2, ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481 z 19 czerwca 2004 r.), uchwały nr XVIII/237/04 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 16 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg wojewódzkich na terenie Województwa Kujawsko - Pomorskiego na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu (Dz. Urzęd. Woj. Kujawsko -Pomorskiego Nr 38, poz. 590) oraz uchwały Nr X/53/11 tegoż Sejmiku Województwa z dnia 27 czerwca 2011 r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg wojewódzkich (Dz. Urzęd. Woj. Kujawsko -Pomorskiego nr 185, poz. 1682) i art. 104 Kpa, złożonego dnia ... 2013 r. przez M. K., zam. w Ż. przy ul. A. ... dot. zajęcia drogi wojewódzkiej klasy ... nr ... relacji: K. – I. w Ż. ul. A. na czas wykonania niezbędnych robót związanych z przebudową, rozbudową oraz zmianą sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek usługowo - mieszkalny na działce nr ... w Ż., zezwolił na zajęcie części chodnika w pasie wskazanej drogi na czas wykonania wskazanych robót, w dniach ....2013 r.-...2013 r. tj. 60 dni, ustalając opłatę w wysokości 4.050,00 zł, którą należało wpłacić na konto Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. w terminie 14 dni od otrzymania decyzji i ustalił w pkt 1a-h szczegółowe warunki zezwolenia.
Wnosząc odwołanie M. K. wskazała na błędne ustalenie powierzchni zajętego pasa drogowego i tym samym naliczenia zbyt wysokiej opłaty.
SKO w T. decyzją z ... 2013 r. (...) na podstawie przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, ze w myśl § 1 ust. 1 pkt 3 wskazanego rozporządzenia powierzchnię zajętego pasa wskazuje we wniosku sam wnioskodawca, i M. K. we wszystkich swoich wnioskach taką powierzchnię wskazywała, taka też była powierzchnia zajmowanego pasa przyjęta we wszystkich poprzednich decyzjach i nigdy nie była kwestionowana. Zatem organ udzielający zezwolenia ani nie miał podstawy do ustalenia innej aniżeli wskazana przez stronę powierzchnia, ani też nie miał obowiązku prowadzenia w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania. Przy obliczaniu wysokości opłaty została zastosowana stawka określona w powołanych uchwałach sejmiku, która wynosi 5 zł za 1 m2. Zgodnie z wnioskiem zezwolenie dotyczy zajęcia pasa drogowego o pow. ... m2 przez okres 60 dni, a zatem opłata za zajęcie pasa drogowego, obliczana jako iloczyn m2 zajętego pasa, stawki 5 zł za 1 m2 i liczby dni zajęcia pasa drogowego, wynosi 4.050,00 zł.
Składając skargę M. K. ponowiła zarzut niewłaściwego ustalenia powierzchni zajętego pasa drogowego i ustalenia zbyt dużej opłaty. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtarzając argumentację z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) powoływanej dalej jako "P.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do przepisów art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami – co w niniejsze sprawie wymaga szczególnego podkreślenia i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy prawidłowo- podobnie jak wcześniej organ pierwszej instancji w swojej decyzji z ... 2013 r. ... utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją – przywołał i wskazał na przepisy obowiązującego prawa stanowiące podstawę prawną decyzji. W szczególności dotyczy to przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260).
W świetle zawartych tam przepisów podstawowe znaczenie miało dokładne, precyzyjne ustalenie przebiegu pasa drogowego, jego linii granicznych oraz powierzchni którą zamierzała zająć skarżąca na cel wskazany we wniosku z ... 2013 r.
W związku z powyższym pierwszym obowiązkiem organu było zwrócenie uwagi na legalną definicję "pas drogowy." Definicja ta zawarta w art. 4 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych, który określa, że pasem drogowym jest wydzielony linami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Istotą tej definicji jest więc wydzielenie liniami granicznymi gruntu, który stanowi pas drogowy.
Konsekwencją tego jest, że w celu wykazania granic pasa drogowego niezbędnym jest przedłożenie planu gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu, a nie granic działki ewidencyjnej, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
Analizując akta sprawy należało zdaniem Sądu stwierdzić, że w przedłożonych sądowi aktach postępowania administracyjnego brak dowodu - dokumentu w postaci szczegółowego planu przedmiotowego pasa drogowego z wyraźnym zaznaczeniem jego linii granicznych w odniesieniu do konkretnej drogi publicznej. Nie wystarczy bowiem do dokonania tych ustaleń przedstawienie planu działki geodezyjnej z zaznaczonymi granicami geodezyjnymi. Niezbędne jest wyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości granic pasa drogowego, co może nastąpić tylko na podstawie miarodajnych szczegółowych planów geodezyjnych tej drogi z wyraźnym wskazaniem linii granicznych pasa drogowego. Stanowiłoby to jednocześnie realizację zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 6-8 oraz art. 11 Kpa. Z znajdujących się w aktach dokumentów zdaje się bowiem wynikać, iż nie można wykluczyć, że argumentacja skarżącej wskazującej na wąski o charakterze klina odcinek gruntu znajduje się poza pasem drogowym, może polegać na prawdzie.
Dlatego też wyrażając powyższe wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych, będących podstawą kwestionowanej decyzji, dokonanych z naruszeniem przez organ zasad i przepisów postępowania administracyjnego dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego (art. 6 -8, art. 11, art. 77 oraz art. 80 Kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.), uznając że rozstrzygnięcie organu na podstawie dotychczas zebranych dowodów pasa było przedwczesne orzekł jak w sentencji w pkt 1 wyroku, rozstrzygnięcie w pkt 2 i 3 opierając na art. 151 P.p.s.a. oraz art. 200.
W świetle powyższego chybione jako pozbawione w ocenie Sądu znaczenia prawnego są argumenty organu, że to skarżąca sama wskazała taką a nie inną powierzchnię zajmowanego pasa (tj. ... m2) oraz że nie kwestionowała poprzednich decyzji. Należy jeszcze dodać, że mając na uwadze treść przywołanego przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. ("sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy"), poza rozstrzygnięciem sądu musiały pozostać inne decyzje wskazywane przez organ.
Prowadząc ponownie postępowanie rzeczą organu będzie dokładne ustalenie przebiegu granic pasa drogowego i udokumentowanie tego w sposób przewidziany prawem co pozwoli na prawidłowe ustalenie należnej opłaty.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło