II SA/Bd 170/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A Sp. z o.o. w B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Spółka B. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy nr [...] zawartej w dniu [...] października 2009 r. na realizację Projektu n. "Wzrost konkurencyjności firmy B. [...] Sp. z o.o. w wyniku rozbudowy linii produkcyjnej". W skardze na powyższą decyzję skarżąca strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że zaskarżoną decyzją organ zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty [...]zł jednakże kwota ta nie uwzględnia odsetek liczonych jak za zobowiązania podatkowe. Suma odsetek wyliczona na dzień wszczęcia postępowania to kwota [...]zł. Zatem całkowita wysokość żądanej kwoty wynosi, więc na dzień wszczęcia postępowania [...] zł. Natomiast aktualny stan rachunku Beneficjenta uniemożliwia jednorazową wpłatę tak znacznej sumy pieniężnej. Spółka, bowiem zakończyła rok 2017 z debetem na rachunku bankowym w wysokości – [...] zł. Pełnomocnik wskazał również, że tytułem zabezpieczenia żądanej przez organ płatności Beneficjent przy podpisywaniu aneksu nr [...] wręczył Instytucji Zarządzającej weksel in blanco (§ [...] aneksu nr [...] do umowy o dofinansowanie). W przypadku braku zapłaty Instytucja – zgodnie z § [...] ust. [...] podejmie czynności w celu odzyskania należnych jej środków w tym przy użyciu zabezpieczenia (weksla). Na podstawie wypełnionego weksla organ administracji może uzyskać nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, który zgodnie art.492 § 3 kpc staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. Z powyższego wynika, że sam fakt wydania nakazu zapłaty na podstawie weksla, a następnie skierowanie go przez wierzyciela do komornika prowadzi do sytuacji, w której organ egzekucyjny zabezpiecza roszczenie, co w praktyce następuje przez zablokowanie rachunków bankowych dłużnika, uniemożliwiając mu dostęp do wszelkich wpływających na konto środków pieniężnych. Zablokowanie rachunku bankowego Beneficjenta doprowadzi – obok takich skutków jak brak wypłat pensji blisko 150 pracownikom – do niemożności zamawiania surowca do produkcji żelatyny, a co za tym idzie do przerwania produkcji i uzyskiwania dochodów z działalności przedsiębiorstwa. Oznaczać to może zamknięcie linii produkcyjnej a w konsekwencji całego zakładu. To zaś doprowadzi do utraty płynności finansowej przez spółkę. Jedynym, więc środkiem umożliwiającym zapłatę jest zaciągnięcie na ten cel kredytu. Spłata takiego kredytu będzie dodatkowym obciążeniem dla strony skarżącej, a odzyskanie odsetek kapitałowych oraz prowizji i marż banku nie będzie możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (§ 3). Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ww. ustawy Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOIS), stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. Zakamycze 2005, str. 166 -168). Zatem, przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 52/05 dostępne na stronie CBOIS). Wyjaśnić również należy, że w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji Sąd działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt I OZ 181/08 dostępne na ww. stronie internetowej CBOIS). W niniejszej sprawie skarżący uzasadniając złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że jej wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki, bowiem spowodowałoby utratę możliwości kontynuowania prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja jest wystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę to, że strona utrzymuje się z prowadzonego na własny rachunek przedsiębiorstwa, to wykonanie zaskarżonej decyzji, przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, - biorąc pod uwagę wysokość spornej kwoty - może wyrządzić stronie skarżącej szkodę obejmującą nie tylko stratę finansową ale i skutki dalej idące, a mianowicie stratę wynikającą z niemożności kontynuowania działalności gospodarczej stanowiącej jej jedyne źródło dochodu i ewentualne źródło, z jakiego będzie musiała dokonać zwrotu orzeczonej w zaskarżonej decyzji kwoty. Zatem, spełniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco wskazać należy, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.